الماتىداعى جازۋشى دوسىم جاقىپجان نۇرعوجاەۆ باستاپ باردى. كەگەن ءوڭىرىنىڭ تۋماسى ول بەساسپاپ شىعارماشىلىق يەسى. بىرنەشە كىتاپتىڭ اۆتورى, كەزىندە اۋداندىق, وبلىستىق گازەتتەردىڭ جانە وداقتىق جۋرناليستىك ۇيىم بولىمشەسىنىڭ باسشىسى بولعان. قۇيماقۇلاق شەجىرەشى, كەۋدەسىندە ءسوز كۇمبىرلەگەن ايتۋلى قالامگەر. قاراسازعا بارىپ قايتقانشا اڭگىمەسى ساياتكەرلىكپەن ساعىمدانىپ, مۇقاعالي ولەڭدەرىنىڭ سان الۋان ورىمىمەن ءومىر وزەگىن ماحابباتپەن تامشىلاتىپ, «بەۋ, شىركىن, بۇل عۇمىر نەتكەن ءتاتتى ەدىڭ» دەگىزىپ, بار قۇبىلىسقا تانتىلىگىمىزدى ۇستەمەلەپ تاڭ-تاماشا ەتكىزگەن قامقور ازامات. ونىڭ تاڭدامالى شىعارمالارىنىڭ قوس تومىنىڭ ءبىرى ء«بىر جۇتىم كۇن» دەپ اتالادى. قايران قالدىق. مۇقاعالي ءبىر نازىك ساۋلەگە ىنتىزار بولسا, جاقىپجان كۇننىڭ ءبىر جۇتىمىنا ءزارۋ... «مۇقاعالي» جۋرنالىن بەلگىلى اقىن, جۋرناليست باتىق ءماجيت ۇلى ەكەۋى قاتىرىپ شىعارىپ جاتقانى تەگىننەن-تەگىن ەمەس-اۋ! ولەڭ دەمەپ, ياعني مۇقاعالي سەبەپ...
جاعالاي ەتەگى ماساتىداي قۇلپىرعان وركەشتى تاۋلار قورشاعان وراسان اۋماقتى ويپاڭدا سوزىلىپ, ەنشىلەس جاتقان قاراساز, شالكودە, تۇزكول, تاستى اتىرابىنا قۇمارتا كوز تاستادىم. جاي تاستاماي, مۇقاعاليشا كورگىم كەلدى ءبارىن... مۇنداي كوركەم جاراتىلعان تابيعات تىلسىمىنىڭ قۇيماسى مۇقاعاليعا اقىندىق قالاي دارىعانىن ەندى تۇسىنۋگە بولار-اق. پاي-پاي, دەسەيشى! دالاعا تارتقان قانشاما اقىن حالىق جادىندا.
م.ماقاتاەۆتىڭ 1991 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن ادەبي-مەموريالدىق مۋزەيى رۋحاني نارىمەن توياتتاندىردى. مۇقاڭنىڭ ءوزى اتاعان ء«ومىر – وزەن» كىتابىنىڭ كۇللى عۇمىرلىق اسەر-كۇشىنە قايتادان شومىلعانداي بوپ مارقايىپ, تۇلەپ, تۇرلەنىپ, جۇتىنىپ شىعا كەلدىك. مۋزەي ءىشى توتىدايىن سىلانىپ تۇر ەكەن. جانسىز تۇرعانداي, بىراق ارالاي باستاساڭ سىرىن اشىپ, سايراپ قويا بەرەدى ەكەن. مۋزەي ديرەكتورى د.ماكەەۆكە تاڭدامالى شىعارمالارىمنىڭ 8 تومىن, بىرنەشە قىزمەتكەرگە وزگە كىتاپتارىمدى سىيلادىم. پىكىرلەر جۋرنالىنا وي-تولعانىسىمدى, لەبىزدەرىمدى جازىپ قالدىردىم. بەسىنشى سىنىپ وقۋشىسى تورەحان دانيار مۇقاعالي اتاسىنىڭ ولەڭدەرىن شەبەر تاقپاقتاپ ايتىپ بەردى. كوزى جايناپ, تاناۋى قۋسىرىلىپ, داۋىسى ساڭقىلداپ سەزىمگە بەرىلگەندە جاس مۇقاعاليدىڭ شابىتتانعان ءساتى ەلەستەپ كەتەدى.
قاراساز اۋىلدىق وكرۋگىندە 3 مىڭداي حالىق تۇرادى ەكەن. ەكى مەكتەپ بار. ونەر مەكتەبىنىڭ تۇلەكتەرى ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى سايىستاردا تالانتتارىمەن ەرەكشەلەنە باستاپتى. مۇقاعالي جۇتقان اۋا تەگىن بولىپ پا, تۇگە.
كەگەننەن شىعا بەرە جول بويىنان «1001 گۇلدى ءشوپتىڭ» (ش.ءۋاليحانوۆتىڭ بەينەلەپ ايتقانىنداي) باسىن شالىپ جايىلعان جىلقى قىمىزىن ءىشىپ, ىدىسقا قۇيعىزىپ ۇستاي كەتتىك. جۇپار ءيىستى بال ساتىپ الدىق. تاۋدى كوپ كورمەيتىن دالا بالاسىنىڭ تاڭسىقتىعىن ايقىنداۋ ءۇشىن ادەيى دارالاپ ايتىپ جاتقانىم عوي. دالا قىمىزى مەن تاۋ قىمىزىن سالىستىرماق نيەتتە ەكەنىمدى ۇعىنا تۇسەرسىزدەر, بالكىم. جازعاسىن جالتاقتاماي-اق قويايىنشى. ساپ-سارى مايى اۋىزعا سالماي-اق, كوزبەن ەرىپ كەتەتىندەي. بال قايماعىن دا قيماي, ىلە كەتتىك.
...قاراسازىم! قوش بوپ تۇر! مۇقاعالي ۇلىڭدى ىزدەپ ءالى تالاي كەلەرمىز. ءوزىڭدى اينالا قورشاعان ەلشەنبۇيرەك تاۋىنىڭ كوز تويمايتىن سۇلۋلىعى ۇزاپ كەتپەي جاتىپ بىزگە: «ەندى قاشان كەلەسىڭدەر؟» دەپ ەلىكتىرە ءتۇسىپ, قيماستىعىن سەزدىرگەنىن جۇرەك ۇقتى!
...مىڭ العىس ساعان جولباسشىم, جايساڭ جاندى, كەسەك مىنەزدى, ءمارت جۇرەكتى جاقىپجانىم! قاراساز تۇرعىندارىنان رايىمبەك باتىردىڭ 300 جىلدىعىنا وراي, ءار تاريحي جەردە بەس ەسكەرتكىش-بەلگى قويىلۋىنا مۇرىندىق بولعانىڭدى ەستىگەندە, توبەم كوككە ءبىر ەلى جەتپەي قالدى. وسى جولدا مەن ساعان ىشىمە بۇككەن ءبىر سىرىممەن ءبولىسۋدى ەسىمنەن تارس شىعارىپ الىپپىن عوي. جۋرنالىڭنىڭ ءبىر كادەسىنە جاراپ قالار كەيىن. الىمە قاراماي بىلاي ىستەپپىن. 1972 جىلى م.ماقاتاەۆتىڭ «داريعا جۇرەك» دەپ اتالاتىن ولەڭدەر مەن پوەماسى كىرگەن كىتاپقا «جۇرەك جىرلارى» دەگەن ماقالا ارناپ وبلىستىق «قوستاناي تاڭى» گازەتىنە باستىرىپپىن. «سىن جانە بيبليوگرافيا» دەگەن ايدارمەن. سوسىن سول گازەتكە تاعى دا (20.10.1984) «كوشەدى ولەڭ...» كوشەدى!» دەگەن ساراپتامالىق ماقالامدى اقىننىڭ مەملەكەتتىك سىيلىققا ۇسىنىلعان شىعارماسىنىڭ نەگىزىندە جاريالاپپىن عوي. قاراشى, وسىدان-اق جۇرەگىمنىڭ مۇقاعاليعا قانشالىقتى ىنتىقتىعىن سەزىپ قالعان بولارسىز, وقىرمانىم. «مۇقاعالي» جۋرنالى قۇپ كورىپ جاتسا, وسى جاريالانىمداردى قايىرا ءبىر جىر سۇيەر قاۋىمعا ۇسىنىپ كورەر مە ەدى دەپ ارماندايمىن.
قايسار ءالىم,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
الماتى وبلىسى,
رايىمبەك اۋدانى,
قاراساز اۋىلى
