قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ قارقىنى ارتتى

بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ بار­لىق ازاماتتارىن تولعان­دىراتىن كوكەيكەستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى تۇر­عىن ءۇي ماسەلەسى بولىپ تابى­لا­دى. ويتكەنى, ءاربىر ادام «كەڭ سارايداي بوز ءۇيىم» دەي الاتىنداي جەكە باس­پانالى بولعىسى كەلەتىنى شىندىق. سول سەبەپتى جىل سايىن رەسپۋب­ليكا بويىنشا كوپتەگەن شار­­شى مەتر تۇرعىن ءۇي قول­دا­نىس­قا بەرىلىپ كەلەدى. تەك 2011 جىل­دىڭ قاڭتار-قاراشا ايلارىن­دا عا­نا قا­زاق­ستان­داعى قۇرىلىس جۇ­مىس­تارى­ن­ىڭ كولەمى وتكەن جىل­دىڭ وسى كە­زەڭىمەن سالىس­تىر­عاندا 2,9 پايىز­عا ارتتى. بۇل تۋرالى 28 جەلتوقسان كۇنى وتكەن ۇكىمەتتىڭ قورىتىندى وتىرى­سىن­دا جاريالاندى. ەگەمەندىگىمىزدىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي 15 جەلتوقسان كۇنى وتكەن سالتاناتتى جيىندا ەل­باسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەل­سىز­دىك جىلدارى ءبىر جارىم ملن.-نان استام قازاقستاندىق ءوز­دەرىنىڭ تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتا العانىن اتاپ كورسەتتى. تەك 2005-2007 جىلدار ارا­لى­عىن­دا 17 ملن-نان استام شارشى مەتر جەرگە تۇر­عىن ۇيلەر سالىن­عان. تۇرعىن ءۇيدى ۇلەسكەرلىك بو­يىنشا سالعان­دار ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موي­نىنا ال­عان بىردەن-ءبىر ەل ءبىز شى­عارمىز. بيىل ءبىز بارلىق الدانعان ۇلەسكەر­لەرگە پاتەرلەرىن تولىقتاي قايتار­دىق, دەدى مەملەكەت باسشىسى. پرەمەر-مينيستر كارىم ءما­سىموۆ ەلباسىنىڭ قاراپايىم قا­زاقستاندىقتار ءومىرىن جاق­سارتۋعا باعىتتالعان تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى بويىنشا ەسەپ بەرىپ كەلەدى. مىسالى, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قىركۇيەگىندە وتكەن ۇكى­مەتتىڭ دەپۋتاتتارمەن كەزدەسۋىندە پرەمەر-مينيستر ءوز بايان­دا­ما­سىن­دا ازاماتتارىمىزدىڭ تۇر­عىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماسە­لە­سى ءاردايىم ماڭىزدى بو­لىپ كەلگەندىگىن, بولاشاقتا دا سولاي بول­ماق ەكەندىگىن اتاپ وتكەن بولاتىن. تاياۋ بولاشاقتا تۇرعىن ءۇي قارىم-قاتىناستارىنىڭ جاڭا مودەلىن جاساقتاۋ ەسەبىنەن 11 مىڭنان استام ءۇي جوندەلمەك, ال 2020 جىلعا قاراي جىلۋ, گاز جانە ەلەكترمەن قامتۋ نىساندارى ءمىنسىز جاعدايعا جەتكىزىلەتىن بولادى. جوسپار بويىنشا الداعى 3 جىل­دا ەلىمىزدە 19,7 ملن. شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قولدانىسقا بەرىلەتىن بولسا, قازىردىڭ وزىندە 535 مىڭعا جۋىق قازاقستاندىق ءوز تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتىپ العان. ستاتيستيكا اگەنتتىگى مالىمەت­تەرى­نە سۇيەنسەك, بيىلعى جىلدىڭ قاڭتار-تامىز ايلارى اراسىندا بارلىق قارجىلاندىرۋ كوزدەرى بويىنشا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 248,2 ملرد.تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇ­يىلعان. بۇل 2010 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 128,4%-عا ارتىق. 2011 جىلدىڭ تامىز ايىنداعى كورسەتكىش وتكەن جىل­عىدان 97,5 پايىزعا ارتىق, اتاپ ايتقاندا, 3,6 ملن.شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قولدانىسقا بەرىلگەن. وسىلايشا تۇرعىن ءۇيدى قولدا­نىس­قا بەرۋ بويىنشا جىلدىق جوسپار 60%-عا ورىندالدى. رەسپۋبليكا بويىنشا 29 473 پاتەر قولدانىسقا ەنگىزىلدى, ونىڭ 14 365-ءى جەكە مەنشىك تۇرعىن ۇيلەر. بۇدان باسقا, ەلىمىزدە ۇكىمەت جا­ساقتاپ شىعارعان «2011-2020 جىل­­دارعا ارنالعان تۇرعىن-ءۇي-كوم­مۋنالدىق شارۋاشىلىقتى جاڭ­عىرتۋ» باعدارلاماسى جۇزەگە اسى­رى­لۋدا. ول وتە قاراپايىم جانە جە­ڭىل سحەمامەن جۇمىس ىستەيدى. اتاپ ايتقاندا, جوندەۋگە قاجەتتى قار­­جىنىڭ بەلگىلى ءبىر كولەمىن تۇر­عىن­دارعا مەملەكەت بەرەدى. ال تۇر­عىن­دار ءوز كەزەگىندە بۇل اقشا­نى شا­­­عىن بولىكتەرمەن ءبولىپ تولەۋ ءمۇم­­­كىندىگىنە يە بولادى. جوندەۋگە قاجەتتى قارجى كولەمىن تۇرعىندار ورتاق جيىندا وزدەرى انىقتايدى. بۇل سحەما ەكى تاراپقا دا ىڭعايلى, ءبىر جاعىنان تۇرعىندار 2-3 اي ىشىندە كوپ شىعىن جۇمساماي-اق ءوز ءۇي­لەرىن جوندەپ, سونىمەن قاتار اي­نا­­لاسىن اباتتاندىرا الادى. ال مەم­لەكەت ۋاقىت وتە كەلە قايتارى­لا­­تىن پايىزسىز نەسيە بەرىپ, تۇر­عىندار ادەمى جوندەلگەن ۇيلەرگە يە بولادى. نىسانداردى قارجىلاندىرۋ تە­تىگى مىناداي. عيماراتتىڭ اعىم­داعى جوندەۋىنە نەسيەلىك نەگىزدە بيۋدجەتتەن اكىمدىكتەر ارقىلى كوم­مۋنالدىق كاسىپورىندارعا قار­جى بولىنەدى. ال كوممۋنالدىق كاسىپورىندار كوندومينيمۋمدارمەن بىرىگىپ, جوندەۋ جاسايدى. ءبو­لىن­گەن مەملەكەتتىك قارجىنى پاتەر يەلەرى 10 جىلعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە از بولىكتەرمەن تولەپ وتىرادى. زارينا كارىموۆا.