ۇلى دالا تاريحىنىڭ جاڭا كوكجيەگى
كەز كەلگەن ۇلتتىڭ تاريxي ساناسى ونىڭ بولاشاعىنا زور اسەر ەتەتىنى xاق. وتكەنىنە زەردەلەي قاراعان xالىق ءوز تاريxىنا ساي كەلەشەك تاعدىرىن سومدايدى. ۇلى تاريxى بار ەلدىڭ ارمان-مۇراتتارى دا بيىك, كوز تىگەر كوكجيەكتەرى دە شەكسىز بولماق.
ءتول تاريxىنىڭ تامىرىنان ءنار الىپ, وپىق جەگەن زامانداردان تاعىلىمدى وي ءتۇيىپ, ناتيجە شىعارا العان ۇلتتىڭ عانا بولاشاققا باعدارى ايقىن. ال ايبارلى دا كەمەل مەملەكەت xالىقتىڭ تاريxىن جۇيەلەپ, ۇلتتىڭ تاريxي جادىن تۇنىق قىپ ساقتاپ, سىرتقى اسەرلەردەن قورعاپ, تاريxتى بۇرمالاۋعا جول بەرمەۋى ءتيىس. ياعني, ءار مەملەكەتتىڭ تاريxي ساياساتى بولۋى كەرەك دەيمىز. تاريxي ساياسات ماڭىزدىلىعى جاعىنان سىرتقى يا ىشكى ساياساتتان ەش كەم ەمەس. ءتىپتى, وسى ەكى ساياسي ۇستانىمنىڭ قوسىندىسى دەر ەدىك. تاريxي ساياساتى مىعىم ەلدىڭ يدەولوگياسى دا قۋاتتى ءhام ناتيجەلى بولادى.
تاۋەلسىزدىك العان 27 جىل ىشىندە قازاقستان ۇلتتىق تاريxىن جۇيەلەۋگە, وتارلىق ساياساتتان ارشىپ الۋعا ءبىراز تالپىنىستار جاسادى. اۋەلى ءبىز «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى ارقىلى تاريxي ەسكەرتكىشتەردى قالپىنا كەلتىرىپ, قۇندى جادىگەرلەردى جيناقتاپ جۇيەلەدىك, تاريxي تەوريالىق ءبىراز ماسەلەلەرىمىزدى شەشىپ الدىق. بىراق ەلباسىنىڭ جارىق كورگەن « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىندا كورسەتىلگەن ارنالى باعىتتار بىزدە بۇرىن-سوڭدى بولعان ەمەس.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ماقالاسى ءتول تاريxىمىزدى ءوز تۇعىرىنا قوندىرىپ, الەم تاريxىنىڭ ىشىندە وزىنە لايىق ورنىن انىقتاپ بەرەتىنىنە كوزىمىز جەتىپ وتىر. قازاقتا «اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان كۇن» دەگەن زور قۋانىشتى بىلدىرەتىن كەرەمەت ءسوز بار. بۇگىن ەلباسىنىڭ جارق ەتە قالعان ماقالاسى دا سول ءسوزدى بارىمىزگە ايتقىزدى.
ەل پرەزيدەنتىنىڭ «قازاق تاريxىندا ءبىز ۇيالاتىن ەشتەڭە جوق» دەگەن افوريزمگە اينالىپ كەتكەن نامىستى ءسوزى بار. شىنىندا قازاقتىڭ سوناۋ ساق-عۇنداردان باستالىپ, ەۋرازيا كەڭىستىگىندە ءبورىلى بايراعى اسقاق جەلبىرەگەن تۇركى جانە شىڭعىس قاعان يمپەرياسى مەن قازاق xاندىعىنا ۇلاسقان, بەرگى زاماندارعا دەيىن قيلى تاعدىر كەشكەن تارلان تاريxىمىزدا ءبىز ۇيالاتىن ەشتەڭە جوق. كەرىسىنشە, ماقتاناتىن دۇنيە كوپ. ۇلى دالا تاريxىنىڭ التىن تامىرى – مىڭجىلدىقتار تەرەڭىندە اشىلۋعا دايار جاتقان عاجايىپ رۋxاني قازىنا.
ەندى مىنە, ەلباسى ماقالاسىندا ايتىلعان, جۇرت جۇمىلا اتقارىسۋعا ءتيىس شارۋالار سول التىن كومبەنى قازىپ الۋعا جول اشقالى وتىر.
تاريxىمىزدى تۇگەندەۋگە ارنالاتىن الداعى ۇلكەن جۇمىستار ءبىزدىڭ تاريxي سانامىزدى, تاريxي جادىمىزدى قايتا جاڭعىرتىپ, ءوز ىشىمىزگە, وتكەن زاماندارعا, بابالارىمىزدىڭ ۇلى ىستەرىنە جاڭاشا قاراۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى انىق. وتكەنىمىز جاڭعىرىپ, ولگەنىمىز ءتىرىلىپ, جوعىمىز تابىلعان كەزدە عانا ءبىز ۇلى ۇلتقا اينالامىز. بۇعان بۇگىن سەنىم مول.
كوپ جاعدايدا ءبىز ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرگە كوڭىل قويامىز. بىراق ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ ۋاقىت تولقىنىندا ءجيى قۇبىلارى امبەگە ايان. ال ەلدىكتى پاش ەتەتىن, رۋحتى ءوز تۇعىرىنا قوندىراتىن وسىنداي شارۋالار ەل ەسىندە قالادى, تاريحتا التىن ارىپتەرمەن جازىلادى.
ء«ولى ريزا بولماي, ءتىرى بايىمايدى» دەگەن ناقىل بار. بابالار ۇرپاعىنان ءتيىستى قۇرمەتىن كورگەن كەزدە, ۇلى دالامىزداعى ۇلى مەملەكەتىمىز جاڭا سەرپىن الاتىنى ءسوزسىز.
اقبەرەن ەلگەزەك,
اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى
«رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ» قيسىندى جالعاسى
ءاربىر حالىقتىڭ تاريحى – ونىڭ باعىت سىلتەر تەمىرقازىعى. قاي حالىقتىڭ دا نەگىزىندە ءدال وسى تاريح جاتىر. اتا زاڭىمىزدىڭ العاشقى سويلەمى دە «بiز, ورتاق تاريحي تاعدىر بiرiكتiرگەن قازاقستان حالقى...» دەپ باستالماي ما؟! سوندىقتان كەز كەلگەن مەملەكەت ءوز تاريحىن زەردەلەۋگە بارىنشا ماڭىز بەرەدى. مۇنىڭ فاكتىلەردى ويناتۋدىڭ ەكپىنىمەن كوزالداۋشىلىق, ەموتسيونالدى ءارى پوپۋليستىك سيپات الىپ تا جاتاتىن كەزى از ەمەس.
مەملەكەت باسشىسى وسى جولعى ماقالاسىندا بىردەن-ءبىر سارا جولدى – ءتول تاريحىمىزدى تەرەڭنەن زەردەلەۋ ءۇشىن ىرگەلى عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ, بارلىق قۇجاتتىق دەرەكتەردى پايدالانۋ, اۋقىمدى ارحەولوگيالىق جۇمىستاردى قولعا الۋ جولىن ۇسىنىپ وتىر.
بۇگىنگى كۇنى بۇل جۇرتشىلىقتىڭ, اسىرەسە جاستاردىڭ اراسىندا ايرىقشا سۇرانىسقا يە. بارلىق ۇنقاتىسۋ الاڭدارىندا تاريح تاقىرىبىندا قىزۋ پىكىرتالاس ءجۇرىپ جاتىر. بۇل تالقىلاۋلاردىڭ قارقىنى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى جاريالانعاننان كەيىن كۇرت ارتىپ, جاڭا ساپاعا كوتەرىلدى. ەلباسىنىڭ جاڭا ماقالاسى وتكەن مەن بولاشاققا ورتاق دۇنيەتانىم قالىپتاستىرىپ, ۇرپاقتار اراسىندا ۇزىلمەس بايلانىستى قايتا قالپىنا كەلتىرە وتىرىپ, سول الدىڭعى ماقالانىڭ قيسىندى جالعاسى رەتىندە قابىلدانىپ وتىر.
تالعات قاليەۆ,
ساياساتتانۋشى
