وڭىردە تۋريزم سالاسىن دامىتۋدا جاقسى جوسپارلار بولعانىمەن, كۇردەلى ماسەلە دە بار. بۇل رەتتە جامبىل ءوڭىرىندەگى جادىگەرلەردى ناسيحاتتاۋعا, تاراز ءتۋريزمىن دامىتۋعا نە كەدەرگى دەگەن ماسەلەنىڭ تۋىندايتىنى اقيقات. سەبەبى اتالعان سالاعا بايلانىستى جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ ءتيىستى باسشىلارعا تۋريزمدى دامىتۋعا بايلانىستى ناقتى تاپسىرمالار بەرىپ كەلەدى. جالپى, كونە ءداۋىردىڭ كۋاگەرلەرى ىسپەتتى بولعان تاريحي نىسانداردى, ەستە جوق ەسكى زامانداردان بەرى كەلە جاتقان مادەني ەسكەرتكىشتەردى تولىعىمەن تانۋ ءارى وزگەلەرگە تانىتۋ بۇگىنگى مىندەت. ەلىمىزدىڭ وسىنداي تاريحي جاۋھارلارى شەتەلدەرگە ناسيحاتتالا بەرسە ءتىپتى جاقسى. الايدا, جامبىل وبلىستىق تۋريزم باسقارماسىنىڭ باسشىسى قارلىعاش ارالبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, وبلىس اكىمىنىڭ الدىنداعى ەسەپتە 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كورسەتىلگەن ناتيجەلەرگە ءسايكەس تاراز قالاسى, ت.رىسقۇلوۆ جانە مەركى اۋداندارى ىشكى تۋريزم بويىنشا قىزمەت كورسەتىلگەن كەلۋشىلەر سانىنان جوسپارلانعان مەجەگە جەتە الماعان. ماسەلەن, تاراز قالاسى بويىنشا رەزيدەنتتەر سانى 45175 بولۋ كەرەك بولسا, ءىس جۇزىندە 42346 ادام, ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنا جوسپارلى كورسەتكىش بويىنشا 2680 ادام كەلۋى كەرەك بولسا, ناتيجەسىندە 1720 ادام, ال مەركى اۋدانىنىڭ كورسەتكىشى 5123 ادام بولۋى كەرەك بولسا, ورىندالۋى 4959 ادامدى قامتىعان. ياعني, وڭىرگە كەلۋشىلەردىڭ سانى كۇرت تومەندەپ وتىرعانىن وسىدان كورۋگە بولادى.
«قازىرگى تاڭدا وبلىس كولەمىندەگى ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ شىنايى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەردى تاپسىرماۋى وتكىر ماسەلە بولىپ تابىلادى. جامبىل وبلىستىق تۋريزم باسقارماسى جامبىل وبلىسىنىڭ ستاتيستيكا دەپارتامەنتىمەن ءبىرىگىپ, وبلىس بويىنشا ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ كورسەتكىشتەرى ايقىن بولۋى ءۇشىن, قوناقۇيلەردەگى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەردىڭ ۋاقتىلى جانە ناقتى ساندىق مالىمەتتەردىڭ تاپسىرىلۋىنا ىقپال ەتۋ بويىنشا بىرقاتار جۇمىس اتقاردى. ياعني, قوناقۇيلەرگە ارنايى توپ شىعىپ, مەكەمە باسشىلارىنا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى», دەيدى باسقارما باسشىسى.
تاراز شاھارى كورشى جاتقان الماتى, تۇركىستان وبلىستارى مەن شىمكەنت قالالارىنا باراتىن تۋريستەر ءۇشىن ترانزيتتىك قالا بولىپ ەسەپتەلەدى. سوندىقتان كەلۋشىلەر كوپ جاعدايدا تۋريستىك نىسانداردى تاماشالاعان سوڭ قوناقۇيگە دە توقتاماستان باسقا قالالارعا اتتانىپ كەتىپ جاتادى. ماسەلەن, ءوتكەن جىلى تۋريستەردىڭ وبلىسقا كەلۋ سانى 250 مىڭنان استام ادامدى قۇراعان ەكەن. ەندىگى جەردە باسقارما تۋريستەر سانىن بۇدان دا ارتتىرۋ ءۇشىن وسىنداي جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋدا.
سان عاسىرلىق تاريحى بار قاراحان مەن ايشا ءبيبى كەسەنەلەرى اۋليەاتا وڭىرىنە عانا تيەسىلى ەمەس, بارشا قازاقتىڭ مادەني يگىلىگى. وسىناۋ تاريحي جەرگە كورشى وبلىستاردان كوپتەگەن ادامداردىڭ كەلىپ, زيارات ەتىپ جاتاتىنى بار. الايدا, بۇل تاريحي نىسانداردىڭ سوڭعى كەزدە تۋريستەردىڭ كەلەتىن جەرىنە ەمەس, تويشىل قاۋىمنىڭ ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇسىپ, تىلەك ايتاتىن عانا ورنىنا اينالىپ بارا جاتقانى بەلگىلى. ماسەلەن, كونە شاھار ورتالىعىنداعى قاراحان كەسەنەسىنىڭ الدىندا اعىپ جاتقان ارىقتىڭ ىلعي قوقىسقا تولىپ جاتاتىنىن دا قالا جۇرتشىلىعى جاقسى بىلەدى. سول سياقتى, ايشا ءبيبى كەسەنەسىنىڭ ماڭى دا بۇگىندە توزعان, كەي جەرلەرى ءبۇلىنگەن. بۇل ورايدا «ەجەلگى تاراز ەسكەرتكىشتەرى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى نۇرلان بىقىباەۆ قوس كەسەنەنىڭ دە ماڭىنا كوگالداندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىنىن ايتتى. سونىمەن قاتار ءوڭىردەگى تاريحي قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا حالىق كوپ جۇرەتىن تەمىر جول بەكەتىنە جانە اۋەجايعا دا ارنايى تاقتالار ءىلۋ جوسپاردا بار ەكەن. قاراحان جانە ايشا ءبيبى كەسەنەلەرى اتالعان مەكەمە تەڭگەرىمىندەگى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار نىساندار تىزىمىنە جاتاتىندىقتان, مۇنداعى قارجىلاندىرۋ جۇمىستارى دا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن ءجۇرگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءمادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ 2017 جىلعى 9 ماۋسىمىنداعى بۇيرىعىنا سايكەس اتالعان نىساندارعا كىرۋ اقىلى ءتۇردە جۇزەگە اسىرىلادى. كىرۋ قۇنى ەرەسەكتەرگە – 200 تەڭگە, ستۋدەنتتەر مەن زەينەتكەرلەرگە – 100 تەڭگە, وقۋشىلارعا – 50 تەڭگە, مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالارعا اقىسىز جانە شەتەلدىك ازاماتتارعا – 300 تەڭگە بولىپ بەكىتىلگەن. ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل كەسەنەگە قانشا ادامنىڭ كەلىپ-كەتىپ جاتقانىن باقىلاۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى. كورسەتىلگەن اقىلى قىزمەتتەن تۇسكەن قاراجات مينيسترلىكپەن باقىلانادى.
سونىمەن قاتار نۇرلان بىقىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, تاراز قالاسىنداعى ورتاعاسىرلىق قالي ءجۇنىس مونشاسىن دا قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل نىسان دا ءوڭىر ءتۋريزمىن دامىتۋدا ەرەكشە ماڭىزعا يە ورىننىڭ ءبىرى.
«وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىنا ءسايكەس, جامبىل وبلىستىق تۋريزم باسقارماسىنىڭ باستاماسىمەن وبلىستاعى نەگىزگى تۋريستىك نىسانداردى دامىتۋ بويىنشا جۇمىس توبى قۇرىلعان بولاتىن. جۇمىس توبى نىسانداردى ارالاپ, كەم-كەتىگىن ءتۇگەندەۋ جۇمىستارىن اتقاردى. قازىرگى ۋاقىتتا قاراحان جانە ايشا ءبيبى كەسەنەلەرىن كوركەيتۋ مەن اباتتاندىرۋ ماقساتىندا جاڭا ەسكيزدىك جوبا مەن سمەتا ازىرلەنىپ, وبلىس اكىمىمەن ەسكيزدىك جوبا مەن سمەتانىڭ بەكىتىلۋى كۇتىلۋدە. جاڭا جوبا ەسكيزدەرىنە سايكەس كەسەنەلەردە سانيتارلىق تالاپتارى ساقتالعان قۇرباندىققا شالىناتىن مال سوياتىن ورنى, دارەتحاناسى, تىلەكحاناسى بولماق. سونىمەن قاتار اتالعان جوبالاردى ءجۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ينۆەستورلاردى تارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى», دەيدى قارلىعاش ارالبەكوۆا.
وڭىردەگى كونە زامانداردان بەرى كەلە جاتقان تاريحي جادىگەرلەردىڭ تامىرى مەن تاعدىرى تۋريستەردى قىزىقتىراتىنى ءسوزسىز. تەك توزىعى جەتكەن كەسەنەلەر قايتا جاڭعىرتىلىپ, ەسكەرتكىشتەر قالپىنا كەلتىرىلسە, ودان بولەك ۇيىمداستىرۋ, ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى جولعا مىقتاپ قويىلسا, اۋليەاتا ءوڭىرى ەلىمىزدەگى ءىرى تۋريزم ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە اينالاتىنى انىق.
جامبىل وبلىسى
