قازاقستان • 07 جەلتوقسان, 2018

كەكىلباي ۇلى كەڭىستىگىنە باستايتىن قادام

670 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلورداداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءابىش كەكىلباي ۇلى اتىنداعى جاڭا وقۋ زالىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى.

كەكىلباي ۇلى كەڭىستىگىنە باستايتىن قادام

جيىنعا پارلامەنت سەناتىنىڭ سپيكەرى قاسىم-جومارت توقاەۆ, مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇ­حا­مەدي ۇلى, مەملەكەت جانە قوعام قاي­راتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ جۇبايى كلارا جۇ­ما­باي­قىزى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, اقىن-جا­زۋشىلار قاتىستى.

ايتۋلى شارادا العاشقى بولىپ ءسوز العان قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ۇلت رۋحانياتىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ ەسىمى قانداي قۇرمەتكە دە لايىق ەكەنىن ايتتى. «كوسەمسوز شە­بەرىنىڭ شىعارماشىلىعى بويىنشا تەرەڭ زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ – كەلەشەك بۋىن عالىمدارىنىڭ الدىنداعى ما­ڭىزدى مىندەت بولۋى ءتيىس. سەبەبى ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ ويلارى, فيلوسوفياسى جانە جالپى رۋحاني الەمى مۇحيتتاي تەرەڭ. ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ ادەبي الە­مى شەكسىز دۇنيە, كوپقىرلى, ماعىنالى مۇرا. ءبىلىمىنىڭ كوكجيەگى شەكسىز, بىرەگەي تۇل­عا, ءارى جازۋشى, ءارى ادەبيەتتانۋشى, عالىم, تاريحشى, ويشىل, فيلوسوف قانا ەمەس, مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ەڭ­بەك سىڭىرگەن كورنەكتى مەملەكەت قاي­رات­كەرى. بۇل – ۇلى جازۋشىلاردىڭ اراسىن­دا وتە سيرەك كەزدەسەتىن قۇبىلىس», – دەدى. 

تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شاقتارىندا ەلباسىنىڭ سەنىمدى سەرىگى بولعان ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ تۋىندىلارىنىڭ يدەيالارى «رۋحاني جاڭعىرۋ» فيلو­سو­فياسىنىڭ نەگىزدەرىمەن ۇندەسىپ جات­قانىنا ەرەكشە نازار اۋدارعان قاسىم-جومارت توقاەۆ: «پرەزيدەنتتىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» يدەولوگياسى – ءتۇپتىڭ تۇبىندە قازاق زيالى قاۋىمىنىڭ, جالپى حالقىمىزدىڭ اسىل ارمانىنىڭ كورىنىسى. بۇگىندە ءبۇتىن حالقىمىز ۇلتتىق يدەيانى جاڭعىرتۋ جولىنا بەت بۇردى. وسىلايشا, ءابىش اعامىزدىڭ ارمانى ىسكە اسۋدا. مارجان ءسوزدىڭ شەبەرى, گۋمانيست-عالىم, ۇلتجاندى ساياساتكەر ءابىش كەكىلباەۆتىڭ شىعارماشىلىعىن, ونىڭ جالپى مۇراسىن ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاق اراسىندا كەڭىنەن دارىپتەۋ ءبىزدىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى ماقساتىمىز بولۋى ءتيىس. وسى باعىتتا كەكىلباەۆتانۋ ادەبيەتتانۋ عىلىمىنداعى نەگىزگى پاندەردىڭ ءبىرى بولىپ قالىپتاسۋى قاجەت. ءبىز قوعام رەتىندە ءتيىستى ارەكەت جاساپ, بۇل جۇمىستى باقىلاۋعا الۋىمىز كەرەك» دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى. 

تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋ ىسىنە ءابىش كە­كىل­باي ۇلىمەن قاتار ءجۇ­رىپ ۇلەس قوسقان ءماجىلىس دەپۋتاتى قۋا­نىش سۇلتانوۆ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ جازۋ­شى تۋرالى ەستەلىكتەرىن ايتىپ, ءابىش الەمىنىڭ ەرەكشە جارقىراعان قىر­لارىنا توقتالدى. «شىن مانىندە كەكىل­باەۆ­تانۋ عىلىمى قالىپتاسۋى كەرەك. ءابىش كەكىلباي ۇلى ەسىمى بولاشاق ۇرپاق جادىندا ماڭگى ساقتالادى. ءابىش تۋرالى ءالى تالاي فيلمدەر ءتۇسىرىلىپ, كىتاپتار جازىلادى. «مەنىڭ باسىمنان باق تايسا دا, ەلىمنىڭ باسىنان باق تايماسىن» دەگەن كەمەڭگەردىڭ ءومىرى ءار قازاققا ۇلگى», دەدى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ. 

ءىس-شارا اياسىندا ءا.كەكىلباي ۇلى تۇر­عان ءۇيدىڭ قابىرعاسىنا ەسكەرتكىش تاقتا ور­ناتىلىپ, جازۋشى اتىنداعى جاڭا وقۋ زالى تانىستىرىلدى.

ءا.كەكىلباي ۇلى كىتاپحاناسى ەڭ باي كىتاپحانالاردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. ءابىش كەكىلباي ۇلى اتىنداعى وقۋ زالىنىڭ قورى جازۋشىنىڭ كىتاپحانا كوللەكتسياسىنان ىرىكتەلگەن جەكە كىتاپ­حاناسىنىڭ كاتالوگى بويىنشا مىنا­داي ادەبيەتتەردى ۇسىنادى: بۇل – ادام­زات تاريحىنا ارنالعان مادەنيەت جانە ونەر تاريحى تۋرالى باسىلىمدار, الەم­نىڭ ۇلى تۇلعالارى تۋرالى كىتاپتار, قا­زاق­ستاننىڭ اقىندارى مەن جازۋشىلارىنىڭ كىتاپتارى, البومدار مەن اتلاستار, قا­زاقستاننىڭ گەوگرافياسى مەن تاريحى جانە ماڭعىستاۋ الماناحتارى مەن كوپتەگەن قىزىقتى باسىلىمدار.

كوللەكتسيادا بارلىعى 6019 جادىگەر ۇسىنىلعان. ونىڭ ىشىندە 5 883-ءى كىتاپ, CD جانە DVD ديسكىلەرىندەگى بەينەفيلم­دەر مەن اۋديو كىتاپتار 134 دانا جانە 

2 بيبليوگرافيالىق بروشيۋرا بار.

قازىرگى تاڭدا وقىرمانداردىڭ سۇرا­نىسى بويىنشا جازۋشىنىڭ «اڭىزدىڭ اقىرى» شىعارماسى فرانتسۋز جانە قىتاي تىلدەرىنە اۋدارىلىپ جاتىر.

ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ الاپاسى زور ەسىمى قازاق حالقىنىڭ تاريحىندا ايتۋلى ورىنعا يە. ونىڭ قاجىر-قايراتى, پاراسات پايىمى, قالدىرعان شىعارماشىلىق مۇراسى ءالى تالاي ۇرپاقتىڭ رۋحاني ازىعى بولادى. 

كەلەر جىلى تۋعانىنا سەكسەن جىل تولاتىن جازۋشىنىڭ مەرەيتويى وسى شا­رامەن-اق باستالىپ كەتكەندەي. ءبىر جاعى جاستار جىلىمەن دە تۇسپا-تۇس كەلە­تىنى عانيبەت بولىپ تۇر. كەكىلباي ۇلى مۇراسىنان الار تاعىلىم مول.

باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار