«سارىارقا» جوباسى جەلتوقساندا باستالادى
پارلامەنت سەناتىنىڭ اگرارلىق ماسەلەلەر, تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى جەڭىس نۇرعاليەۆ شارانى اشا كەلىپ, وتىرىس ەلباسىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ءوتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
اتالعان ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ءسابيت نۇرلىباي 2017 جىلى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىندە شامامەن 1,1 ملرد كيلوۆاتت/ساعات «جاسىل» ەنەرگيا وندىرىلگەنىن حابارلادى. 2018 جىلى جاڭارتىلاتىن 200 مۆت ەنەرگيا كوزدەرىن ەنگىزۋ دە جوسپارلانعان.
ەلىمىزدە قازىردىڭ وزىندە قۋاتى 430 مۆت بولاتىن جاڭارتىلاتىن 66 ەنەرگيا نىسانى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. 2018 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا شامامەن 630 ملن كۆت ساعات «جاسىل» ەنەرگيا ءوندىرىلدى, بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ وسىنداي كەزەڭدەگى كولەمنەن 19 پايىزعا ارتىق بولىپ وتىر.
– 2018 جىلدىڭ 9 ايى ىشىندە جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا سەكتورىنا شامامەن 100 ملرد تەڭگە (نەمەسە 283 ملن اقش دوللارى) كولەمىندە بىرقاتار كەلىسىمدەر مەن مەموراندۋمدارعا قول قويۋ ارقىلى ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى, – دەدى ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى.
ول سونداي-اق شىعاتىن بۋلانۋ گازدارىنا ءتيىستى ۇلەستىك كوەففيتسيەنتىنە نەگىزدەلگەن كۆوتالاردى ءبولۋدىڭ ۇلتتىق جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى زاڭناماعا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر شىعاتىن بۋلانۋ گازدارىن 2030 جىلعا قاراي 15 پايىزعا تومەندەتۋ جونىندەگى مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن جەتكىزدى.
اتاپ وتەرلىگى, جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنداعى قولدانىستاعى زاڭنامالار كەن ورىندارىنداعى ءوندىرىس كەزەڭىندە ىلەسپە جانە تابيعي گازدى ورتەۋگە تىيىم سالادى. 2006-2017 جىلدارى ورتەلگەن گاز كولەمى 3-تەن 1 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن قىسقاردى, بۇل رەتتە جويىلعان گاز كولەمى 28 ملرد تەكشە مەترگە ۇلعايعان.
مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە, 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا قازاقستان حالقىن گازبەن قامتۋ دەڭگەيى 47,38 پايىزدى قۇرادى. بۇل رەتتە, 2030 جىلعا قاراي گازداندىرۋ دەڭگەيىن 56 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا, بۇل قوسىمشا 1,6 مىڭنان استام ەلدى مەكەندى گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ءبىر جارىم جىل ىشىندە استانا قالاسىن, قازاقستاننىڭ ورتالىق جانە سولتۇستىك وڭىرلەرىن گازداندىرۋ ءۇشىن قىزىلوردا – جەزقازعان – قاراعاندى – تەمىرتاۋ – استانا باعىتى بويىنشا «سارىارقا» ماگيسترالدىق گاز قۇبىرى قۇرىلىسىنىڭ جوباسى ىسكە اسىرىلاتىن بولادى. گاز قۇبىرىنىڭ وسى ۋچاسكەسى استانا, قاراعاندى, تەمىرتاۋ, جەزقازعان جانە ماگيسترالدىق گاز قۇبىرى تراسساسىنا جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارىن تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. «سارىارقا» ماگيسترالدىق گاز قۇبىرى بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىن 2018 جىلدىڭ قاراشا-جەلتوقسان ايلارىندا باستاپ, 2019 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر, – دەدى س.نۇرلىباي.
وعان قوسا, اۋا لاستايتىن زاتتاردىڭ جىلجىمالى كوزدەرىنەن شىعاتىن گازداردى ازايتۋ ءۇشىن اۆتوموبيل كولىگىنە قاتىستى ەۋرو ستاندارتتارى ەنگىزىلۋدە. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى 2018 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنان ساتىلاتىن وتىن ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردى ك-3 دەڭگەيىنەن K-5 دەڭگەيىنە دەيىن كوتەردى. جوعارى ساپالى وتىن سىنىبىنا (ك-5) اۋىسقان كەزدە, اۆتوكولىك قۇرالدارىنان اتموسفەرالىق اۋانىڭ شىعارىندىلارى ايتارلىقتاي ازاياتىن بولادى.
ۇنەمدىلىك تابىسقا جەتەلەيدى
ۇكىمەت ساعاتىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرلان نىسانباەۆ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋگە ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا مينيسترلىك 2014 جىلدان باستاپ اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى سۋبەكتىلەردىڭ ينۆەستيتسيالىق شىعىندارىنىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋ جونىندەگى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.
سونىمەن قاتار سۋبسيديالاۋ ەرەجەسىندە تامشىلاتىپ جانە جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جۇيەلەرى مەن جابدىقتارىن ساتىپ الۋ شىعىندارىنىڭ 25 پايىزىن وتەۋ قاراستىرىلعان.
– بۇل شارالار سۋدى ۇنەمدەيتىن سۋارۋ تەحنولوگيالارىن جىل سايىن 20,0 مىڭ گەكتارعا دەيىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەردى, ال 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا سۋدى ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالارمەن قامتىلعان الاڭ 183,4 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى, – دەدى ە.نىسانباەۆ.
سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋدىڭ وڭ كورىنىستەرىن ەسكەرە وتىرىپ, 2022 جىلعا قاراي اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا 258,0 مىڭ گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ساراپشىلار مەن جۇرتشىلىق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاۋدان كەيىن سەنات كوميتەتىنىڭ توراعاسى ج.نۇرعاليەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ 5 قازانداعى جولداۋىندا ەكولوگيا زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ, قولدانىستاعى زاڭناماعا, ونىڭ ىشىندە ەكولوگيالىق كودەكسكە وزگەرىستەر ەنگىزۋ مىندەتى العا قويىلعانىن اتاپ ءوتتى.
ۇكىمەت ساعاتى اياسىندا ايتىلعان ۇسىنىستار ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جىبەرىلەدى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
