ايماقتار • 14 اقپان, 2019

وقجەتپەس سۋعا قاراپ سىلاڭدايدى...

1730 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇرىن كوز سالىپ كورمەگەن توسىن ادام وقجەتپەستىڭ بەينەسىنە جانارىن قاداعان ساتتە ءدال وسىنداي سۇلۋلىققا سۇقتانباي تۇرا الماس ەدى. تۋ سوناۋ كوك اسپاننان كوكشىلتەر – كوك بۇلت قۇيىلا قۇلاپ, جۇپ-جۇقا شىمىلدىعىمەن ەتەك-جەڭىن قىمتاعان وقجەتپەس سۋعا قاراپ سىلاڭدايدى.

وقجەتپەس سۋعا قاراپ سىلاڭدايدى...

ەل ىشىندە وقجەتپەس جايىندا تالاي-تالاي اڭىز اڭگىمەلەر ساقتالعان. اڭىز تۋماي قايتسىن, سىرى مەن سىمباتىنىڭ ءوزى ەرتەگى ىسپەتتى ەمەس پە؟ تاپ قاسىنا تاياپ كەلىپ قاراعاندا, وقجەتپەستىڭ باسىندا وشارىلىپ جاتقان ءپىلدى كوزىڭىز شالا المايدى. ال وقجەتپەستىڭ تۇبىنەن ءسال ۇزاپ, بۋراباي كولىنىڭ جۇمباقتاس جاق بەتىندە جۇرگەنىڭدە شىڭ باسىندا مۇلگىپ جاتقان ءپىل بەينەسى ايقىن كورىنەدى. الگى ءپىلدىڭ وڭ قۇلاعىنا تاربيا جابىسىپ الىپ تاسباقا ورمەلەپ بارا جاتقانداي. ەندى ءبىر ءسات ءسال بيىكتەن كوز سالساڭىز, جاڭا عانا ءوزىڭىز كورگەن تاسباقا تىعىلىپ قالادى. تابيعاتتىڭ ءوزى جاراتقان شىن قۇدىرەت ەمەس دەپ كورىڭىزشى. 

وقجەتپەس قوجىر-قوجىر جاي تاستار ەمەس, تولايىم تازا گرانيت تەكشەلەردەن تۇرادى. ەندى ءبىر زەر سالعانىڭدا, الدەبىر الىپ باتىر تومەندە تۇرىپ ءتۇپ جاعى ەرەسەن جۋان, باس جاعى وتكىر, ۇشكىر, كوكپەڭبەك سۇڭگىنى جەتى قات اسپاننىڭ ار جاعىنان ءتونىپ كەلگەن كەساپاتقا قارسى سىلتەپ تۇرعان ءتارىزدى. وسى ءبىر ورلىكتى, ءتىلسىز تاستىڭ تامىرىنا سىڭگەن ەرلىكتى كورگەن جاننىڭ تۇلا بويىنا عاجاپ ءبىر سەزىمدەر ۇيالار ەدى. 

ەستە جوق ەسكى كەزەڭدە سۋى بال تاتيتىن بۋراباي كولىنىڭ جاعالاۋىن بوساعاسىنا بەرەكە بىتكەن باي جايلاعان دەسەدى. باسقا بايلىعى بىلاي تۇرسىن, ادامزات بىتكەننىڭ سۇلۋى – جالعىز قىزى بولىپتى. جالعىز قىزىن جاقسى كورگەندىگى سونداي, ايتقانىن ەكى ەتپەيدى ەكەن. قىزىنىڭ اجارىنا, اكەنىڭ مالدى-جاندى بازارىنا قىزىققان تالايلار ات تۇياعى جەتەتىن جەردەن قۇدا تۇسۋگە كەلە بەرسە كەرەك. بىراق, باي كىم كەلسە دە, باس تارتادى. جالعىز قىزدىڭ جانارىن جاساۋراتىپ سۇيمەگەن جانعا قوسقىسى جوق. تاڭداۋ قىزدىڭ وزىندە. سىر تارتىپ كورسە, قالاۋىم قاسىم دەيتىن كورىنەدى. قاسىم – بايدىڭ قويىن قۇرتتاپ, ايرانىن ۇرتتاپ جۇرگەن باقتاشىسى. الگى ءسوز بايدىڭ شامىنا تيەدى. 

–جوق! – دەيدى قاھارلى اكە, – مەن سەنى ەڭ كۇشتى, ەڭ باتىل, ەڭ اقىلدى جىگىتكە بەرەمىن. 

ءسويتىپ, توڭىرەككە جار سالعان. دامەلى بوزبالالار جينالعان. باي شارتىن ايتادى. كىمنىڭ جەبەسى وقجەتپەسكە جەتسە, قىزىمدى بەرەمىن. ال جەبەسى جەتپەگەننىڭ باسىن الامىن. تاۋەكەل ەتىپ تاس جۇتقاندار از ەمەس. بىراق بىردە-ءبىرىنىڭ جەبەسى جەتپەگەن. اقىر سوڭىندا كەزەك قاسىمعا كەلەدى. قاسىم دا ساداق تارتقان. بىراق ونىڭ دا جەبەسى جارتاستىڭ ۇشار باسىنا جەتپەي تۇسكەن. ەندى شارت بويىنشا قايقى قىلىش قايران بوزبالانىڭ باسىن كەسپەك. بويجەتكەن ارا تۇسەدى. «تاعى ءبىر اتىپ كورسىن» دەيدى. قاسىم ساداعىن سايلاپ جاتقان كەزدە بويجەتكەن وقجەتپەستىڭ ۇستىنە ورمەلەپ شىعادى. بيىكتە تۇرىپ ءان سالادى. داۋىسى عاجاپ ەكەن. سىبىزعىداي سىزىلعان سۇلۋ داۋىس وقجەتپەستىڭ بيىگىنەن كوتەرىلىپ, كوكشەنىڭ كوكمۇنارلى ورماندارىنىڭ ۇستىمەن, كۇمىس كولدەردى ايمالاي ايالاپ, الىسقا ۇزاپ بارا جاتادى. وسى ءبىر ءسات بوزبالانىڭ كوكىرەگىندەگى تۇمسا سەزىمدەردى وياتىپ, قارىمىنا كۇش بىتىرگەن ەكەن. جاقتان اتىلعان جالعىز جەبە سۇيىكتىسىنىڭ ءدال تابانىنىڭ استىنا قادالادى. ۋادەنى ورىنداۋ پارىز. الامان-اسىر توي جاسالادى. تويدان كەيىن قاسىم قالىڭدىعىنان:

– تاۋ باسىنا نەگە شىقتىڭ؟ – دەپ سۇرايدى. 

سوندا قالىڭدىعى: 

– ەگەر جەبەڭىز ەكىنشى رەت جەتپەسە, اكەم باسىڭدى الار ەدى. ال مەن سەنسىز ءومىر سۇرە المايمىن عوي. تاۋ باسىنان قۇلاپ ولگىم كەلدى,– دەپ جاۋاپ بەرىپتى. 

مىنە, وسىنداي اڭىز اڭگىمەلەر نەشە ءتۇرلى بولىپ ايتىلادى. ءبارىنىڭ دە تاعىلىمى مول, ونەگەسى ەرەسەن. شىنىندا دا, قازاق دالاسىنداعى قاسيەتتى جەرلەردىڭ ءبارى جاس ۇرپاقتى جاقسىلىققا باۋليتىن, ۇلى دالانىڭ ۇلاعاتىن ۇقتىراتىن ومىرشەڭ ونەگەگە يە عوي. 

بايقال ءبايادىل,

«Egemen Qazaqstan» 

سوڭعى جاڭالىقتار