پرەزيدەنت • 23 قاراشا, 2018

مۇحتار جۇماعازيەۆ: رۋحاني بايلىق – ماڭگىلىك

520 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
مۇحتار جۇماعازيەۆ: رۋحاني بايلىق – ماڭگىلىك

ەلباسى « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا تۇركى الەمى­نىڭ بەسىگى بولىپ, ەۋروپا مەن ازيانىڭ كوپىرىنە, شىعىس پەن باتىستىڭ قاقپاسىنا اينال­عان ۇلى دالامىزدىڭ جەتى قى­رىن ايقىنداپ بەردى. «ۇلت تاري­حىن­داعى كەڭىستىك پەن ۋاقىت» جانە «تاريحي سانانى جاڭعىرتۋ» دەپ اتالاتىن ەكى بولىمنەن تۇرا­تىن تولعاۋى تەرەڭ, ءمان-ماعى­ناسى شەكسىز, تۇعىرى بەرىك تۋىندى قازاقستاندىقتاردى عانا ەمەس, بۇكىل تۇركى حالقىن, كۇللى الەم­نىڭ كوكىرەگى وياۋ, كوڭىلى جا­رىق تۇلعالارىن ەلەڭ ەتكىزدى. 

تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز – ەل­با­­سىنىڭ بۇل ماقالاسى «بولا­­شاققا باعدار: رۋحاني جاڭ­عىرۋ» باعدارلامالىق ما­قا­لا­سىنىڭ جالعاسى ەكەنى ايقىن كورىنىپ تۇر. بۇل جونىندە ەلباسى ماقالاداعى قورىتىندى سوزىن­دە دە اتاپ وتكەن. سوندىقتان بۇل تۋىندى ۇلتىمىزدىڭ, بار­شا قازاقستاندىقتاردىڭ رۋ­حا­ني ءومىرىن جاڭعىرتۋدىڭ نەگىزگى تۇعىرى – ۇلت تاريحىنا ارنال­عانىن بايقايمىز.

ارينە, كەز كەلگەن ۇلتتىڭ انا ءتىلى, عاسىرلار بويى قالىپ­تاس­­قان سالت-ءداستۇرى جانە تاري­حى سول ۇلتتى وزگەگە تانىتا­تىن, تانىستىراتىن جانە وزىن­دىك ەرەكشەلىكتەرىن ايقىن­داي­تىن نەگىزگى بەلگىلەرى. دەمەك, اتاپ كور­سەتىپ وتىرعان ەرەك­شە­لىك­تەرى­مىزدى كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاپ, ساقتاپ, دامىتۋىمىز قاجەت. سونىمەن قاتار قازىرگى زاماننىڭ دامۋ ديناميكا­سىن, كوممۋنيكاتسيالار قارقى­نىن, قارىشتاپ دامىعان اقپارات­تىق قۇرالداردىڭ الەۋەتىن, تەرىس پيعىلداعى توپتاردىڭ كەرى تارتار جانە دەسترۋكتيزمگە قۇرىلعان ويلارى مەن ءىس-ارەكەتتەرىن ەس­ك­ەرەر بولساق, ءبىز ۇلتىمىز­دىڭ ەرەكشەلىگىن انىقتايتىن بەلگىلەردى ساقتاپ قانا قويماي, ولاردى دارىپتەپ, ناسيحاتتاۋىمىز اسا ماڭىزدى. وسى ورايدا ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني قازىناسىنىڭ بوس تۇر­عان بولشەگىن مەملەكەت باسشى­سىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسى ءوزى­نىڭ قۇن­دى­لىعىمەن جانە ماڭىز­دىلى­عىمەن تولىقتىرىپ تۇر.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى ماقالاسى ارقىلى قازاق ۇلتى, ونىڭ الەمدىك وركەنيەتتى دامى­تۋعا قوسقان ۇلەسى, ۇلى دالانى امانات قىلىپ كەيىنگى ۇرپاق­قا قالدىرعان كونە ءداۋىر تارلان­دارىنىڭ ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى ۇلتتار مەن ۇلىستار مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋداعى قولتاڭباسى جونىندە كوپتىڭ كوڭىلىندەگى سان­داعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. ءبىز تىلگە تيەك ەتىپ وتىرعان باعدار­لا­مالىق ماقالا تۇگەل تۇركى حال­­قى مەن ۇلى دالادان باستاۋ الا­تىن ەجەلدەن تامىرلاس ۇلىس­تاردىڭ دا ورتاق يگىلىگىنە اينالارى انىق.

سونىمەن ءبىز ساقتاردىڭ, عۇن­­داردىڭ, تۇركى ەتنوستىق توپ­تارىنىڭ مۇراگەرىمىز. اري­نە, ءبىز ۇلتجاندى حالىق ەكەن­دى­گى­­مىز­­­­دى كورسەتە وتىرىپ, ءبىز­دىڭ تا­­­ري­حىمىزعا كوپتەگەن ءارتۇر­­لى ۇلت وكىلدەرى ەڭبەك سىڭىر­­گە­نىن بىلە­مىز. پرەزيدەنت ما­قا­لا­سىندا بۇل جونىندە دە اي­تىلعان. سوندىقتان ۇلتتىق بولمىسىمىزدى, كودىمىزدى ءوزىمىز تانىپ قانا قويماي, وزگەلەرگە دە تانىتۋ ءبىزدىڭ يدەولوگيامىز بولىپ تابىلادى.

الداعى ماقساتىمىز – ءبىز ءوز تا­ري­حىمىزبەن ماقتانىپ قانا قوي­ماي, سول تاريحتىڭ قىر-سى­رىن ساراپتاپ, عىلىمي نەگىز­دە بولاشاققا باعدار جاساۋى­مىز قاجەت. ءبىز جاھاندانۋ زامانى­نا, رۋحاني جاڭعىرۋ داۋىرى­نە تەرەڭدە جاتقان تامىرىمىز­دى سولدىرماي ەنۋىمىز كەرەك. وسى ورايدا ءبىزدىڭ تاريحشى­لارى­مىزدىڭ, كونە ادەبيەتىمىز بەن ما­دەنيەتىمىزدى, جازۋ-سىزۋىمىز­دى زەرتتەپ جۇر­گەن عالىم­دارى­مىزدىڭ الدىنان جاڭا ءبىر ىز­دەنىستەردىڭ شىڭى مەن شىڭى­راۋى كورىندى, كۇن تارتى­بىنەن ورىن الدى.

قازىرگى تاڭدا حالقىمىز تەك قانا ماتەريالدىق توقشىلىقپەن شەك­تەلۋگە بولمايتىندىعىن ءتۇسى­نىپ وتىر. ول – ۋاقىتشا. ال رۋحاني توقشىلىق – ماڭگىلىك. ەلبا­سىنىڭ ماقالاسى دا وسى قاستەرلى ۇعىمدى ەل ساناسىنا ءسىڭىرۋدى كوزدەيدى.
ەندىگى ءبىزدىڭ بارشامىزدىڭ مىندەتىمىز – پرەزيدەنت ايقىنداپ بەرگەن باسىمدىقتاردى ىسكە اسى­رۋعا كوپ بولىپ, جۇدى­رىق­تاي جۇمىلۋ. بۇل – ءبىز­دىڭ حال­قىمىزدىڭ, قازاقستان­دىقتاردىڭ قولىنان كەلەدى.

مۇحتار جۇماعازيەۆ,

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار