ايماقتار • 23 قازان, 2018

بالالار جىلى جاستار جىلىنا جالعاسادى

2352 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

اقتوبە وبلىسىندا مارەگە تاياپ كەلە جاتقان بيىلعى 2018 جىلدىڭ بالالار جىلى دەپ بەلگىلەنۋى تابيعاتپەن ۇندەستىك تاپقانداي اسەر قالدىرادى. ال ەلباسى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا الداعى 2019 جىلدى ەلىمىز بويىنشا «جاستار جىلى» دەپ جاريالاۋ­دى ۇسىندى. بالالىق شاق كەيىن جاستىق كەزەڭگە ۇلاساتىنىن ەسكەرسەك, اقتوبەلىكتەر ءۇشىن جىلدار ساباقتاستىعىنىڭ الاتىن ءمانى مەن ماڭىزى جوعارى بولماق.

بالالار جىلى جاستار جىلىنا جالعاسادى

ياعني, وڭىردە وتكىزىلگەن بالالار جىلى جالپى رەسپۋبليكالىق جاستار جىلىنا جالعاسىپ جاتسا, مۇنىڭ ءوزى ءبىر مەرەي.

پرەزيدەنتتىڭ قازاقستاندىق­تارعا ارناعان جولداۋىندا با­­لا­لارعا ساپالى ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋ ءىسى مەكتەپكە دەيىنگى مەكە­­مەلەردەن باستاۋ الاتىنى ايتىلعان. سوعان سايكەس مەك­تەپ­كە دەيىنگى ءبىلىم ساپاسى تۇ­بەگەيلى جاقسارۋى كەرەك. باس­تى باعىت وسىنداي. ەلباسى ماسە­­لەنى نەگە بۇلايشا قويىپ وتىر؟ ونىڭ جاۋابى دا ىلە-شالا كورسەتىلگەن. ويتكەنى ويلاۋ نەگىز­دەرى, اقىل-وي مەن شىعار­ما­شىلىق قابىلەتتەر, جاڭا داعدى­لار بالا كەزدەن قالىپ­تاسادى دەپ وي تۇيەدى مەم­لە­كەت باسشىسى. اينا-قاتەسىز شىن­دىق. «بۇلاق كورسەڭ, كوزىن اش» دەگەن دانالىق ءسوز بار. پرە­زي­دەنت قويعان تالاپتار مەن مىن­دەتتەر قازىرگى وزىق تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ, بالالاردىڭ بويىنداعى قابىلەت پەن تالانت شوعىن ودان ءارى ۇرلەي تۇسۋگە ۇندەيدى. وسىنداي وڭ باستاما­لار اقتوبە وبلىسىندا بيىل­عى جىلدىڭ باسىنان باستالىپ كەت­كەن ەدى. ياعني, بۇعان جوعا­رى­دا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, بيىل­عى جىلدىڭ وبلىستا بالالار جى­لى دەپ جاريالانىپ, سوعان سايكەس ءىرى ءارى جان-جاقتى اۋقىم­داعى «باقىتتى بالا» جوباسى ويدا­عى­داي جۇزەگە اسقانى ايقىن ايعاق.

وبلىس مەكتەپتەرىندە «با­قىت­­­تى بالا» جوباسى اياسىندا مو­دەلدەۋ, ساۋلەت, دي­زاين, اني­ماتسيا, ۆەب-سايت باعدار­لا­مالارى بويىنشا ءبىلىم بەرەتىن IT-سىنىپ اشىلدى. ءارى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى ينتەراكتيۆ­تى قۇرالدار – پرينتەرلەر, روبوت تەحنيكاعا ارنالعان جي­ىنتىق­تار, سونىمەن بىرگە ۋلتراقىس­قا فوكۋستى پروەكتورلار­مەن جابدىقتالدى. بۇل ءۇشىن وبلىس­تىق بيۋدجەتتەن 68 ميل­ليون تەڭگە بولىنگەن. اۋدانداردا بۇل زا­ماناۋي ءىس دەمەۋشىلەردىڭ كومە­گىمەن اتقارىلعان. وبلىس پەداگوگ­تارىنىڭ روبوت تەحنيكا بويىن­شا بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرسى­نان وتۋىنە دە «باقىتتى بالا» جوباسىنىڭ تيگىزگەن سەپ­تىگى مول. بۇگىنگى كۇنى بۇل باعىت­تا مەكتەپتەردىڭ جانىنان ارنايى ۇيىرمەلەر اشىلعان. بۇل جو­نىندە گازەت تىلشىسىنە اقتوبە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى گۇلناز سۇلەيمەنوۆا اڭگىمەلەپ بەردى. 

سەگىز باعىت بويىنشا جۇزەگە اسىرىلعان قاناتقاقتى جوبانىڭ اۋقىمى مەيلىنشە كەڭ. بۇعان ­مىسالدار جەتكىلىكتى. ايتالىق, وسى شەڭبەردە قوسىمشا ءبىلىم بە­رۋدى دامىتۋ, «مەكتەپ. وتباسى. قوعام», «سالاماتتى بولاشاق» جانە «كەدەرگىسىز ءبىلىم» اتتى باعىتتاردىڭ ىسكە اسقانى جوبا مارتەبەسىن بيىكتەتە تۇسەدى. ونىڭ قاي-قايسىسى دا جاس ۇرپاق­تىڭ الەۋەتىن كوتەرۋ مەن «ماڭ­گىلىك ەلدىڭ» بولاشاعىن قالىپتاستىرۋعا كومەگىن تيگىزە الارى ايان. بۇل رەتتە جوبا اياسىندا جۇزەگە اسقان «اسەم» وقۋ-تانىمدىق ورتالىعىندا بالالاردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى مەن دامۋىنا بارلىق قاجەتتى جاعدايلار جاسالعانىن ايتقان ءجون. وبلىسقا ساپارى كەزىندە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ارتەك» ۇلگىسىندە جىل بويى جۇمىس ىستەيتىن بالاماسى جوق بالالار مەكەمەسىنىڭ قىزمەتىمەن تانىسىپ, وڭ باعا بەرگەنى دە ءبىر مارتەبە. 

جوبا اياسىندا بيىلعى جىلى وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ ىسىنە دە سونى سيپات بەرىلىپ, جاڭاشا كوزقاراس قالىپتاستى. سونىڭ ناتيجەسىندە وڭىردەگى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ 95 پايىزى جازعى دەمالىسپەن قامتىلدى. بۇل ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 282 ميلليون تەڭگە قاراجات ءبولىندى. «باقىتتى بالا» جوباسىنىڭ ءبىر باعىتى كەدەرگىسىز ءبىلىم دەگەن اتاۋدى يەلەنگەن. 

مۇنداعى باستى ماقسات – مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا قولايلى جاعدايلار تۋعىزۋ, ولاي بولسا, ونىڭ ەرەكشە تەتىگى قالىپتاسا العانى دا انىق. ءارى ونى «قازاقستان كەدەرگىسىز ايماققا اينالۋى كەرەك» دەگەن پرەزيدەنت تاپسىرماسىنىڭ وڭىردە تياناقتى تۇردە ورىن­دالۋى­نىڭ باستى كورىنىسى دەپ باعا­لاعانىمىز ءجون. بۇل با­عىتتا «نەكتار» ارنايى تۇزەۋ بالاباقشاسى مەن تمد ەلدە­رى اراسىندا بالاماسى جوق «كۇنشۋاق» ساۋىقتىرۋ ينكليۋ­زيۆتى بالالار لاگەرى ەڭسە تىكتەدى. مۇندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار التى اۋىسىمدا تىنىعا الادى. وڭىردە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەن ءبىلىم ورىندارى سەنسورلى ۇيشىكپەن جابدىقتالعان. سونىمەن بىرگە اۋتيزم دەرتىنە شالدىققان بالالارعا ارنالعان ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا دا شاپاعاتى مول جانداردىڭ تيگىزگەن كومەگى مول. جوبا اياسىندا اسا اۋىر دەرتكە شالدىققان بالالار تەگىن ەمدەلۋگە مۇمكىندىك الدى. ءارى شەت­ەلدەن اقتوبەگە ارنايى كەلگەن دارىگەرلەر ناۋقاس بالالارعا تەگىن وپەراتسيا جاسادى. 

ءبىز – جەتىمىن جىلاتپاعان, جەردە قالدىرماعان, ونى جەبەپ, كولەڭكەسىمەن قورعاي جۇرگەن حالىقتىڭ ۇرپاعىمىز. وسى ساحي مىنەزىمىز بەن ءبىتىم-بولمىسىمىز «باقىتتى بالادان» تاعى ءبىر كورىنىس تاپقانداي كۇي كەشتىك. بۇعان وبلىستاعى 100-گە جۋىق جەتىم بالانىڭ باسپانالى بولۋى كۋا. سونداي-اق بۇدان باسقا اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ ەسەپشوتتارىنا 80 ميلليون تەڭگە اۋدارىل­عانىن قايدا قويارسىز. وسىنداي ساۋابى مەن شۋاعى مول ىستەر وڭىردە ودان ءارى جالعاسا بەرمەك.

سونىمەن بىرگە قاناتقاقتى جوبا ايماقتا 177 سپورت, ويىن الاڭدارىنىڭ اشىلۋىنا نەگىز قالادى. سونىڭ ىشىندە 4 ءىرى جوبا فيفا-نىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارىنا سايكەس كەلەدى. مۇنىڭ سىرتىندا ەلىمىزدە تەڭ­دەسى جوق سوڭعى ۇلگىدەگى فۋتبول-جاتتىعۋ كەشەنى, باتۋت ورتالىعى, اشىق اسپان استىنداعى «كيىز ءۇي ساياباعى», وتباسىلىق دەمالىس ورتالىعى مەن اكۆاپارك تە بالالارعا جاسالعان باعا جەتپەس تارتۋ مەن سىي ەكەنى انىق. جوبا اياسىندا جۇزەگە اسقان سان الۋان ىستەر مەن شارالار تەك مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. بۇل ايتىلعاندار سونىڭ تەك ءبىر بولىگى عانا. جالپى, جوباعا 4,5 ميلليارد تەڭگە بولىنگەنى ونىڭ اياسى كەڭ بولعانىن كورسەتەدى. كاسىپكەرلەر مەن دەمەۋشىلەر كورسەتكەن قوماقتى قارجىلاي كومەك بۇل ەسەپكە كىرمەيدى. 

– «باقىتتى بالا» – ەل وڭىر­لەرى بويىنشا تۇڭعىش رەت جۇزەگە اسقان ءىرى دە بىرەگەي, كەڭ اۋقىمدى جوبا. تەاتر كيىمىلگىشتەن باس­تالسا, ادامي كاپيتالدىڭ ساپاسىن كوتەرۋ ءىسى العاشقى كەزەكتە بالالاردىڭ جان-جاقتى ءوسىپ-جەتىلۋىنە قامقورلىق تۋ­عى­زۋدان باستالادى. بۇل تۇر­عىدا اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ باستاما­شى بولىپ, تىكەلەي قولداۋ كور­سەتكەن قاناتقاقتى جوبانىڭ ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىندە دە جالعاسىن تاپقانىن قالايمىز, – دەدى جوبانىڭ قورىتىندى جيى­نى كەزىندە ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ەلميرا سۋحانبەرديەۆا. 

ءبىز وسى ويلى پىكىرمەن بۇگىنگى ماتەريالىمىزدىڭ نۇكتەسىن قويعاندى ءجون كورەمىز.

تەمىر قۇسايىن,

«ەگەمەن قازاقستان»

اقتوبە

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە