تەاتر • 23 قازان, 2018

سەۆيلدىك شاشتاراز شاش قيمايدى...

743 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

...سەبەبى دج.ءروسسينيدىڭ ايگىلى شىتىرمان وقيعالى كومەديالىق وپەراسى كەيىپكەرلەرىنىڭ كورەر­مەنىنە ۇسىنار جاڭالىعى مەن­ جارقىن ونەرى ودان دا قى­زىق. جاقىندا «استانا وپە­را»­ ساحناسىندا مادەنيەت جا­نە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قول­داۋىمەن ەلوردانىڭ 20 جىل­دىعىنا وراي الەمدىك مۋزىكا ونەرىنىڭ جاۋھارى – دج.ءروسسينيدىڭ «سەۆيلدىك شاش­ت­اراز» وپەراسىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. 

سەۆيلدىك شاشتاراز شاش قيمايدى...

ادامزات جۇرەگىنەن ورىن العان تەڭدەسسىز بەدەل مەن ابىرويعا يە وسىناۋ ۇزدىك وپەرا باس شاھار كورەرمەندەرىنە ايرىقشا كوتەرىڭكى كوڭىل كۇي سىيلادى. جاھان مويىنداعان جاۋھاردىڭ استانا تورىن­دە لايىقتى دەڭگەيدە قويى­لۋىنا تەر توككەن شىعار­ما­شىلىق يەلەرىنىڭ قاتارىن: وپە­رانىڭ قويۋشى ديريجەرى – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ باس ديريجەرى, الەمگە ايگىلى ماەسترو الان بورىباەۆ, رەجيسسەر – اتاقتى يتاليالىق قويۋشى سۋرەتكەر الفونسو انتونيوتستسي, ستسەنوگراف – ەتسيو فريدجەريو (يتاليا), كوستيۋم بويىن­شا سۋرەتشى – «وسكار» سىي­لى­عى­نىڭ يەگەرى فرانكا سكۋار­چاپينو (يتاليا) جانە پروەك­تسيالار بويىنشا ديزاينەر سەردجيو مەتاللي (يتاليا) باستاعان وپەرا ونەرىنىڭ كىل مىقتىلارى تولىقتىردى. 

– «سەۆيلدىك شاشتا­راز» ءاربىر تەاتردىڭ رەپەر­تۋا­رىندا بولۋى ءتيىس ۇز­دىك وپەرالاردىڭ ساناتىن­دا. «استانا وپەرا» ۇجى­مى دج.روسسيني شىعارما­­شى­لىعىمەن تۇڭعىش رەت جۇ­مىس ىستەپ وتىر. مەنىڭ ويىم­شا, وسىناۋ عالامات مۋزىكا تۋىندىسى ءبىزدىڭ بىلىكتى دە تالانتتى ۆوكالدىق انسامبلىمىزگە ءدال كەلەدى. ارينە قاي جا­عىنان دا كۇردەلى شىعارما بولعاننان كەيىن, ارتىستەرگە, اسىرەسە باستى رول­دەگى اكتەرلەرگە ءجىتى ىزدەنۋ مەن شەبەر ورىنداۋشىلىق مىن­دەتى قاتار جۇكتەلىپ وتىر, – دەيدى قويۋشى ديريجەر الان بورى­باەۆ. 

ماەسترو الان اسقار­ ۇلى­­نىڭ اتالعان تۋىندىمەن بۇعان دەيىن گەرمانيا تەاترىندا جۇمىس ىستەگەن تاجىريبەسى مول. ەندى مىنە اراعا جىلدار سالىپ سول تاجىريبەسىن «استانا وپەراعا» الىپ كەلگەن مۋزىكا مامانى قويىلىم پرەمەراسىنىڭ العاشقى كۇنى-اق ساحنا ءتورىن شىن مانىندەگى ونەردىڭ مەرەكەسىنە اينالدىردى. 

ال قويۋشى رەجيسسەر ال­فونسو انتونيوتستسي بول­سا كە­­زەك­تى جۇمىسىنىڭ ەرەك­شە­لىگىن دە, كىلتىن دە نەگىزىنەن كلاس­سيكالىق ءداستۇرلى ستيلدەن ىزدەپتى. شىعارماشىلىق يەسى قويىلىمدا ءبىرىنشى كەزەكتە مۋزىكا مەن ليبرەتتوعا باسىم­دىق بەرەدى. سول ارقىلى كوڭىلدى كومەديانىڭ بوياۋىنا بوياۋ ۇستەپ, وپەرانى بارىنشا كلاسسيكالىق ساراپتاۋعا ەكپىن تۇسىرەدى. دەگەنمەن, اتالعان قولتاڭبا جارقىندىق پەن زاماناۋيلىقتان ادا دەپ قورىتىندى تۇيۋگە ءتىپتى دە نە­گىز جوق. 

– مەن بۇل مۋزىكانى­ ەستىپ ءوستىم, سوندىقتان ونى­­ ەش وز­گەرتكىم كەلمەدى. كو­بىنە­سە رەجيسسەرلەر تەاتر بيۋد­جەتىنىڭ XVIII عاسىرداعى بار­لىق ءسان-سالتاناتتى كورسەتۋگە مۇم­­كىندىگى بولماعاندىقتان, وپ­ە­رانىڭ كورىنىسىن باسقا زامانعا اۋىستىرادى. «استانا وپەرادا» ءبىز وزگەشە كوستيۋمدەر مەن دەكوراتسيالاردى پاي­دالانا وتىرىپ, روسسيني ءستيلىن بارلىق كوركەمدىگىمەن ۇسىندىق. ليبرەتتودا كومە­ديالىق ساتتەر وتە كوپ, مەن ءازىل­دىڭ شىنايى بولعانىن قا­لايمىن. قويىلىمدا جاپسىرما ءىش, مۇرىن مەن مۇرت پايدالانىلمايدى, وسىناۋ كۇلكىلى اسەردى جاساۋ ءۇشىن ارتىستەر شىن مانىندە تاماشا ويناپ شىعۋى ءتيىس, – دەيدى قويۋشى-رەجيس­سەر.

كۋا بولعانىمىزداي, رەجيسسەر قويعان بۇل تالاپتى «استانا وپەرا» ارتىستەرى كا­سىبي جوعارى دەڭگەيدە ەڭ­سەرىپ شىقتى. باستى پاريا­لاردى ورىنداعان فيگارو – سۇندەت بايعوجين, گراف الماۆيۆا – فرەدەريكو بۋتاتستسي (يتاليا), بارتولو – باۋىرجان اندەرجانوۆ, روزينا – سالتانات احمەتوۆا ءوز رولدەرىندە جارقىراي كو­رىن­دى.

«استانا وپەرا» قويىلىم­دارىنىڭ نازار اۋدارتىپ, جانار­عا قۋانىش سىيلايتىن تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – دەكورا­تسيا. كوركەمسۋرەتتەگى تەح­نو­لو­گيانىڭ وزىق جەتىستىك­تەرى مەن ۇزدىك ۇلگىلەرىن ءوز جۇ­مىسىندا شەبەر پايدا­لانعان يتاليالىق ستسەنوگراف ەتسيو فريدجەريو ساحنادا نەگىزىنەن كوك, اق, التىن تۇستەس سارى جانە سولعىن سۇر تۇس­تەرگە باسىمدىق بەرىپتى. اۋقىمدى دەكوراتسيالار سالتاناتىن قالا كورىنىستەرى, قاقپالار بەينەلەنگەن 4D جانە 3D پروەكتسيالار, سونىمەن قاتار اسەرلى انيماتسيالار تولىقتىرادى. قويىلىمدا سونداي-اق ءساندى كۇيمەگە جەگىلگەن اتتاردىڭ ورتاعا شىعۋى دا كورەمەندەر ءۇشىن كۇتپەگەن توسىن سىي بولدى. مۇنى ساحنا سۋرەتشىسى: «كورەرمەندەردى وپەرانىڭ باسىنان-اق تاڭعالدىرىپ, «تەاتر ىشىندەگى تەاتر» اسە­رىنە بولە­گىمىز كەلدى», دەپ تۇسىن­دىرەدى. 

ال ساحنانىڭ وسىناۋ سالتاناتتى دەكوراتسياسى مەن باي رەكۆيزيتىنە ساي ۇيلەسىمدى كيىم تىگۋ جۇمىستارى «وسكار» سىيلىعىنىڭ يەگەرى فرانكا سكۋارچاپينونىڭ (يتاليا) جەتەكشىلىگىمەن جۇزەگە اس­تى. تىگىنشىنىڭ ايتۋىنشا, قو­يىلىمعا بارلىعى 100-دەن اسا كوستيۋم  دايىندالعان.  XVIII عاسىر­­دىڭ ستيلىنە ساي تىگىلگەن كيىم­دەر سانىمەن, نازىكتىگىمەن, تالعام­پازدىعىمەن كورۋشىسىنە ەرەكشە ەستەتيكالىق ءلاززات سىيلادى. 

«استانا وپەرا» تەاترى­نىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمى ۇزاق ۋاقىتتان بەرى ءجىتى دا­يىندالىپ, بابىنا كەلتىرىپ بارىپ ۇسىنعان «سەۆيلدىك شاشتاراز» وپەراسى وسىلايشا كومەديا ەلەمەنتتەرىنە قۇرىلعان جەڭىل, ويناقى سيۋجەتىمەن عانا ەمەس, اكتەرلىك شەبەر ويىن, باي دەكوراتسيا ءھام كوركەم-ەستەتيكالىق تالعامىمەن دە كورەرمەنىن ناعىز ونەردىڭ قۋانىشىنا كەنەلتتى. 

نازەركە جۇماباي,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە