قازاقستان • 05 قاراشا, 2018

ج.ۇشكەمپىروۆ: ەلگە پايدا تيگىزۋ – ەرگە پارىز

1280 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

كۇز مەزگىلىن شارۋانىڭ ايى دەپ بەكەر ايتپاعان عوي. اسىرەسە قىركۇيەك پەن قازان ديقان مەن مالشىنىڭ ماڭدايى تەرلەپ, جيىن-تەرىن, جەم-ءشوپتىڭ قامىن كۇيتتەيتىن كەزەڭى. ءدال وسى التىن مەزگىلدە قول قۋسىرىپ وتىرعان شارۋا ادامىن كورمەيسىڭ. ءتىپتى ەڭبەك ادامىنىڭ ارتىق-اۋىس اڭگىمەگە ۋاقىتى بولا بەرمەيدى. 

ج.ۇشكەمپىروۆ: ەلگە پايدا تيگىزۋ – ەرگە پارىز

ماسەلەن, داڭقتى سپورتشى, ەڭبەك ەرى جاقسىلىق ۇشكەم­پىروۆ تە سونداي قاربالاس شاق­تان ەندى ءوتىپ, شارۋادان قولى قازىر بوساعانداي. جەتىسۋ وڭىرىن­دەگى جامبىل اۋدانى جانە بالقاش اۋدانىنداعى شارۋاشى­لىقتارىنىڭ قىسقا دايىندىعى مەن جۇمىسشىلارىنىڭ جاي-كۇيىن قامداۋمەن جۇرگەن كاسىپ يەسىمەن بىرنەشە مارتە تەلەفون ارقىلى سويلەسكەنىمىزبەن, پىكىرىن بىلۋگە ۋاقىت تىعىزدىق ەتكەن. العاشقىدا مەملەكەت باسشى­سىنىڭ جولداۋىنا قاتىستى ويىن ايتۋىن سۇراعان بولاتىنبىز. از-كەم ۇنسىزدىكتەن سوڭ ەڭبەك ەرى «جولداۋدى ەفيردەن تىكەلەي تىڭداپ, نەگىزگى باعىت­تارىن باعامدادىم. بيىلعى باسىمدىق الەۋمەتتىڭ جاعدايىن وڭداۋعا بەرىلىپتى. بۇل ءوزى ناۋقان­شىلدىقپەن بىتەتىن ءىس ەمەس. ءارى اركىم ەلباسى جۇكتەگەن مىندەت­تى قالاي اتقاراتىنى جايلى تولعا­نىپ, مۇمكىندىكتەرىن سارا­لاپ الۋى ءتيىس. مىنا كۇزگى جيىن-تەرىن, مال قىستاتۋ قامىن تياناق­تاپ بولعان سوڭ بولا حابارىن بەرەرمىن...» دەگەن-ءدى جاقسىلىق اعا. ايتقانداي-اق, ارنايى ۋاقىت ءبولىپ حابارلاسقان وليمپيادا چەمپيونى ارىدەن تولعادى.

– ەلباسى جولداۋىندا «ۇكى­مەتكە جانە اكىمدەرگە كەم دەگەندە 100 دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىن سالۋدى تاپسىرامىن. سونداي-اق قولدانىستاعى, اسىرەسە مەكتەپتەردەگى سپورت عيمارات­تارىن ءتيىمدى پايدالانىپ, دەنە­شىنىقتىرۋمەن اينالىسۋ ءۇشىن اۋلالاردى, پاركتەردى, سايا­باق­تاردى جابدىقتاۋ قاجەت» دەپ مەنىڭ كوكەيىمدە جۇرگەن ارماندى تاپ باسىپ, كورسەتىپ بەرىپتى. جالپى, بۇقارالىق سپورت­تى دامىتۋ تۇرعىندار دەنساۋ­لىعى­نىڭ جاقسارۋىنا عانا ەمەس, مەم­لەكەتتەگى سپورت سالاسىنىڭ جەتىس­تىككە جەتۋىنە جول اشادى. پرە­زي­دەنت بۇل جەردە ۇلتتىڭ دەن­ساۋلىعىن وسكەلەڭ ۇرپاق كەزىنەن ساقتاۋدى, سول ارقىلى كاسىبي سپورتقا بەت بۇراتىن سالاماتتى بۋىننىڭ قالىپتاسۋىنا قاتىستى اتالى ءسوز ايتىپ وتىر. جانە بۇل باستاما قازىردىڭ وزىندە ناتيجەسىز ەمەس. مىسالعا, الماتى وبلىسىن­دا دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىق­تىرۋ كەشەنىن سالۋ ءىسى جاق­سى ءجۇرىپ جاتىر. سپورتشى ءارى وليم­پيادا چەمپيونى رەتىندە جەڭىس ءداستۇرىنىڭ ۇزىلمەي جالعاس­قانىن قالايسىڭ. ول ءۇشىن رۋحى مىقتى, دەنساۋلىعى زور, دا­يىندىعى جوعارى, شەبەرلىگى شىڭ­دالعان ۇرپاق ءوسۋى ءتيىس. وسى دە­نە­شىنىقتىرۋ-ساۋىقتى­رۋ كە­شەنىنىڭ تابالدىرىعىن يمەنە اتتاعان بۇگىنگى جاس بالا ەرتەڭ ەلىمىزدىڭ ابىرويىن الەمدىك سپورت دوداسىندا قورعايتىن ساڭ­لاق بولىپ وسپەسىنە كىم كەپىل؟ لايىم سولاي بولعاي. ەلباسى اكىمدەرگە وسى دۇنيەنى جاساڭ­دار, حالىققا جاعداي جاساڭدار دەپ وتىر عوي.

مەن ءوزىم وسىعان قات­­تى قۋاندىم. قولىمىزدان كەل­­گەنشە اۋىلىمىزعا جاعداي جا­ساۋ­عا تىرىسىپ جاتىرمىز. جامبىل اۋدانىنداعى مىڭباەۆ اۋىلىن تۇلەتۋگە كۇش سالىپ جۇر­گەنىمدى بىلەسىزدەر. ەڭبەك ەرى اتان­عانىمدا ەلباسىنا «نۇرەكە, ەلىمىزدە 5 مىڭ اۋىل بار شىعار, سول اۋىلدى كوتەرۋگە دايىن 5 مىڭ قالتالى ازامات شىعىپ, تۇلەتىپ جىبەرسەك, وتانىمىز گۇلدەنىپ كەتەر ەدى. ءبىر ارمانىم وسى...» دەگەن ەدىم. قازىر ەلباسىنا بەرگەن سول ۋادەمدى ورىنداپ جۇرگەنىمە ءوزىمدى باقىتتى سەزىنەمىن, – دەيدى ج.ۇشكەمپىروۆ.

دەسە دەگەندەي, قازىر ەڭبەك ەرى تۋعان اۋىلى ءۇشىن ۇلكەن جۇ­مىس جاساپ جاتىر. مىڭباەۆ اۋىلىنان بىرنەشە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار نىسانداردى قايتا جوندەۋدەن وتكىزىپ, ەل يگىلىگىنە بەردى. قاعيداسىنان اينىماعان چەمپيون الدىمەن سپورت كەشەنىن اشتى. ونىڭ قۇرىلىسىنا 73 ملن تەڭگە قارجى جۇمساپتى. قازىر اۋىل جاستارى بۇل كەشەندە كۇرەس, بوكس, اۋىر اتلەتيكا, فيتنەس, فۋتبول, ۆولەيبول, گرەك-ريم كۇرەسى, ەركىن كۇرەس, قازاقشا كۇرەس, سامبو, دزيۋدو, سول سياقتى فۋتبول, باسكەتبول, توعىزقۇمالاق سياقتى سپورت تۇرلەرىنە جاتتىعىپ ءجۇر. مۇنان بولەك, مىڭباەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ سپورت زالىنا دا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىپ بەرگەن. تاعى سول سپورتتىڭ دامۋى مەن ساڭلاق ءىزباسارلارىنىڭ قامى. 

سپورتتان بولەك, الەۋمەتتىڭ قامىن دا ۇمىتقان ەمەس. ءوز قارجىسىنا بالاباقشا سالىپ, وعان «جاقسىلىق» دەپ ەسىمىن قويدى. مۇندا اۋىلدىڭ 100 ءبۇلدىرشىنى ءتالىم الىپ جاتىر ەكەن. جاس وتباسىلارعا ارنالعان جاتاقحانا دا بار. 105 اۋلەت وسى شاڭىراق استىندا تۇرىپ, ەڭبەك ەتۋدە. كوبى ۇشكەمپىروۆ­تىڭ شارۋا­شىلىعىندا جۇمىس ىستەي­دى. جالاقىلارى جوعارى, تۇرا­تىن جەرىندە تۇرمىسقا قاجەت­تى جاعدايدىڭ ءبارى جاسالعان. 

– «مەن ىستەدىم دەگەنشە, ەل ىستەدى دەسەڭشى...» دەگەن قازاق­تىڭ ءسوزى بار عوي, از-كەم ەڭ­بەگى­مىزدىڭ وتەۋىن ەلدىڭ العى­سى­مەن قايتارىپ جاتىرمىز. بۇل – ازاماتتىق پارىزىمىز. «ەلدە بولسا – ەرىنگە تيەدى» دەگەن دا­نالىق تا تەگىن ايتىلماعان. ەل­باسى بيىلعى جولداۋىندا ازا­مات­تاردى وتانشىل بولۋعا, تۋعان جەرىن تۇلەتۋگە ۇندەپ جاتىر. ونىڭ ناقتى جولدارىن كورسەتىپ بەردى. حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا, تۇرمىسىن تۇزەۋگە ۇكىمەت بىلەك سىبانىپ كىرىسىپ جاتىر. پرەزيدەنتتىڭ مۇعا­لىمدەردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ­گە, دارىگەرلەردىڭ جالاقى­سىن كوبەيتۋگە تاپسىرما بەرگەنى ەل ءىشىن ءسۇيسىندىرىپ تاستادى. ويت­كەنى وسى ەكى ماماندىق وكىل­دەرى اۋىلدىڭ قالىپتى دامۋى­نا ۇلەس قوسۋدا. كەشە عانا ور­تا­لىقتان الىس ەلدى مەكەندە بولدىم. جۇرتتىڭ اۋزىندا جولداۋدىڭ تۇرعىنداردىڭ تۇر­مىسىن جاقسارتۋعا دەگەن باس­تاماسى. ەندى مەملەكەت باسشى­سى جۇكتەگەن وسى مىندەتتى ءمىن­سىز ات­قارۋ­ىمىز كەرەك, – دەپ تۇيىن­دەدى ءسوزىن جاقسىلىق اعا.


 

قالماحانبەت مۇقامەتقالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار