مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاستار جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا جاساندى ينتەللەكتىڭ كەلەشەكتە ەل ومىرىندە ايرىقشا رولگە يە بولاتىنىن ايتقان بولاتىن. تەحنيكا ءسات سايىن جاڭارىپ, ونەرتاپقىشتار الەمدى اۋزىنا قاراتىپ جاتقان تۇستا جاساندى ينتەللەكتىڭ ماڭىزى كۇن وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. اتاعى ايعا جەتىپ تۇرعان Amazon, Facebook, Microsoft جانە Google سىندى ۇزدىك كومپانيالار دا روبوتتارعا اۋقىمدى قارجى سالۋدا. زەرتتەۋشىلەردىڭ ويىنشا, 2019 جىلى كونتەنتتەرگە اناليز جاساۋ, اقپاراتتى جىلدام الۋ, تالقىلاۋ سىندى جۇمىستارعا جاساندى ينتەللەكت تارتىلادى.
جاساندى ينتەللەكت – زاڭ سالاسىندا
ەۋروپا كەڭەسى سوت جۇيەسىندە جاساندى ينتەللەكتىڭ ءبىرىنشى ەتيكالىق حارتياسى قابىلداندى. ءيا, روبوتتار مەن كومپيۋتەرلەر وندىرىستە, قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا, اقپاراتتىق كەڭىستىكتە, مەديتسينادا, ت.ب. اۋقىمدى اقپاراتتاردى سۇرىپتاۋ مەن كۇردەلى شەشىم قابىلدايتىن جەرلەردە جۇمىر باستىلاردى الماستىرىپ جاتىر. بىراق, روبوتتىڭ نەگىزگى قۇندىلىقتاردى قۇرمەتتەي وتىرىپ, ءادىل شەشىم شىعاراتىنى كۇمان تۋعىزادى. ەۋروپالىق وداق زاڭ دەپارتامەنتىنىڭ وكىلى كلەمەنتينە باربارو: «جاساندى ينتەللەكت قىلمىسكەردىڭ قانشالىقتى قاۋىپتى ەكەندىگىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى.
الايدا, جاساندى سۋديالاردىڭ قوعامداعى ستاتۋس, ءبىلىم, بىلىك قابىلەتىنە قاراي شەشىم قابىلدايتىنى انىقتالعان. ولاردا ورىن الىپ وتىرعان جاعداياتتى ءتۇسىنۋ, وي قورىتۋ قابىلەتى جوق. سوعان قاراماستان ەۋروپادا جاساندى زاڭگەرلەر سىناقتان ءوتىپ جاتسا, اقش-تا ولاردى ايىپتىنى قورعاۋشى رەتىندە سوتقا كىرگىزۋدە.
جاساندى ينتەللەكت – مەديتسينادا
IBM-ءنىڭ Watson نەمەسە Google كومپانياسىنىڭ DeepMind Health سىندى تەحنولوگيالارى دارىگەرلەردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتۋدە, ءتىپتى, ادام كوزى اڭداي بەرمەيتىن ىشكى اعزالارداعى ىسىكتەردى انىقتاۋدا ۇلكەن ءرول اتقارادى. سونداي-اق جاپونيادا جىل سايىن دارىگەرلەردىڭ سانى 2,7%-عا عانا ارتاتىن بولعاندىقتان, دارىگەرلەرگە دەگەن قاجەتتىلىك كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي تۇر. كۇنشىعىس ەلى بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن مەديتسينا سالاسىنا جاساندى ينتەللەكت ەنگىزبەكشى. ول ءۇشىن بيۋدجەتتەن 100 ملن دوللار قارجى ءبولىپ وتىر.
جاساندى ينتەللەكت – اۋدارما سالاسىندا
وسى جىلى IBM كومپانياسى جاساندى ينتەللەكتىڭ قارىم-قابىلەتىن سىناۋ الاڭىن كەڭەيتۋدى كوزدەپ وتىر. ءتىپتى, جاساندى ينتەللەكتىڭ اۋدارما سالاسىنداعى ساپاسى دا ارتىپ كەلەدى. 2017 جىلى ياندەكس كومپانياسى اۋدارما جۇيەسىنە وزگەرىس ەنگىزدى. ەندى باعدارلاما ءار ءسوزدى جەكە-جەكە ەمەس, سويلەمدى تولىق اۋدارادى. وسىلايشا سويلەمنىڭ نەگىزگى ماعىناسى ساقتالادى.
جاساندى ينتەللەكت – ءبىلىم سالاسىندا
جاپونيا وسى جىلدان باستاپ جاساندى ينتەللەكتى وقۋ جۇيەسىنە ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. ول وقۋشىنىڭ 4 جىل بويى العان ءبىلىم كورسەتكىشىن سارالاپ, ونىڭ وسال تۇسى مەن جاقسى مەڭگەرگەن پاندەرىن ايقىندايدى.
جاساندى ينتەللەكت جاساۋدان جارىس
قازىر الەمدىك ءىرى دەرجاۆالار اراسىندا تەحنولوگيا وندىرۋدەن باسەكە بولىپ جاتىر. قىتاي زەرتتەۋ مەن وندىرىستە اقش-قا تاۋەلسىز بولۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت جاساۋعا ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ وتىر. قىتايلىق Huawei كومپانياسى جاساندى ينتەللەكتى وڭدەۋگە ارنالعان ءوز چيپتەرىن ازىرلەيتىنىن مالىمدەدى. بۇل ەلدەگى جاساندى ينتەللەكت يندۋسترياسىن Intel جانە Nvidia سياقتى امەريكالىق وندىرۋشىلەرگە دەگەن قاجەتتىلىگىن ازايتتى. ال ەۋروپالىق وداق اقش پەن قىتايدان قالىسپاي جاساندى ينتەللەكت جاساۋعا 22 ملرد دوللار قارجى بولمەك.
2018 جىلى بولعان الەمدىك ەكونوميكالىق فورۋمدا Alibaba Group ينتەرنەت بيزنەس توبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى دجەك ما: «ادامزات, تەحنيكانى دۇرىس پايدالانىپ, ءوز كادەسىنە اسىرۋعا تىرىسۋى كەرەك. كومپيۋتەر كۇننەن-كۇنگە جەتىلىپ كەلەدى ءارى ول ەشقاشان اقپارااتتاردى ۇمىتپايدى. تەحنيكادان اسىپ تۇسەمىن دەپ تىرىسپاڭىز» دەگەن ەدى. بىراق جاساندى ينتەللەكت جۇمىس كۇشىن جەڭىلدەتكەنىمەن, قىزمەتكەرلەر سانىنىڭ قىسقارۋىنا دا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسادى. وسىلايشا, جۇمىسسىزداردىڭ سانى كۇرت ارتۋى مۇمكىن. مىسالى, 2017 جىلى Citigroup كومپانياسىنىڭ بۇرىنعى باس ديرەكتورى ۆيكرام پانديت الداعى 5 جىلدا قىزمەتكەرلەرىنىڭ 30%-عا دەيىن قىسقاراتىنىن ايتقان. ال سبەربانك پرەزيدەنتى گەرمان گراف 70% قىزمەتكەرىن جاساندى ينتەللەكتكە اۋىستىراتىنىن ايتقان.
ەت پەن سۇيەكتەن جارالعان ادام كۇردەلى اقپاراتتارعا جىلدام اناليز جاساۋ, ولاردى ۇزاق ۋاقىت ەستە ساقتاۋ سىندى ىستەردە جاساندى ينتەللەكتپەن باسەكەگە تۇسە المايدى. سوندا كىمدى كىم باسقارادى؟ جاساندى ينتەللەكتەن ادامزات ۇتا ما, ۇتىلا ما؟..
سالتانات شىءنادىل
