بۇل جيىنعا قۇس شارۋاشىلىعىندا قىزمەت ەتەتىن كاسىپورىندارعا مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ تۇگەل كورسەتىلمەۋى كاسىپورىنداردىڭ كورسەتكىشتەرىنە تەرىس اسەر ەتىپ, ولاردىڭ كوپشىلىگىنىڭ بانكروتقا ۇشىراۋىنا اكەلۋى ابدەن مۇمكىن دەگەن اقپاراتتار سەبەپ بولدى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە جۇمىس ورىندارىنىڭ قىسقارۋىنا, سالىق تۇسىمدەرىنىڭ ازايۋىنا, ينۆەستورلاردىڭ سالاعا دەگەن سەنىمىنىڭ جوعالۋىنا, سونداي-اق, ەلدىڭ باستى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن يمپورتتاۋعا تاۋەلدى ەتۋى كادىك.
قۇس شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن كاسىپورىندار «تىكەلەي» سۋبسيديالىق تولەمدەر توقتايدى, بۇل سۋبسيديالار كاسىپكەرلەردى قولداۋعا ارنالعان باسقا قۇرالدارعا, اتاپ ايتقاندا, ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالارعا الماستىرىلۋى مۇمكىن دەگەن قاۋەسەتتەرگە قاتىستى الاڭداۋشىلىق بىلدىرۋدە.
«قۇس شارۋاشىلىعى باسىمدىققا يە سالا بولماعاندىقتان ءارى الماتى وبلىسىنىڭ بيۋدجەتىندە قارجى جەتپەگەندىكتەن, الماتى وبلىسىنىڭ قۇس فابريكالارىنا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ساۋىرىنەن باستاپ سۋبسيديالاۋ توقتاتىلدى. وسى تۇستا رەسپۋبليكامىزدىڭ باسقا وبلىستارىنداعى قۇس شارۋاشىلىقتارى ۋاقىتىلى تۇردە مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولىپ كەلەدى. قازىر رەسپۋبليكا نارىعىندا ەكونوميكالىق تەڭسىزدىك ورىن الىپ وتىر. سونداي-اق, قۇس ەتى مەن جۇمىرتقاسى ءبىرىنشى كەزەكتە قاجەت ونىمدەرگە جاتاتىندىقتان, بۇل ونىمدەردىڭ باعاسىن مونوپولياعا قارسى ورگاندار قاتاڭ قاداعالاپ وتىرادى. ونىڭ ۇستىنە ال وسى تۇستا جەم-ءشوپتىڭ باعاسى 30%-عا وسكەنىن دە ەسكەرۋ قاجەت», - دەپ مالىمدەدى «كوگەر لتد» جشس قۇس فابريكاسىنىڭ ديرەكتورى يۆانوۆا سۆەتلانا پەتروۆنا.
يۆانوۆانىڭ ايتۋىنشا, وبلىستاعى قۇس شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ىشكى نارىقتا دا, سىرتقى نارىقتا دا باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنەن ايىرىلىپ وتىر. وسىنىڭ ناتيجەسىندە وبلىستاعى قۇس شارۋاشىلىعى قيىن-قىستاۋ كەزەڭنەن ءوتىپ, الماتى وبلىسىنداعى 7 قۇس شارۋاشىلىعى بانكروت بولعان.
ناتيجەسىندە قۇس فابريكالارىنىڭ ديرەكتورلارى وندىرىستىك قۋاتتىلىقتاردى 40-50%-عا ازايتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋعا ءماجبۇر. بۇل جۇمىس ورىندارىنىڭ قىسقارۋىنا اكەلىپ, جالپى قۇس شارۋاشىلىعىنا جانە ەڭبەك ۇجىمىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا تەرىس ىقپالىن تيگىزەتىنى ايان.
ال 2018 جىلعا ارنالعان بيۋدجەت پەن قارجىلىق بولجام سۋبسيديانى ەسكەرە وتىرىپ قۇرىلعاندىقتان, قازىر كۇردەلى جاعداي ورىن الىپ وتىر. سۋبسيديا تولەنە مە, جوق پا, بۇل جاعى ءالى تۇسىنىكسىز.
وسى ماسەلەگە وراي الماتى وبلىسى قۇس شارۋاشىلىعىنىڭ وكىلدەرى 2021 جىلعا دەيىن قۇس شارۋاشىلىعىنا مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتۋ اسا قاجەتتىگىن العا تارتۋدا. ويتكەنى وسى كەزەڭ ىشىندە قۇس شارۋاشىلىقتارى, اسىرەسە, جۇمىرتقامەن اينالىساتىن كاسىپورىندار قارىزدارىن وتەپ, ءوز شىعىنىن ءوزى وتەيتىندەي قاۋقارى پايدا بولادى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
