جۇيەگە جۇيەلى وزگەرىستەر ەنگىزىلۋدە

كەشە ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جانىبەك كارىبجانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ۇكىمەت ساعاتى ءوتىپ, وندا “قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ جونىندەگى جۇمىستاردىڭ بارىسى تۋرالى” دەگەن تاقىرىپتا اقپاراتتاندىرۋ جانە بايلانىس اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى   قۋانىش ەسەكەەۆ بايانداما جاسادى. ۇكىمەت ساعاتى پلەنارلىق وتىرىس زالىنىڭ دالىزىندەگى كورمەنى تاماشالاۋدان باستالدى. “ەلەكتروندىق ۇكىمەتكە” داي­ىن­دىق بويىنشا بۇۇ ۇسىنعان رەي­تينگتە ەلىمىز الەم بويىنشا 81-دەن 46-شى ورىنعا تۇراقتاپتى. اگەنتتىك توراعاسى ەڭ كوپ پاي­دا­لانىلاتىن مەملەكەتتىك ەلەك­ترون­­دىق ساتىپ الۋلار پورتالى (www.goszakup.gov.kz) ەكەندىگىن, ساۋدا الاڭىنا قىزمەت پەن تاۋار­لاردى ورنالاستىرۋ مىندەتتەلگەن سوڭ وتكەن جىلى 1,5 ميلليارد تەڭگەنىڭ ۇنەمدەلگەندىگىن ءمالىم ەتتى. ەلىمىز تمد-دا العاش­قى­لار­دىڭ ءبىرى بولىپ اقپاراتتىق قىز­مەتتەردى ۇسىنسا, قازىرگى كەزدە ولار­دىڭ سانى 1750-گە جەتىپتى. ەگەر جاعداي وسىلاي وڭ تۇرعىدان جالعاسسا, 2-3 جىل ىشىندە اۆتو­مات­تاندىرىلعان قىزمەت جۇيەسى بۇدان دا جاقسارا تۇسپەك. وسى كەزگە دەيىن 23 ينتەرنەت-فورۋم وتكىزىل­سە, ەندى ول تۇراقتى جۇزەگە اسى­رىل­ماق. ونلاين قىزمەتتەرىن بەرۋ بويىنشا قازاقستان 0,5270 ين­دەكسى­مەن ورتا الەمدىك دەڭگەيدى قۋىپ جەتىپتى (24-ورىن). ەلەك­ترون­دىق مەملەكەتتىك جوبالاردا ازا­مات­تاردىڭ “ەلەكتروندىق قاتىسۋ” (e-ءpartىcىpatىon) كورسەتكىشى بويىن­شا كلاسسيفيكاتسيادا 2008 جىل­مەن سالىستىرعاندا (106-ورىن) 2010 جىلى 18-ورىنعا كوتەرىلگەن. 2009 جىلعى جەلتوقساندا اس­تانا قالاسى بويىنشا (قاناتقاقتى ايماق) وندىرىستىك ەكسپلۋاتاتسياعا قارجىلىق جوبا – “ە-نوتاريات” نوتاريالدىق اقپاراتتىق جۇيەسى ەن­گىزىلگەن بولاتىن; “ە-ليتسەن­زيا­لاۋ” مەملەكەتتىك دەرەكتەر قورىن قۇرۋ بويىنشا جوبا جۇزەگە اسى­رىلۋدا, قازىر وسى جۇيەگە لي­تسەن­زيا بەرۋدى ەلەكتروندىق تۇردە جۇزەگە اسىراتىن 9 مەملەكەتتىك ورگان قوسىلعان. وتكەن جىلى الما­تى قالاسىندا حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋني­ۆەرسيتەتى اشىلعان. ۋنيۆەرسيتەت پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا ءCarnegىe Mellon امەريكالىق ءىT-ۋني­ۆەرسيتەتىمەن تىعىز ىنتىماق­تاس­تىقتا قۇرىلعان. وقۋ جىلىندا 401 ستۋدەنت ىرىكتەلسە, جوسپار­دا­عى­سى 300 ادام. سونىمەن قاتار, ءوت­كەن جىلى ەلىمىزدە مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلدەرىندە پايدالانۋ­شى­لارعا جاڭالىقتار جانە ساراپ­تامالىق ماتەريالداردى ۇسىناتىن Bnews اقپاراتتىق-ساراپتامالىق پورتالى سەكىلدى ينتەرنەت-جوبالار ىسكە قوسىلعان (قازنەتتىڭ 30 ۇزدىك توپ-سايتتارىنىڭ قاتارىنا كىرە­دى), سونداي-اق Kaztube ۇلتتىق اق­پا­راتتىق-ويىن ساۋىق بەينە-پور­تالى دا بار. ودان باسقا بايلانىس جەلىسىندە جازىلعان ابونەنتتەردىڭ ۋاقىت تىعىزدىعى 100-گە 24 ادام, سونىڭ ىشىندە اۋىلدىق جەرلەردە 100-گە 13 ادامدى قۇرايدى. جەر­گىلىكتى تەلەكوممۋنيكاتسيا جەلى­لەرى­نىڭ تسيفرلانۋ دەڭگەيى – 88 پايىز, سونىڭ ىشىندە اۋىلدىق جەر­لەردە – 78, ۇيالى بايلانىس ابو­نەنت­تەرىنىڭ سانى – 100-گە 95 ادامنان,  ال ينتەرنەتكە كىرۋ – 100-گە 32 ادام­نان كەلەدى. CDMA 450 جەلىسىنىڭ سىيىمدىلىعى 2010 جىلعى 1 قاڭتاردا 246 706 ابونەنتتى قۇراپ, قولدانىسقا ەنگىزىلگەن CDMA 450 جەلىسىنىڭ سىيىمدىلىعى 195 462 ابونەنتكە جەتكەن. وسى رەتتە اگەنتتىك توراعاسى 2012 جىلعا دەيىن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر تۇگەل بايلانىسپەن قامتىلادى دەگەندى العا تارتتى. سونداي-اق وتكەن جىلى تەلەفون ترافيگىنە رۇقسات الۋعا باسىم بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ تاريفتەرى 54 پايىزعا, ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ جەلىلەرىنە تەلەفون ترافيگى – 53, تمد ەلدەرى بايلانىس وپەرا­تور­لا­رىنىڭ جەلىلەرىنە حالىقارالىق تەلەفون ترافيگى – 30, ال الىس شە­تەلدەرگە 79 پايىزعا تومەن­دە­تىلگەن. ۇكىمەت تاپسىرماسىنا وراي “قازاقتەلەكوم” اق 2010 جىلى ينتەرنەت قىزمەتتەرى پروۆاي­دەر­لەرىنىڭ ەكىنشى رەتتىك قول­دا­نىستاعى تاريفتەرىنىڭ كەزەڭدىك تومەندەتىلۋىن جوسپارلاسا, ول 2010 جىلعى 1 ماۋسىمنان باستاپ ورتاشا العاندا – 5, ال ۇستىمىزدەگى جىلعى 1 قاراشادان باستاپ ورتاشا العاندا 10 پايىزعا تومەندەتىلمەك. ۇكىمەت ساعاتىن جانىبەك كا­رىبجانوۆ قورىتىندىلاپ, وسى سالاعا قاتىستى زاڭداردى ءىس-جۇزىندە ورىنداۋعا قاجەتتى شا­را­لاردى تەز قولدانۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. اسىرەسە, اۋىلدىق جەرلەرگە تەلەفون جەلىلەرىن تارتۋ, تاريفتىك باعانى تومەندەتۋ, قاراجاتتىڭ ءتيىمدى پايدالانىلۋى, سونىڭ ىشىندە “ەلەكتروندى ۇكى­مەت” جوباسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارت­تىرۋ اۋىل تۇرعىندارىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە باعىتتالۋى ءتيىس ەكەندىگى ەرەكشە اتالدى. اسقار تۇراپباي ۇلى.