2018 جىلدىڭ جۇمىسىن قورىتىندىلاعان جيىن ەلوردادا تاتۋلاسۋ ورتالىعىنىڭ اشىلۋىمەن باستالدى. تاتۋلاسۋ ورتالىعى – ەڭبەك جانە باسقا دا داۋلاردى سوت جۇيەسىنە جەتكىزبەي, تاتۋلاسۋ جولىمەن شەشۋدى كوزدەيتىن الاڭ. «2018 جىلعى 19 ناۋرىزدا الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ جانە قوعامداعى شيەلەنىسۋشىلىكتى ازايتۋ ماقساتىندا كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى مەن جوعارعى سوت اراسىندا ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمى جاسالدى. سوعان ساي 17 اۋماقتىق كاسىپوداقتار بىرلەستىگى مەدياتسيا جولىمەن ەڭبەك, الەۋمەتتىك داۋلاردى شەشۋ ءۇشىن وبلىستىق جانە قالالىق سوتتارمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمدارعا قول قويىپ, بارلىعىندا تاتۋلاسۋ ورتالىعىن قۇرعان بولاتىن. ءسويتىپ وتكەن جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا 2140 مەدياتسيالىق ءراسىم وتكىزىلدى. 980 ەڭبەك داۋىنىڭ 872-ءسى مەدياتسيالىق جولمەن, ال 108-ءى كەلىسىم ارقىلى شەشىلدى», دەدى وقۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جانار ۇسىپبەكوۆا. مەدياتوردىڭ ايتۋىنشا, مەموراندۋم شەڭبەرىندە سوت كورپۋسى مەن كاسىپوداقتاردىڭ بىرلەسكەن جۇمىسى ءالى دە جالعاسىن تابۋدا. سۋديالار ەڭبەك, الەۋمەتتىك, وتباسىلىق داۋلاردى شەشۋ ءۇشىن ازاماتتاردى تاتۋلاسۋ ورتالىقتارىنا جىبەرۋدە.
القالى جيىندا فەدەراتسيانىڭ باستاماسىمەن جارىق كورگەن «كاسىپوداقتار: تەوريا جانە پراكتيكا» اتتى عىلىمي مونوگرافيانىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى دە ءوتتى. اۆتورلار بۇل ەڭبەكتىڭ ەلىمىزدەگى كاسىپوداقتاردىڭ قىزمەتى مەن مارتەبەسىنە مونوگرافيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, ەلدەگى جانە الەمدەگى كاسىپوداق قوزعالىسىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزى مەن جاعدايىنا تالداۋ جاساعان تۇڭعىش كىتاپ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
فەدەراتسيانىڭ باس كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا باقىتجان ءابدىرايىم ەڭبەك ۇجىمدارىنداعى باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ ءرولىن ارتتىرىپ, ەڭبەك زاڭدىلىعىن ساقتاۋعا بايلانىستى قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋدىڭ, سونداي-اق الەۋمەتتىك-ەڭبەك قارىم-قاتىناستارىن رەتتەۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. «قازىر كاسىپوداق مۇشەلەرىنىڭ قاتارى 2 ميلليونعا جەتىپ, ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى قوعامدىق ۇيىمعا اينالدى. 22 سالالىق كاسىپوداق, 16 اۋماقتىق كاسىپوداقتار بىرلەستىگى, 18 مىڭنان استام باستاۋىش ۇيىم بار. وتكەن جىلدىڭ وزىندە 470 باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمى قۇرىلىپ, 35 مىڭنان استام ادام كاسىپوداق قاتارىنا قوسىلدى», دەدى فەدەراتسيا توراعاسى.
ب.ءابدىرايىم ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك ارىپتەستەرمەن بىرگە قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندە «قاۋىپسىز ەڭبەك» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىپ, «ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىندا پروفيلاكتيكا مادەنيەتىن بىرگە كوتەرەمىز!» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى جانە «كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنداعى ەڭبەكتى قورعاۋ جونىندەگى ۇزدىك تەحنيكالىق ينسپەكتور» كونكۋرسى وتكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, الەۋمەتتىك ارىپتەستەرمەن بىرلەسە جۇرگىزگەن جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا بىلتىر وندىرىستىك جاراقات 1678-دەن 1568-گە (6,6 پايىزعا), جۇمىس جاعدايىندا قايتىس بولعاندار 244-تەن 216-عا (11,5 پايىزعا) ازايعان.
باسقوسۋدا ەلىمىزدەگى ءىرى جانە ورتا كاسىپورىنداردا وندىرىستىك كەڭەستەردى ارتتىرۋ قاجەتتىگى دە ايتىلدى. «جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك قۇقىن ءتيىمدى قورعاۋ ءۇشىن جاسالاتىن ۇجىمدىق كەلىسىمشارت 2018 جىلى 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا 77 750-دەن 92 645-گە (16,1 پايىزعا) ارتتى. دەگەنمەن شاعىن بيزنەس سالاسىندا ۇجىمدىق كەلىسىمشارتپەن قامتۋ ءالى دە تومەن. بىلتىر 1 ناۋرىزدا باستالعان «ەڭبەك شارتىن جاسا!» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى اياسىندا ەلىمىز بويىنشا 10 مىڭنان استام جۇمىس بەرۋشى 37 مىڭ جۇمىسشىمەن ەڭبەك شارتىن جاساستى. فەدەراتسيا تابىسى تومەن جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن كوتەرۋ جونىندە مونيتورينگ جۇرگىزەتىن رەسپۋبليكالىق جانە اۋماقتىق شتابتاردىڭ جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىسادى. قازىرگى ۋاقىتتا ۇجىمدىق كەلىسىمشارتتا قاراستىرىلعان رازريادارالىق كوەففيتسيەنتتەر مەن تاريفتىك مولشەرلەمەگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ جونىندە جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ الدىنا تومەنگى ەڭبەكاقى مولشەرىنە بايلانىستى كريتەريلەردى ايقىنداۋ قاجەتتىگى تۋرالى ماسەلە قويىلدى. اۋىر, زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەكپەن اينالىساتىن جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىنا بايلانىستى بىرىڭعاي جۇيە قاراستىرۋ تۋرالى دا ماسەلە كوتەرىلدى. ۇكىمەتكە وندىرىستە زارداپ شەككەندەرگە وتەماقى تولەۋ ماسەلەسى جونىندە ۇسىنىس جاسالدى. بيىل جاستار جىلىنىڭ جاريالانۋىنا وراي كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى ەڭبەك جاستارىنىڭ الەۋمەتتىك جانە باسقا دا كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن شەشۋگە باعىتتالعان بىرنەشە رەسپۋبليكالىق ءىس-شارا وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر», دەدى ب.ءابدىرايىم.
سونداي-اق جيىندا الەۋمەتتىك ارىپتەستىك جونىندەگى ۇشجاقتى كوميسسيانىڭ جۇمىس ساپاسى مەن دەڭگەيىن كوتەرۋ, وڭىرلىك كەلىسىمدەردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ, باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ, لايىقتى ەڭبەك جاعدايلارىن جاساۋ ءۇشىن بيىلعى جىلدى ايماقتار جىلى دەپ جاريالاۋعا ۇسىنىس ايتىلدى.
مايگۇل سۇلتان,
«Egemen Qazaqstan»
