باعدارلامالار • 15 قازان، 2018

ساناعا سەرپىلىس قاجەت

349 رەتكورسەتىلدى

تاۋەلسىزدىك العالى ەلىمىزدەگى ىشكى، سىرتقى ساياساتقا قاتىستى نەگىزگى ما­سە­لەلەردى جولعا قويۋعا، مەملەكەت­تىلىك­تى ورنىقتىرىپ، ۇدايى دامۋ جولى­نا تۇسۋگە، دامۋ ديناميكاسىن تۇراق­تان­دىرۋعا جيىرما جەتى جىلدا، ارينە از قاي­رات جۇمسالعان جوق. اتقارىلعان ىستەر­دىڭ ناتيجەلى بولعانىن سانامىزعا سەر­پى­لىس بەرگەن جاڭا ەلوردامىز – اس­تا­نان­ىڭ ءوسۋى مەن گۇلدەنۋىنە، ادام­دار­­دىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنىڭ 72،5 جاسقا جەتكەنىنە، ەكسپو-2017 كور­مەسى سەكىلدى الەم ەلدەرىنىڭ نازارىن اۋدار­عان ۇلكەن شارالاردى ءوز ەلى­مىزدە وتكىزە ال­عانىمىزعا، ءىرى قالا­لارى­مىز­دى ەۋرا­زيا ءوڭىرىنىڭ قارجىلىق، ىس­كەر­لىك، يننو­ۆاتسيالىق جانە مادەني ورت­ا­لىعىنا اينالدىرا بىلگەنىمىزگە، مەم­لەكەت­تەردىڭ دامۋ كورسەتكىشى جاعىنان ورتا­لىق ازيا بويىنشا كوش باستاپ كەلە جات­قانىمىزعا قاراپ تا ايتۋعا بولادى. 

2050 جىلعا قاراي الەمدەگى وزىق دا­مىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ سترا­­تە­گيالىق ماقساتىمىزعا اينالدى. ال ەلدىڭ دامۋ كورسەتكىشى، ارينە، حالىق­­تىڭ تۇرمىسى، ءال-اۋقاتى جاقسار­عانى­مەن ولشەنسە كەرەك. دەمەك، جاڭا جول­داۋىن پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ءوسىرۋ، تابىستى مولايتىپ، تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنە ارناعانى زاڭدى ەدى.
بۇل ورايدا ەلباسى جولداۋدىڭ ء«ومىر سۇرۋگە جايلى ورتا قالىپتاس­تىرۋ» دە­گەن بولىمىندە: «جايلىلىق دەگەنى­مىز ەڭ الدىمەن، تۇرعىن ءۇيدىڭ قولجەتىم­دى­لىگى، اۋلانىڭ ادەمىلىگى مەن قاۋىپسىز­دىگى، تىرشىلىككە جانە جۇمىس ىستەۋگە قو­لاي­لى ەلدى مەكەننىڭ جانە ساپالى ينف­را­قۇ­رى­لىمنىڭ بولۋى» دەپ اتاپ كورسەتتى.

ازاماتتاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتا­ما­سىز ەتۋ ماسەلەسى سوڭعى ون بەس جىل­دا ۇدايى نازارعا الىنىپ كەلەدى. 2014 جىلدان بەرى ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاق­سارتاتىن «نۇرلى جول» كەشەندى باع­دار­لاماسى قولعا الىنسا، بەرتىندە تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسىنا زور سەرپىن بەرگەن «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى تابىس­تى ىسكە اسىرىلۋدا. قازىرگى تاڭدا تۇرعىن ءۇي يپوتەكاسىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارت­تى­­راتىن جاڭا اۋقىمداعى «7-20-25» باع­دار­لاماسى دا جۇزەگە اسى­رىلا باستا­دى. پرەزيدەنت بۇل وراي­دا، اكىم­دەرگە جەر­­گىلىكتى بيۋدجەت ەسەبى­نەن جەڭىل­دە­تىل­­گەن يپوتەكا بويىنشا العاشقى جار­نا­نى ءىشىنارا سۋبسيديالاۋدى تاپسىرىپتى. 

راس، قازىر بۇل باعدارلاماعا قاتىستى ءارتۇرلى پىكىرلەر، ۇسىنىستار ايتىلۋدا. سونىڭ بىرىندە مەملەكەتتىك باع­دار­لامامەن پاتەر العان كوپبالالى وتباسىلاردىڭ ءۇيىن كەڭەيتۋىنە مۇم­كىندىك بەرۋ، مەملەكەتتىك باعدارلا­مامەن ءۇي العاننان كەيىن وتباسىندا ءسابي دۇنيەگە كەلىپ، بالا سانى ارتىپ جاتسا، قوسىمشا جەڭىلدىكتەر جاساۋ تۋرالى ايتىلدى. ونى قاراۋ، ارينە، سالا ماماندارىنىڭ ەنشىسىندە. 

قالاي بولعاندا دا، ەلىمىزدىڭ بارلىق اي­ماقتارى بويىنشا دارىگەرلەر، پولي­تسەي­لەر، مۇعالىمدەر، قىسقاسى الەۋ­مەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرى اتالعان باعدارلامانىڭ ارقاسىندا باسپاناعا قول جەتكىزەتىن بولادى. ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قوسا العاندا مەملەكەت الداعى بەس جىلدا 650 مىڭ وتباسىعا نەمەسە 2 ميلليوننان استام ازاماتقا قولداۋ كورسەتكەلى وتىر. 

ەلباسى جولداۋىندا توقتالعان تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە – ەلىمىزدىڭ اۋماق­تىق دامۋىنا جاڭا تاسىلدەر ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ. 
ستاتيستيكا بويىنشا، قازىرگى كۇنى استانا مەن الماتى ەلىمىزدەگى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 30 پايىزدان استامىن قام­تاماسىز ەتىپ وتىر. ەلباسىمىز ايت­قانداي، الەمدىك ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 70 پايىزدان استامى قالالاردا تۇزىلەتىنى راس. دەمەك الەمدىك ۇردىستەن قالىس قالماي كەلە جاتقان ەلىمىزدە حالىقتىڭ جاپپاي قالاعا كوشۋىن، ياعني جەدەل قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتقان قالالانۋ پرو­تسەسىن ءتيىمدى پايدالانۋعا بولادى. بۇل ورايدا، پرەزيدەنت 2019 جىل­دىڭ 1 قىركۇيەگىنە دەيىن ەلىمىزدىڭ باس­قارىلاتىن ۋربانيزاتسياسىنىڭ كارتاسىنا اينالاتىن 2030 جىلعا دەيىنگى اۋماقتىق-كەڭىستىكتىك دامۋىنىڭ بولجامدى سحەماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. مۇندا زيالى تۇلعالار، ەلدىڭ اقسا­قالدارى ايتىپ جۇرگەندەي، اۋىلداعى ەلدى قالاعا اكەلىپ، ء«وز كۇنىڭدى ءوزىڭ كور» دەپ قويا سالماي، قاراپايىم حالىققا جايلى ءومىر قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ينفرا­قۇرىلىمدى دامىتۋ، كوممۋنالدى جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنداعى مىن­دەت­تەردى شەشۋ پارىز. ەلباسىنىڭ اۋىل­داردان باستاپ رەسپۋبليكالىق ماڭى­زى بار قالالارعا دەيىنگى ءتۇرلى ەلدى مەكەندەر ءۇشىن وڭىرلىك ستاندارتتار جۇيەسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعانى دا سوندىقتان. 

ادام رەسۋرسىن دامىتۋ، ولاردى مەملەكەت يگىلىگىنە پايدالانۋ، ءار­بىر ازاماتتىڭ ءوز ارمان-ماقساتىنا جە­تە وتىرىپ، ەلدىڭ دە دامۋىنا، گۇل­دەنۋى­نە ۇلەس قوسۋىنا مۇمكىندىك تۋدى­را ءبىلۋ – ءتيىمدى باسقارۋدىڭ بىر­دەن ءبىر كور­سەت­كىشى بولار ەدى. بۇل وراي­دا، ءسوز جوق، اي­ماقتىق باسقارۋ ورگان­دارى­نىڭ جەتەك­شى­لەرىنە سەرپىلىس قاجەت. جەرگىلىكتى باسقارۋ ورگاندارى جاڭا مەكتەپتەر، اۋرۋحانالار، بالاباقشالار سالۋعا وزدىگىنەن جول ىزدەپ، ينۆەس­تورلار تارتۋى كەرەكتىگىن ايتقان ەل­باسى لاۋازىمدى قىزمەتكە يە ءاربىر ازاماتقا، اكىمدەرگە ەسكى تا­سىل­گە سۇيەنە بەرمەي جاڭاشىل بولۋ كەرەكتىگىن، ىزدەنۋ قاجەتتىگىن مەڭزەپتى. 

قورىتا ايتقاندا، جاڭا جول­داۋدا كوڭىلگە مەدەۋ بولاتىن جاقسى جەتىستىكتەرىمىز دە ايتىلدى. بۇل تۇرعىدا ءبىز وسى ءبىر مازمۇن­دى قۇجاتتىڭ وقىرمانى، تۇتى­نۋ­شىسى عانا ەمەس، ونداعى باسىم­دىقتاردى جۇزەگە اسىرۋشى بولا الساق، نۇر ۇستىنە نۇر. 

ايزادا قۇرمانوۆا،

ءماجىلىس دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار

تارالىم ءھام قارالىم

100 • بۇگىن، 06:55

تارحان تەكتى رەداكتور

100 • بۇگىن، 06:40

ءجۇز جىل

100 • بۇگىن، 06:27

ۇشقىر ويلار ۇشقىندارى

100 • بۇگىن، 06:11

ۇلكەن جولدىڭ ۇزىكتەرى

100 • بۇگىن، 05:58

ينۆەستيتسيا – دامۋ داڭعىلى

ايماقتار • بۇگىن، 05:49

ۇقساس جاڭالىقتار