سپورت • 19 جەلتوقسان, 2018

تاڭ بوزىندا تۋعان جۇلدىز

580 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءاربىر سۋرەتى ءبىر اڭگىمەگە تاتيتىن قىزىلوردالىق ارىپ­تەسىمىز بولات وماراليەۆتىڭ  فوتو­تىلشىلىك ومىرىندە وزىنە دە قا­دىرلى كادرلار جەتكىلىكتى. بايىرعى كوزمەرگەن شىعار­ماشىلىق قورجىنىنان 1985 جىلى تۇسىرىلگەن كور­كەم قازاقتىڭ سۋرەتىن جارق ەتكىزىپ شىعارعاندا, الەۋ­مەت­تىك جەلىدە كەشەگى قازاق ۆەلو­سيپەدشىلەرىنەن شىققان تۇڭعىش الەم جانە كسرو چەم­­پيونىن بىردەن جىعا تا­نىعان بۇگىنگى زاماننىڭ ادامى از بولدى. جاستار جاعى 1985-1990 جىلداردا كەڭەس وداعىنىڭ 5 دۇركىن چەمپيونى بولعان سپورتشىنى ءتىپتى بىلمەيتىن بولىپ شىقتى. 

تاڭ بوزىندا تۋعان جۇلدىز

ەگەر كەز كەلگەن سالادا ءوز بيىگىنە كوتەرىلگەن عاجايىپ تالانتتار وپ-وڭاي ەستەن شى­عىپ, ەرەن تابىستارى وسىلاي­شا ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندە تارك ەتىلەتىن بولسا, ءومىرزايا دەگەن وسى بولار؟! ويتكەنى 1989 جى­لى فرانتسيادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا كۇللى الەمدى مويىنداتقان مارات سا­تى­بالديەۆتىڭ جەڭىستەرىن قاي­تالاعان قازاق ۆەلوترەكشىسى بار ما؟ سوندىقتان دا بۇل سۋ­رەت بۇگىنگى ايدارىمىزعا سۇ­رانىپ-اق تۇر. 

ەكىنشىدەن, سپورتشىنىڭ جەرلەسى, ءبىر بويىنا تالاي قا­بىلەت قوناقتاعان ايتىسكەر اقىن, كومپوزيتور, ەسترادا ءانشىسى ەلەنا ابدىقالىقوۆا بۇل تۋرالى: ء«بىر جىلدارى قى­زىلوردا وبلىستىق اكىم­دىگىنە «وسى مارات ساتى­بال­­ديەۆ دەگەن چەمپيون جەر­لەسىمىز بار. نەگە ەلگە شاقى­رىپ, جاستارعا كورسەتىپ, كەزدەسۋ وتكىزبەيسىڭدەر؟» دەگەنىمدە اكىم­دىكتەگىلەر تانىمايمىز دەدى» دەپ تاۋسىلا جازدى... 

ايتقانداي, سپورتشىنىڭ ايتۋىنشا, انىعىندا ول سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى, پولۋدينسك اۋدانى, گاۆرينو اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى قۋانباي اسكەري ادام ەكەن. اناسى زاعيپامەن بىرگە سول كەزدە پەتروپاۆلدا قىزمەت ىستەپ, ماراتتىڭ ءۇش جاسىندا ولار قىزىلورداعا قايتا كوشىپ كەلگەن. 

قاي دوداعا سالساڭ توپ جا­­راتىن قارىمى جەتكىلىكتى قۋان­باي مەن زاعيپانىڭ ەرەك تۋعان بالاسى كەڭەس وداعىنىڭ چەمپيوناتتارىندا دا الدىنا جۇيرىك سالماعان. ەگەر 1985-1990 جىلدارى الىپ دەرجاۆادا 286 ميلليون حالىق بار ەكەندىگىن, كسرو-دا سول كەزەڭدە 10 مىڭعا جۋىق ۆەلوسيپەدشى بولعانىن ايتساق, وندا تۇڭعىش الەم چەمپيونى اتانعان قازاقتىڭ بايراعى ودان ءارى بيىكتەي بەرمەك.

«...ونىڭ الەم چەمپيونى اتانعان كەزىندەگى كوڭىل كۇ­يىمىزدى تىلمەن جەتكىزۋ قيىن. 1989 جىلى تامىزدىڭ 20-سىنان 21-ىنە قاراعان ءتۇنى ۇيقىدا مازا بولعان جوق. تاڭ بوزىنان تەلەديدارعا تەلمىرىپ, راديوعا قۇلاق تۇرۋمەن بولدىم. ءالى ەسىمدە, تاڭعى ساعات 7-دەن 9 مينۋت وتە بەرە ماسكەۋدىڭ ورتالىق تەلەديدارىنان مارات باۋىردىڭ الەم چەمپيونى اتانعانىن ەستىدىم. كوز شاراسىنا ىستىق جاس ىركىلدى. تار عانا پاتەر بايتاق دالاداي كەڭىپ سالا بەردى. قويىن داپتەردەگى: «1989 جىلى تامىزدىڭ جيىر­ماسىنشى جۇلدىزىندا قۇر­داسىم مارات ساتىبالديەۆ ۆەلوسيپەدتىڭ سوڭىنا تۇسكەن قازاق جاستارىنان ءبىرىنشى بولىپ الەم چەمپيونى اتاندى...» دەگەن جازۋ ءالى كۇنگە دەيىن ىستىق كورىنەدى», دەيتىن تانىمال سپورت ءجۋرناليسى قىدىربەك رىسبەكتىڭ ەستەلىگىنەن اتتاپ تا وتە المايسىڭ, ارتىق تا ايتا الماسسىڭ. 

ارينە, مۇنشاما تابىستى مەملەكەت اتاۋسىز, قۇرمەتسىز قالدىرعان جوق. ون بەس جىل بويى جارىس جولدارىندا ءجۇردى. بىراق 1991 جىلى سپورتتى دوعارعان مارات قۋان­باي ۇلى ءارى-ءسارى كۇي كەشە ءجۇ­رىپ, كۇنكورىستىڭ قامىمەن تاۋەكەلگە باستى, تاۋار تاسىدى. كەيىن بيزنەستىڭ بەل بالاسىنا اينالدى. قالاي بولعاندا دا بايىرعى سپورتشى  ۇلتتىڭ ماقتانىشى بولىپ قالا بەرەدى. 

ايناش ەسالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار