قازاقستان • 18 اقپان، 2019

ون سەگىز دۇركىن جەڭىمپاز!

210 رەتكورسەتىلدى

اشاڭ ءجۇزدى، قاعىلەز، دەنەلى، بۇلشىق ەتتەرى بۇلت-بۇلت ويناعان جىگىت بۇل جولعى باسە­كەنىڭ ءجونى بو­لەك ەكەنىن ىشتەي سەزەدى. تاشكەنت قا­لاسىنا سايدىڭ تاسىنداي ىرىك­تەلىپ كەلگەن جەلمەن جارىسقان جەلاياق­تاردىڭ قاي-قايسىسى بولسىن ورتالىق ازيا چەمپيونى تاجىنەن دامەلى. جۇزىكتىڭ كوزىندەي جۇتىنىپ تۇرعان قيمىلى قازاقستاننىڭ نامىسىن ارقالاي كەلگەن الماستىڭ ناعىز بابىندا ەكەنىن اڭعارتقانداي.  تورەشى بەلگى بەرۋى مۇڭ ەكەن، قازاق­ستاندىق جەڭىل اتلەتشى جەمتىگىنە ۇمتىلعان تاعى اڭشا شيىرشىق اتتى.

توپ الدىنا تۇسكەن بويى جەر اپ­شىسىن قۋىرىپ، العا سۋىرىلىپ سالا بەرگەن. سول زىرلاعان كۇيى سورەگە جەتىپ، دامىلداعان. قار­­سى­لاستارىنان اجەپتاۋىر قارا ءۇزىپ كەتكەنىن اڭعارعان. جاقىن-الىس قاشىقتىقتارعا جۇگىرىپ، از­دى-كوپتى تاجىريبە جيناقتاعان ونىڭ سپرينتەرلىك ۇشقىرلىعىنا تو­تەپ بەرۋ وڭاي بولمايتىن. 15 جاسىندا جاسىنداي جارقىراپ، وزگە مەملە­كەتتەردىڭ ءوزى قۇرالىپتاس جۇي­رىك­تەرىن شاڭ قاپتىرعان بەي­مالىم ورەن­نەن مۇنداي بيىك ناتي­جەنى باسقالار كۇتپەگەنىمەن، جاتتىق­تىرۋشىسى شاپ­پاي الاتىن جەڭىسىنە ەش ءشۇبا كەلتىرمەگەن ەدى. 

سپورتتىڭ «پاديشاسى» سانالاتىن جەڭىل اتلەتيكامەن اينالىسۋ الماس بەيسەنوۆتىڭ ويىنا دا كىرمەگەن. اتاقتى فۋتبولشىلارعا ەلىكتەپ، اياقدوپتىڭ قىر-سىرىن مەڭ­گەرۋ سيقىرى باۋراپ العان. بە­سىنشى سىنىپتا وقىپ جۇرگەندە عوي، قۇيىنداي زىمىرايتىن جىل­دامدىعىن، ۇرشىقشا ۇيىرىلەتىن شاپشاڭدىعىن، جۇيتكي جونەلگەندە قاڭباقتاي جەڭىلدىگىن بايقاپ قالعان دەنە تاربيەسى ءپانىنىڭ مۇعالىمى ۆيكتور ۆينوكۋروۆ فۋتبول سەكتسيا­سىنا جەتەكشىلىك ەتەتىن اناتولي گوربۋنوۆتان اتتاي قالاپ الىپ، بال­عىننىڭ بارعىسى كەلمەي بۇلتا­لاقتاعانىنا قاراماستان جەڭىل اتلەت­شىلەر ۇيىرمەسىنە ەرىكسىز جاز­­دىرتقان. دەگەنىنە كوندىرگەن. جەكە قام­قورلىعىنا الاتىنىنا ۋا­دە ەتكەن. «بۇلاق كورسەڭ كو­زىن اش» دەمەكشى، جاقسىلاپ تار­بيە­لەسە، تۇبىندە مىقتى سپورتشى شى­­عاتىنىن تۇيسىگى الداماپتى. جاسوسپىرىمدەر، جاستار، ەرەسەك­تەر اراسىندا 1500 جانە 3000 مەترلىك قاشىقتىقتارعا جۇگىرۋدەن 18 مارتە قازاقستاننىڭ چەمپيونى اتانۋ كەز كەلگەن سپورتشىنىڭ پەشەنەسىنە بۇيىرا بەرمەسە كەرەك. جەڭىل ات­لەتتەردىڭ قۇراما كومانداسىنا قابىلدانىپ، قىرعىزستان، رەسەي، تۇرىكمەنستان، وزبەكستان، بال­تىق جاعالاۋى ەلدەرىندە وتكەن حا­لىق­ارالىق بايراقتى باسەكەلەردە ولجا سالعان.

ونىڭ «سپورت – مەن ءۇشىن حوببي عانا» دەۋى نەگىزسىز ەمەس. بالكىم، وتتاي جالىنداعان جاستىق شاعىن، سانالى عۇمىرىن وسى سالاعا ارناپ، ومىرلىك مۇرات-ماقساتقا اينال­دىرعاندا التى الاشقا تانىمال كاسىبي سپورتشى بولاتىنى ءسوز­سىز ەدى. بىراق ا.بەيسەنوۆ ءال-فارا­بي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەر­سيتەتىنەن دەنە تاربيەسى جانە سپورت مۇعالىمى ماماندىعىن الىپ شىق­قاننان كەيىن تۋعان جەرگە جەتكەنشە اسىعىپ، پەرزەنتتىك پارىزىن وتەۋدى حوش كوردى. تاڭ­داۋدان قاتەلەسپەگەنىنە ۋاقىت تورەشى. ايىرتاۋ اگروتەحنيكالىق كوللەدجىندە جۇمىس ىستەي ءجۇرىپ جۇزدەگەن تۇلەكتەردى وتانشىلدىق، سالاماتتى ءومىر ءسۇرۋ رۋحىندا تار­بيەلەۋگە بەلسەنە اتسالىستى. با­لالار جانە جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبىندە جەڭىل اتلەتشىلەر سەكتسياسىن اشۋى، جاتتىقتىرۋشىلىق قىزمەتى، جەرگىلىكتى جەردەگى سپورتشى بالعىنداردىڭ وبلىستا، رەسپۋبليكادا تانىلۋىنا ۇلكەن ەڭبەك ءسىڭىرۋى پرەزيدەنتىمىزدىڭ، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ العىس حاتتارىمەن، باسقا دا ماراپاتتارمەن اتاپ ءوتىلدى. «سپورت سالاسىنىڭ وزىق قىز­مەتكەرى» اتالىمىنىڭ يەگەرى بولدى. بۇگىندە اگروكوللەدج باسكەتبولدان، توعىزقۇمالاقتان ءوڭىردىڭ، «اق بيداي» سپارتاكياداسىنىڭ كوشباسشى كومانداسى سانالادى. 

تاعدىردىڭ توعىستىرۋىمەن يانا ەسىمدى سۇلۋ بويجەتكەندى كەزدەستىرىپ، جان جارى ۇيەلمەلى-سۇيەلمەلى ءۇش ۇلدى دۇنيەگە اكەلدى. يانا – سپورتشىلار اۋلەتىنەن. يادرو، ديسك، ناي­زا لاقتىرۋدان، جەڭىل اتلەتي­كادان ەل بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى. «بىرگە ءومىر ءسۇرۋ» اتتى رەسپۋب­لي­كالىق جاستار فەستيۆالى بارىسىندا «جىلدىڭ ەڭ ۇزدىك سپورتشى وتباسى» اتالىمى بويىنشا جە­ڭىم­پاز اتانعاندا ۇلدارىمىزدىڭ قولقاناتقا جاراپ قالعانىنا قۋان­دىق. اسلان مەن ديار ءبىزدىڭ جو­لى­مىزدى جالعاستىرۋعا نيەتتى. وتباسىنىڭ تىرەگى دە، التىن دىڭگەگى دە – وتاعاسى. الماس مۇنداي قۇرمەت­تەرگە ابدەن لايىق»، دەيدى جان جارى. قيىن دا قىزىقتى كەزەڭگە تولى ءومىردىڭ ءبىر ۇزىگىن الماس بىلاي تە­بىرەنە ەسكە الادى: «بيىل «رۋحاني جاڭعىرۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە قا­راعاندىدا 6،5 مىڭ ادامنىڭ باسىن قوسقان «ارمانعا جول» مارافونى ۇيىمداستىرىلدى. مەن ءوز شاكىرتتەرىمدى ۇكىلەپ قوستىم. ءبارى دە ءوز دەڭگەيىنەن كورىندى. ستەپان سپاسسكي ەكى شاقىرىمعا جۇگىرىپ، 8-14 جاس ارالىعىندا قاتىسۋشىلار اراسىندا جەڭىمپاز اتاندى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار لەگىنە قوسىلعان اناتولي گورب­ۋنوۆ مارەگە ءبىرىنشى بولىپ كەل­دى. دانيل ناگوۆيتسىن جەتى شا­قىرىمدىق جارىستى ءۇشىنشى بولى­پ تۇيىندەدى. دميتري كوۆال دەگەن تاعى ءبىر تۇلەگىمىز الماتىدا وت­كەن رەسپۋبليكالىق ەستافەتادا كۇمىس مەدالعا يە بولدى.تاربيە­لەنۋشىلەرىم ۇستاز سەنىمىن اقتاپ جاتسا، بۇدان اسقان باقىت جوق».

بىلتىر «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسى قورىتىندىلانعاندا قوعامعا سىڭىرگەن ەڭبەگىمەن، ۇيىم­داستىرۋشىلىق، ادامگەرشىلىك سەكىل­دى قاسيەتتەرىمەن دارالانعان 102 جەڭىم­پازدىڭ ءبىرى رەتىندە الماس بەي­سەنوۆتىڭ دە ەسىمى اتالدى. ىرىكتەۋ كەزەڭىنەن مۇدىرمەي وتكەن وعان 10085 داۋىس جينالۋى ەل الدىنداعى بيىك بەدەلىن ايعاقتاسا كەرەك. 

الماس اگروتەحنيكالىق كوللەدج­دەگى سپورت زالدىڭ بيىل كۇردەلى جون­دەۋدەن وتەتىنىنە قۋانسا، كەي ۇسىنىستارىنىڭ قولداۋ تاپپا­عانىنا رەنىشتى. ونىڭ ايتۋىنشا، اۋدان ورتالىعىندا قۇرامىندا سپورت زالدارى مەن الاڭدارى، كە­شەندى قۇرال-جابدىقتارى بار دەنە­شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىن سالۋ مەرزىمى الدەقاشان ءپىسىپ-جە­تىلسە دە شەشىمىن تاپپاي كەلەدى. ما­سەلەنىڭ اششى ىشەكتەي سوزىلىپ كەتۋىنە بيلىك تۇتقاسىن ۇستاعان كەي شەنەۋنىكتەردىڭ سپورت زالى سالىنسا جەتكىلىكتى دەگەن ۇستانىمى بو­گەسىن بولىپ وتىرعان كورىنەدى. بىراق بۇل ويدىڭ نەگىزسىزدىگىن دالەلدەپ بەرگەن قايسار جان وزىنە جۇكتەلگەن جاستاردىڭ اماناتىن ورىنداعانشا تىنىم تابار ەمەس. 

ول ەگەر 19-شى مارتە جەڭىم­پاز اتانىپ جاتسا، ەش تاڭىرقاۋعا بولماس. 

ءومىر ەسقالي،

«Egemen Qazaqstan»

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

باسىلىم باسشىلارى - ەركىن قىدىر (1962)

باسىلىم باسشىلارى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار