تاۋەلسىزدىك العالى ەلىمىزدەگى ىشكى, سىرتقى ساياساتقا قاتىستى نەگىزگى ماسەلەلەردى جولعا قويۋعا, مەملەكەتتىلىكتى ورنىقتىرىپ, ۇدايى دامۋ جولىنا تۇسۋگە, دامۋ ديناميكاسىن تۇراقتاندىرۋعا جيىرما جەتى جىلدا, ارينە از قايرات جۇمسالعان جوق. اتقارىلعان ىستەردىڭ ناتيجەلى بولعانىن سانامىزعا سەرپىلىس بەرگەن جاڭا ەلوردامىز – استانانىڭ ءوسۋى مەن گۇلدەنۋىنە, ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنىڭ 72,5 جاسقا جەتكەنىنە, ەكسپو-2017 كورمەسى سەكىلدى الەم ەلدەرىنىڭ نازارىن اۋدارعان ۇلكەن شارالاردى ءوز ەلىمىزدە وتكىزە العانىمىزعا, ءىرى قالالارىمىزدى ەۋرازيا ءوڭىرىنىڭ قارجىلىق, ىسكەرلىك, يننوۆاتسيالىق جانە مادەني ورتالىعىنا اينالدىرا بىلگەنىمىزگە, مەملەكەتتەردىڭ دامۋ كورسەتكىشى جاعىنان ورتالىق ازيا بويىنشا كوش باستاپ كەلە جاتقانىمىزعا قاراپ تا ايتۋعا بولادى.
2050 جىلعا قاراي الەمدەگى وزىق دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ستراتەگيالىق ماقساتىمىزعا اينالدى. ال ەلدىڭ دامۋ كورسەتكىشى, ارينە, حالىقتىڭ تۇرمىسى, ءال-اۋقاتى جاقسارعانىمەن ولشەنسە كەرەك. دەمەك, جاڭا جولداۋىن پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ءوسىرۋ, تابىستى مولايتىپ, تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنە ارناعانى زاڭدى ەدى.
بۇل ورايدا ەلباسى جولداۋدىڭ ء«ومىر سۇرۋگە جايلى ورتا قالىپتاستىرۋ» دەگەن بولىمىندە: «جايلىلىق دەگەنىمىز ەڭ الدىمەن, تۇرعىن ءۇيدىڭ قولجەتىمدىلىگى, اۋلانىڭ ادەمىلىگى مەن قاۋىپسىزدىگى, تىرشىلىككە جانە جۇمىس ىستەۋگە قولايلى ەلدى مەكەننىڭ جانە ساپالى ينفراقۇرىلىمنىڭ بولۋى» دەپ اتاپ كورسەتتى.
ازاماتتاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى سوڭعى ون بەس جىلدا ۇدايى نازارعا الىنىپ كەلەدى. 2014 جىلدان بەرى ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتاتىن «نۇرلى جول» كەشەندى باعدارلاماسى قولعا الىنسا, بەرتىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا زور سەرپىن بەرگەن «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى تابىستى ىسكە اسىرىلۋدا. قازىرگى تاڭدا تۇرعىن ءۇي يپوتەكاسىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىراتىن جاڭا اۋقىمداعى «7-20-25» باعدارلاماسى دا جۇزەگە اسىرىلا باستادى. پرەزيدەنت بۇل ورايدا, اكىمدەرگە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكا بويىنشا العاشقى جارنانى ءىشىنارا سۋبسيديالاۋدى تاپسىرىپتى.
راس, قازىر بۇل باعدارلاماعا قاتىستى ءارتۇرلى پىكىرلەر, ۇسىنىستار ايتىلۋدا. سونىڭ بىرىندە مەملەكەتتىك باعدارلامامەن پاتەر العان كوپبالالى وتباسىلاردىڭ ءۇيىن كەڭەيتۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ, مەملەكەتتىك باعدارلامامەن ءۇي العاننان كەيىن وتباسىندا ءسابي دۇنيەگە كەلىپ, بالا سانى ارتىپ جاتسا, قوسىمشا جەڭىلدىكتەر جاساۋ تۋرالى ايتىلدى. ونى قاراۋ, ارينە, سالا ماماندارىنىڭ ەنشىسىندە.
قالاي بولعاندا دا, ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارى بويىنشا دارىگەرلەر, پوليتسەيلەر, مۇعالىمدەر, قىسقاسى الەۋمەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرى اتالعان باعدارلامانىڭ ارقاسىندا باسپاناعا قول جەتكىزەتىن بولادى. ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قوسا العاندا مەملەكەت الداعى بەس جىلدا 650 مىڭ وتباسىعا نەمەسە 2 ميلليوننان استام ازاماتقا قولداۋ كورسەتكەلى وتىر.
ەلباسى جولداۋىندا توقتالعان تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە – ەلىمىزدىڭ اۋماقتىق دامۋىنا جاڭا تاسىلدەر ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ.
ستاتيستيكا بويىنشا, قازىرگى كۇنى استانا مەن الماتى ەلىمىزدەگى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 30 پايىزدان استامىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ەلباسىمىز ايتقانداي, الەمدىك ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 70 پايىزدان استامى قالالاردا تۇزىلەتىنى راس. دەمەك الەمدىك ۇردىستەن قالىس قالماي كەلە جاتقان ەلىمىزدە حالىقتىڭ جاپپاي قالاعا كوشۋىن, ياعني جەدەل قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتقان قالالانۋ پروتسەسىن ءتيىمدى پايدالانۋعا بولادى. بۇل ورايدا, پرەزيدەنت 2019 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنە دەيىن ەلىمىزدىڭ باسقارىلاتىن ۋربانيزاتسياسىنىڭ كارتاسىنا اينالاتىن 2030 جىلعا دەيىنگى اۋماقتىق-كەڭىستىكتىك دامۋىنىڭ بولجامدى سحەماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. مۇندا زيالى تۇلعالار, ەلدىڭ اقساقالدارى ايتىپ جۇرگەندەي, اۋىلداعى ەلدى قالاعا اكەلىپ, ء«وز كۇنىڭدى ءوزىڭ كور» دەپ قويا سالماي, قاراپايىم حالىققا جايلى ءومىر قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, كوممۋنالدى جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنداعى مىندەتتەردى شەشۋ پارىز. ەلباسىنىڭ اۋىلداردان باستاپ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالارعا دەيىنگى ءتۇرلى ەلدى مەكەندەر ءۇشىن وڭىرلىك ستاندارتتار جۇيەسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعانى دا سوندىقتان.
ادام رەسۋرسىن دامىتۋ, ولاردى مەملەكەت يگىلىگىنە پايدالانۋ, ءاربىر ازاماتتىڭ ءوز ارمان-ماقساتىنا جەتە وتىرىپ, ەلدىڭ دە دامۋىنا, گۇلدەنۋىنە ۇلەس قوسۋىنا مۇمكىندىك تۋدىرا ءبىلۋ – ءتيىمدى باسقارۋدىڭ بىردەن ءبىر كورسەتكىشى بولار ەدى. بۇل ورايدا, ءسوز جوق, ايماقتىق باسقارۋ ورگاندارىنىڭ جەتەكشىلەرىنە سەرپىلىس قاجەت. جەرگىلىكتى باسقارۋ ورگاندارى جاڭا مەكتەپتەر, اۋرۋحانالار, بالاباقشالار سالۋعا وزدىگىنەن جول ىزدەپ, ينۆەستورلار تارتۋى كەرەكتىگىن ايتقان ەلباسى لاۋازىمدى قىزمەتكە يە ءاربىر ازاماتقا, اكىمدەرگە ەسكى تاسىلگە سۇيەنە بەرمەي جاڭاشىل بولۋ كەرەكتىگىن, ىزدەنۋ قاجەتتىگىن مەڭزەپتى.
قورىتا ايتقاندا, جاڭا جولداۋدا كوڭىلگە مەدەۋ بولاتىن جاقسى جەتىستىكتەرىمىز دە ايتىلدى. بۇل تۇرعىدا ءبىز وسى ءبىر مازمۇندى قۇجاتتىڭ وقىرمانى, تۇتىنۋشىسى عانا ەمەس, ونداعى باسىمدىقتاردى جۇزەگە اسىرۋشى بولا الساق, نۇر ۇستىنە نۇر.
ايزادا قۇرمانوۆا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
