قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ادام قۇندىلىعىنا باسىمدىق بەرىپ, ءداستۇر مەن جاڭعىرۋ تاقىرىپتارىنا ايرىقشا نازار اۋدارۋى, ەلدىڭ ەكونوميكادان ساياساتقا, تۋريزمنەن دامۋ ۇدەرىسىنە دەيىنگى بۇكىل ساياسي شەشىمدەر قابىلداۋى – قازاقستاننىڭ جاڭا بەلەسكە اياق باسقانىنىڭ جارقىن كورىنىسى.
پرەزيدەنتتىڭ 2018 جىلعى 5 قازاندا جاريالاعان حالىققا جولداۋىندا تۇرعىنداردىڭ ەكونوميكالىق احۋالىن جاقسارتۋ, بيۋروكراتيانى ازايتۋ, الەۋمەتتىك, ءبىلىم جانە قىزمەت سالالارىن جەتىلدىرۋ, جاسالعان رەفورمالاردى ىسكە اسىرۋ, ەڭ تومەنگى جالاقى كولەمىن 1,5 ەسە ارتتىرىپ, مۇعالىمدەر مەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ, تۇرعىن ءۇي ساپاسىن جاقسارتۋ – جاڭا كەزەڭگە قادام باسۋدىڭ ايقىن دالەلى. بيىلعى جولداۋدان ءۇش باسىمدىقتى اتاپ كورسەتۋگە بولادى. ءبىرىنشىسى, نەگىزگى باعىت – قازاقستان حالقىنىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, مادەني جانە تۇرمىستىق ماسەلەلەرىن قامتىپ, ادام كاپيتالىن دامىتا وتىرىپ, ەلدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە جاعداي جاساۋ. ن.نازارباەۆ ءوز سوزىندە ادام قۇندىلىعىنا نازار اۋدارىپ, حالىقتىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى مەملەكەت دامۋىنىڭ كەپىلى ەكەنىن انىق كورسەتە ءبىلدى.
ەكىنشىدەن, ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا, اتاپ ايتقاندا, بالالاردىڭ وقۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ, مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەگى ءبىلىم جانە عىلىم ساپاسىن جاقسارتۋدى ارنايى ءبىلىم وردالارىنداعى ستاندارتقا بەيىمدەۋگە ۇمتىلىس, مۇعالىمدەردىڭ, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مارتەبەسىن جوعارىلاتۋ مەن تومەنگى جالاقى مولشەرىن ۇلعايتۋ نازارباەۆتىڭ ەلدەگى الەۋمەتتىك مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولگەنىنىڭ ايعاعى. سونىمەن قاتار سىني پەرسپەكتيۆا, كوممۋنيكاتسيا, تەحنولوگيالىق ازىرلەمەلەردى ساقتاۋ, شەت ءتىلىن ءبىلۋ, شىعارماشىلىق جانە كوماندالىق رۋح سەكىلدى باعىتتارعا دا باسىمدىق بەرىلدى.
ن.نازارباەۆتىڭ بيلىك وكىلدەرى حالىقتىڭ قوجايىنى ەمەس, قىزمەتشىسى ەكەنىنە نازار اۋدارۋى, اۋىل شارۋاشىلىعىنا ينۆەستيتسيانى ارتتىرۋى اسا ماڭىزدى. ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق تاتۋلىققا قۇرمەت كورسەتۋ – قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگىنە, مادەني تامىرىنان اجىراماۋىنا جاعداي جاساپ, قۇقىقتىق ماسەلەنى بارىنەن جوعارى قويۋ ارقىلى الەۋمەتتىك مەملەكەت قالىپتاستىرۋ جولىنداعى باتىل قادام. ياعني, پرەزيدەنت حالقىنىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنىڭ ارتۋىن, تۇرعىنداردىڭ ءبىر تۋ استىنا جينالعانىن ماقتانىشپەن ايتاتىنداي تەڭدەسسىز مەملەكەت قۇرۋعا بارىن سالادى.
جولداۋدا ايتىلعان ءۇشىنشى ماسەلە – الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىنە ۇلگى بولاتىن, قازاقستان ۇستانعان كوپۆەكتورلى سىرتقى ساياسات. تاۋەلسىزدىگىنە 27 جىل تولعان قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگىن العان العاشقى كۇندەردەن بۇگىنگە دەيىن سىرتقى ساياساتتاعى اتقارعان جۇمىستارى حالىقارالىق ارەناداعى ابىرويىن اسىردى. تاۋەلسىزدىكتىڭ جەمىسى رەتىندە يادرولىق قارۋدان ءوز ەركىمەن باس تارتۋدى, ەلوردانى الماتىدان استاناعا كوشىرىپ, زاماناۋي شاھار سالۋدى, تۇركى جانە يسلام الەمىنىڭ الدىڭعى قاتارلى مەملەكەتىنە اينالۋدى, ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمى, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى سامميتتەرىن وتكىزۋدى, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرىلۋىنا مۇرىندىق بولۋدى, دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋدى اتاپ كورسەتۋگە بولادى. اسىرەسە سۋ-24 ۇشاعىن اتىپ تۇسىرگەننەن كەيىن تۇركيا مەن رەسەيدى تاتۋلاستىرعان دا وسى قازاقستان تاراپى. ودان بولەك قىسقى ازيادا وتكىزگەن تۇڭعىش ورتالىقازيالىق, ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن ۇيىمداستىرعان تمد-داعى العاشقى مەملەكەت اتاندى. سونداي-اق 2017 جىلى سيرياداعى ماسەلە بويىنشا استانا پروتسەسىنىڭ ءوتۋى دە قازاقستاننىڭ الەمدىك ساياسات ساحناسىنداعى بەدەلىن ايعاقتاي ءتۇستى. مۇنىڭ ءبارى تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسى.
2017 جىلى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشە بولىپ سايلانۋى ورتالىق ازيانىڭ ۇزدىگى ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى. ەندەشە, ن.نازارباەۆتىڭ حالىققا جولداۋىندا استىن سىزىپ كورسەتكەن سىرتقى ساياسات تاقىرىبى قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ءيميدجىن, الەمدىك ساياساتتا ماڭىزعا يە جانە راتسيونالدى شەشىم قابىلدايتىن ەلگە اينالعانىنىڭ كورسەتكىشى. قىسقاشا ايتقاندا, قازاقستان ءتيىمدى جانە بەلسەندى سىرتقى ساياساتى ارقىلى وڭىرلىك جانە جاھاندىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى جۇمىسىن جالعاستىرا بەرەدى.
قورىتا كەلگەندە, 2018 جىلعى 5 قازانداعى حالىققا جولداۋىندا ن.نازارباەۆ ىشكى ساياساتتا ادام كاپيتالىنا باسىمدىق بەرە وتىرىپ الەۋمەتتىك مەملەكەت قالىپتاستىرۋدى, سىرتقى ساياساتتا ءتيىمدى وڭىرلىك جانە جاھاندىق ماسەلەلەردى جالعاستىرا بەرەتىنىن كورسەتىپ بەردى. مەملەكەت پەن قوعامدى جاڭعىرتۋ, ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ, بيۋروكراتيانى ازايتۋ, الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ جاقسارۋى مەن زاڭدىلىقتى نىعايتۋعا باسىمدىق بەرىلۋى قازاق قوعامىنىڭ وركەندەۋىنە, سونداي-اق باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
قازاقستان – جاس, كوپۇلتتى, بولاشاعىنا ماقتانىشپەن كوز تاستايتىن, دامۋ قارقىنى جوعارى مەملەكەت. مەملەكەت قۇرۋ جولىندا بيىك بەلەستى باعىندىرا وتىرىپ, جاڭا كەزەڭگە اياق باستى. وسى ورايدا, كوشباسشىلىق دارىنىن بارىنشا قولدانىپ, از ۋاقىت ىشىندە ەلدى الەمدىك ساحنادا ۇلكەن بەدەلگە يە بولۋىنا جاعداي جاساعان ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ەڭبەگى وراسان. ەندەشە, پرەزيدەنتتىڭ پىكىرلەرى مەن شەشىمدەرىن جىل سايىنعى حالىققا جولداۋىندا ءبولىسىپ وتىرۋى, «نۇرلى جول» باعدارلاماسى دا قازاقستاننىڭ قازىرگى جەتىستىگىنىڭ نەگىزگى كىلتى.
سەردار يىلماز,
فيلوسوفيا دوكتورى, مۋعلا سىتكى كوچمان ۋنيۆەرسيتەتى, ساياسات جانە حالىقارالىق قاتىناستار ءبولىمىنىڭ مۇشەسى