ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, 2016 جىلى قازاقستاندا ايتۆ جۇقتىرعاندار سانى 26 مىڭ بولاتىن. سول جىلى اتالعان ۆيرۋستى تاعى 2 900 ادام جۇقتىرىپ, تاعى مىڭ ناۋقاس جيتس-تان كوز جۇمعان. 2010 جىلدان بەرى ايتۆ تىرناعىنا ىلىنگەندەر سانى 39%, ودان قايتىس بولعاندار سانى 32% ارتقان.
ايتۆ نەمەسە ادام يممۋن تاپشىلىعى ۆيرۋسى – يممۋندىق جۇيە جاسۋشالارىنا شابۋىل جاسايتىن ۆيرۋس. ول اعزانىڭ قورعانىس جۇيەسىنە جاۋاپ بەرەتىن T-حەلپەرلەردى جويىپ, ولاردىڭ ورنىن وزدەرىنىڭ كوشىرمەسىمەن تولتىرادى. ۆيرۋس قانشا كوپ بولسا ادامنىڭ يممۋنيتەتى دە سونشالىقتى تومەن بولادى. سوندىقتان رەتروۆيرۋسقا قارسى تەراپيا قابىلداماعان ناۋقاس ءجيى اۋىراتىن بولادى. دەنەسىندە كوك داقتار پايدا بولىپ, شىققان جارانىڭ جازىلۋى قيىندايدى.
ەمدەلمەگەن جاعدايدا ايتۆ جۇقتىرىلعان يممۋن تاپشىلىعى سيندرومىنا, ياعني, جيتس-كە ۇلاسىپ كەتەدى. دارىگەرلەر ونى ايتۆ ىندەتىنىڭ سوڭعى ستادياسى دەپ تە اتايدى. بۇل كەزەڭدە يممۋنيتەت وزدىگىنەن ينفەكتسياعا قارسى كۇرەسە المايدى. ەمدەلمەگەن ادام ءۇش جىلعا دەيىن عانا ءومىر سۇرەدى.
بۇل اۋرۋ ءار كەزەڭدە ءارتۇرلى سيمپتومدارعا يە. ۆيرۋس جۇقتىرعاننان كەيىن العاشقى 2-4 اپتادا ناۋقاستاردىڭ 40-90 پايىزى وزدەرىن سۋىق تيگەندەي سەزىنەدى. دەنەسى دەل-سال بولىپ, تاماعى اۋىرادى, توڭىپ, ءۇستى قىشيدى, اۋىز قۋىسىندا جارا پايدا بولىپ, ليمفا بەزدەرى ۇلعايادى. تەستەردىڭ ءبارى بولماسا دا كوپشىلىگى ۆيرۋس ارقىلى بولىنەتىن انتيدەنەلەردى انىقتاي الادى. دەگەنمەن ءار جارتى جىلدا نەمەسە جىلىنا ءبىر رەت ۆيچ-كە تەست تاپسىرۋدى ادەتكە اينالدىرعان ءجون. ونىڭ ۇستىنە, قازاقستاندىقتار تەكسەرۋدىڭ بۇل تۇرىنەن تۇرعىلىقتى ەمحاناسى ارقىلى تەگىن وتە الادى.
يممۋن تاپشىلىعى ۆيرۋسىن ەمدەۋگە بولادى. بىراق ودان تولىق ايىعىپ كەتۋ مۇمكىن ەمەس. رەتروۆيرۋسقا قارسى كۇشەيتىلگەن تەراپيانىڭ ارقاسىندا ۆيرۋس جۇقتىرعان پاتسيەنتتەردىڭ ءومىرىن 70-80 جاسقا دەيىن ۇزارتۋعا بولادى, دەيدى ماماندار. اتالعان تەراپيا جاسۋشاداعى اقۋىزدارعا اسەر ەتەتىن فەرمەنتتەردىڭ قىزمەتىن السىرەتەدى. ناتيجەسىندە يممۋن تاپشىلىعى جيتس-كە اينالمايدى.
استانا قالالىق جيتس-كە قارسى كۇرەس جانە اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ورتالىعى باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى سالتانات مۋسينانىڭ ايتۋىنشا, ۆيرۋس انىقتالعان جاعدايدا ەڭ الدىمەن جيتس ورتالىعىنا بارىپ تىركەلۋ قاجەت. ويتكەنى, اۋرۋدى باقىلاۋدا ۇستاۋدىڭ ماڭىزى وتە زور. ەسەپتە تۇرعان ازاماتتار كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك شەڭبەرىندە رەتروۆيرۋسقا قارسى ەمدى تەگىن الا الادى. ايتۆ جۇقتىرعان انالاردىڭ بالالارىنا ارنالعان تاعامدار مەن ءدارى-دارمەك تەگىن بەرىلەدى.
ايتۋىنشا, ساقتانباعان جىنىستىق قاتىناستان كەيىن كۇماندانعان جاعدايدا كونتاكتىگە دەيىنگى جانە كونتاكتىدەن كەيىنگى پروفيلاكتيكا شارالارىن پايدالانۋعا بولادى. رەتروۆيرۋسقا قارسى پرەپاراتتار – تەنوفوۆير جانە ەمتريتسيتابين دەپ اتالادى. سالتانات مۋسينانىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءادىس ۆيرۋس جۇقتىرۋ قاۋپىن 90 پايىزعا دەيىن تومەندەتەدى جانە بۇل كوبىنە تاۋەكەل توبىنا جاتاتىن ادامدارعا ارنالعان. كونتاكتىدەن كەيىنگى پروفيلاكتيكا ۆيچ جۇقتىرۋ قاۋپىن تومەندەتىپ, ۆيرۋستىڭ كوبەيۋىنە توسقاۋىل جاسايدى. الايدا, ەمدى جىنىستىق قاتىناستان كەيىن العاشقى 72 ساعات ىشىندە باستاپ, دارىلەردى 28 كۇن قابىلداۋ قاجەت.
ادام يممۋن تاپشىلىعى ۆيرۋسى – ۇكىم ەمەس. ايتۆ جۇقتىرعاننان كەيىن دە ءومىر بار. ىندەت تىرناعىنا ىلىنگەندەر دە وتباسىن قۇرىپ, دۇنيەگە پەرزەنت اكەلە الادى. جاقىن ادامىڭىز وسىنداي دەرتكە دۋشار بولعان جاعدايدا كەۋدەسىنەن يتەرمەي, قولداۋعا تىرىسۋ قاجەت. ويتكەنى, ناۋقاستىڭ كۇيزەلىسكە تولى بولاتىن ەندىگى ومىرىندە دوستارى مەن تۋىستارىنىڭ قولداۋى اۋاداي قاجەت. ماماندار ايتۆ جۇقتىرعان ناۋقاستىڭ وتباسىندا ءار ادامنىڭ وزىنە تيەسىلى مانيكيۋر قۇرالدارى, قىرىناتىن ۇستاراسى مەن جەكە ءتىس ششەتكاسى بولۋى ءتيىس ەكەنىن ەسكەرتەدى.
