رەسەي-قازاقستان قارىم-قاتىناسى – مەملەكەتارالىق بايلانىستىڭ ەتالونى
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا رەسپۋبليكانىڭ رەسەيمەن, قىتايمەن جانە اقش-پەن قارىم-قاتىناسى تۋرالى ءسوز قوزعادى. بۇل تۋرالى ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى ماڭىزدى ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق پروتسەستەردى قوزعايتىن Eurasia Daily اقپاراتتىق اگەنتتىگى جازدى.
اقپارات اگەنتتىگى ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستاننىڭ رەسەي فەدەراتسياسىمەن قارىم-قاتىناستارى – مەملەكەتارالىق بايلانىستىڭ ەتالونى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تابىستى جۇمىس ىستەيدى, ول تولىققاندى ينتەگراتسيالىق بىرلەستىك جانە الەمدىك ەكونوميكالىق قاتىناستاردىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسى», دەپ اتاپ وتكەنىن, سونداي-اق ورتالىق ازيا اۋماعىنداعى ءوزارا ارەكەتتەستىكتىڭ جاڭا پاراعى اشىلعانىن, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن دە جان-جاقتى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىنا نازار اۋدارعانىن جازادى.
«قاڭتار ايىنداعى ۆاشينگتونعا رەسمي ساپارى جانە پرەزيدەنت دونالد ترامپپەن كەلىسسوزدەر بارىسىندا قازاقستان مەن اقش-تىڭ XXI عاسىرداعى كەڭەيتىلگەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگى تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى دەپ جازدى اقپارات اگەنتتىگى. سونداي-اق Eurasia Daily اقپاراتتىق اگەنتتىگى مەملەكەت باسشىسىنىڭ سيريا بويىنشا استانا پروتسەسى تۋرالى ايتقانىنا دا جەكەلەي توقتالعان. «بۇل پروتسەسس وسى ەلدىڭ داعدارىستان شىعۋى جانە جاعدايدى بەيبىت جولمەن رەتتەۋ بويىنشا كەلىسسوزدەردىڭ بىردەن-ءبىر ءتيىمدى جۇمىس ىستەيتىن فورماتىنا اينالدى», دەگەن بولاتىن قازاقستان پرەزيدەنتى.
ازاماتتارعا ناقتى كومەك
الەمدىك باق قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋعا باعىتتالعان ەڭ تومەنگى جالاقىنى كوبەيتۋ تاپسىرماسى تۋرالى حابار تاراتتى. سونىڭ ءبىرى – ورىس تىلىندە حابار تاراتاتىن مەملەكەتارالىق «مير 24» تەلەراديوكومپانياسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەڭ تومەنگى جالاقىنى ارتتىرۋدى تاپسىردى. تاپسىرماعا سايكەس, جالاقى 1,5 ەسە, ياعني 28-دەن 42 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ارتۋى ءتيىس. ن. نازارباەۆ بۇل ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن ناقتى كومەك بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل كاسىپورىندار مەن بيۋدجەتتىك ۇيىمدار قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى ورتا ەسەپپەن 35%-عا ارتادى دەگەن ءسوز. بۇل كورسەتكىش جالپى العاندا 1,3 ميلليوننان استام ادامعا قاتىستى. وسى ماقساتتارعا 2019-2021 جىلداردا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن جىل سايىن 96 ميلليارد تەڭگە بولىنەدى, دەپ مالىمدەدى ەل پرەزيدەنتى», دەپ حابارلايدى «مير 24» تەلەراديوكومپانياسى.
قازاقستاندا ەڭ تومەنگى جالاقى وسەدى
ازەربايجاننىڭ AzerNews اقپاراتتىق اگەنتتىگى دە وسى ماسەلەنى نازاردان تىس قالدىرمادى. «قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ۇكىمەتكە ەڭ تومەنگى جالاقىنى 28 000 تەڭگەدەن (80 اقش دوللارى) 42 000 تەڭگەگە (115 اقش دوللارى) دەيىن ءوسىرۋدى تاپسىردى. وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ ءۇشىن 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 96 ملرد تەڭگەدەن استام (260 ملن اقش دوللارى) قارجى بولىنەدى» دەپ جازدى اقپارات اگەنتتىگى.
بۇدان ءارى باق اتالعان وزگەرىستىڭ بارلىق سالا بويىنشا ءتۇرلى مەنشىك نىساندارىنداعى كاسىپورىنداردا جۇمىس ىستەيتىن 1 ميلليون 300 مىڭ ادامنىڭ ەڭبەكاقىسىن تىكەلەي قامتيتىنىن, بيۋدجەتتىك مەكەمەلەردە جۇمىس ىستەيتىن 275 مىڭ قىزمەتكەردىڭ ەڭبەكاقىسى كوبەيىپ, ورتا ەسەپپەن 35 پايىزعا وسەتىنىن اتاپ وتكەن.
«ەندى ەڭ تومەنگى جالاقى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس شەگىنە بايلانىستى بولمايدى. ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ جاڭا مولشەرى بۇكىل ەكونوميكا اۋقىمىنداعى ەڭبەكاقى ءوسىمىنىڭ كاتاليزاتورىنا اينالادى», دەپ تولىقتىردى ن.نازارباەۆ. مەملەكەت باسشىسى بۇل باستامانى قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك ءىرى كومپانيالاردىڭ قولدايتىنىنا دا سەنىم ءبىلدىردى, دەپ حابارلايدى AzerNews. سونداي-اق اقپاراتتىق اگەنتتىك تامىز ايىندا قازاقستانداعى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى 80 دوللاردى قۇراعاندىعىن, سوڭعى رەت قازاقستانداعى ەڭ تومەنگى جالاقى 14%-عا, 66-دان 80 دوللارعا دەيىن وسكەندىگىن دە ايتا كەتكەن.
قازاقستان پوليتسياسى قايتا اتتەستاتتاۋدان ءوتۋى ءتيىس
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسىنا تەرەڭ جانە ساپالى وزگەرىستەر قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى, دەپ جازادى وزبەكستاننىڭ تاۋەلسىز ينتەرنەت گازەتى.
«قاۋىپسىزدىك تۇرمىس ساپاسىنىڭ اجىراماس بولىگى بولىپ سانالادى. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قىلمىسپەن كۇرەستە «الدىڭعى شەپتە» جۇرەدى, كوبىنە ءوز باسىن قاتەرگە تىگىپ, ازاماتتاردى قورعايدى», دەدى ەل پرەزيدەنتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ازاماتتار ساناسىندا پوليتسەيلەر جازالاۋشى ەمەس, كەرىسىنشە قيىن جاعدايدا كومەك كورسەتۋشى دەگەن تۇسىنىك ورنىعۋى كەرەك», دەپ جازدى وزبەكستان ينتەرنەت رەسۋرسى.
شولۋدى دايىنداعان
ءمادينا جالەلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
