ەلباسى ءوز سوزىندە قازاقستان مەن استانانىڭ جاھاندىق دەڭگەيدە بىتىمگەرلىك, ارىپتەستىك, تولەرانتتىلىق پەن جاسامپازدىق يدەيالارىن ىلگەرىلەتۋگە قوسقان ۇلەسىن اتاپ ءوتتى.
- عىلىمي-تەحنولوگيالىق پروگرەستىڭ دامۋى بارىسىندا وركەنيەتارالىق قاقتىعىستاردىڭ جونسىزدىگى ايقىن كورىنەدى. ءدال قازىر بولاشاق ادامزاتتىڭ بەت-بەينەسى قالىپتاسۋدا. كەلەر ۇرپاققا ورتاق پلانەتامىزدى قانداي كۇيدە تاپسىرا الامىز – وركەنيەتىمىزدىڭ وزەكتى ماسەلەسى وسى. ءبىزدىڭ ءۇشىنشى مىڭجىلدىقتا ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىمىزعا 18 جىل بولدى, الايدا بەيبىتشىلىك, باق-بەرەكە مەن مولشىلىق ادامزات دامۋىنىڭ نەگىزگى ۇردىسىنە اينالا المادى. الەمدىك قوعامداستىق ءوزارا سەنىمسىزدىكتىڭ, جەك كورۋشىلىك پەن قاقتىعىستىڭ يىرىمىنەن شىعا الماي كەلەدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى سەنىمنىڭ جاھاندىق داعدارىسىن ەڭسەرۋ ءۇشىن كۇش بىرىكتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, سەزگە قاتىسۋشىلاردىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ جەكەلەگەن باعىتتارىنا توقتالدى. ەلباسى الەمدىك دىندەر كوشباسشىلارىن اقپاراتتىق قوعام داۋىرىندە بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم يدەياسىن جاھاندىق دەڭگەيدە ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ بارلىق ارتىقشىلىعىن پايدالانۋعا شاقىردى. بۇل ءۇشىن پرەزيدەنت سەزد بازاسىندا اقپاراتتىق پورتال قۇرۋدى ۇسىندى. ەلباسى سونداي-اق ءدىن باسىلارىنا الەمدىك قاۋىمداستىقتى بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىككە شاقىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتتى.
پلەنارلىق وتىرىس بارىسىندا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ دىنارالىق ديالوگقا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن استانا حالىقارالىق ءبىرىنشى سىيلىعىن دىنارالىق ۇنقاتىسۋ جونىندەگى پاپا كەڭەسىنە تابىستادى.
بىرقاتار ءدىني كوشباسشىلار الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ قۇرمەت مەدالىمەن ماراپاتتالدى.
سەزدىڭ قۇرمەتتى قوناعى – سەربيا پرەزيدەنتى الەكساندر ۆۋچيچ فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ الدىندا ءسوز سويلەدى.
سونداي-اق, پلەنارلىق وتىرىستا ءال-ازحار جوعارعى يمامى مۇحامماد احماد ات-تايەب, يەرۋساليم پاتريارحى فەوفيل III, ماسكەۋ پاتريارحاتى سىرتقى شىركەۋ بايلانىستارى ءبولىمىنىڭ توراعاسى ۆولوكولامسك ءميتروپوليتى يلاريون, پاپا كەڭەسىنىڭ زاڭنامالىق ماتىندەردى ءتۇسىندىرۋ جونىندەگى توراعاسى كاردينال فرانتسيسكو كوككوپالمەريو, بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جوعارعى وكىلى ناسير ابد ال-ازيز ان-ناسەر, دۇنيەجۇزىلىك يسلام مازحابتارىن جاقىنداستىرۋ اسسامبلەياسىنىڭ باس حاتشىسى اياتوللا موحسەن موحاممادي اراكي, ءيزرايلدىڭ سەفارد جانە اشكەنازي راۆۆيندەرى يتسحاك يوسيف پەن داۆيد لاۋ, دۇنيەجۇزىلىك بۋدديستەر قاۋىمداستىعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى لاما چويجيلجاۆىن دامباجاۆ, قىتاي داوسيستەرى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى لي گۋانفۋ, ەقىۇ باس حاتشىسى توماس گرەمينگەر, «دىندەر بەيبىتشىلىكتى جاقتايدى» حالىقارالىق ۇيىمنىڭ باس حاتشىسى ۋيليام ۆەندلي مەن سەزدىڭ مارتەبەلى مەيماندارى ءسوز سويلەدى.
11 قازان كۇنى سەزگە قاتىسۋشىلارىنىڭ جۇمىس كۇنى استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىنىڭ جانىنداعى «بەيبىتشىلىك قابىرعاسى» ماڭىندا ورتاق دۇعا جاساۋ راسىمىمەن باستالدى. ءارتۇرلى ءدىن وكىلدەرى جەر بەتىندەگى بەيبىتشىلىك پەن اماندىق ءۇشىن دۇعا جاسادى. «بەيبىتشىلىك قابىرعاسى» مونۋمەنتى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «الەم. XXI ۆەك» مانيفەستىنىڭ يدەيالارىن بەينەلەيدى. پرەزيدەنتتىڭ وسى تاريحي قۇجاتىنىڭ يدەيالىق مازمۇنى الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزىنىڭ العاشقى سەكتسيالىق وتىرىسىنىڭ نەگىزگى تاقىرىبى بولدى.
قالعان سەكتسيالىق وتىرىستار «قۇبىلمالى گەوساياسات جاعدايىنداعى دىندەر: ادامزاتتى توپتاستىرۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر», ء«دىن مەن جاھاندانۋ: سىن-تەگەۋرىندەر مەن جاۋاپتار» جانە ء«دىني كوشباسشىلار مەن ساياسي قايراتكەرلەر ەكسترەميزم مەن تەرروريزمدى جەڭۋ جولىندا» تاقىرىپتارىنا ارنالدى.
فورۋمعا قاتىسۋشىلار تالقىلاۋلار بارىسىندا حالىقتار مەن وركەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ, جاھاندىق تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ ماسەلەلەرىن بىرلەسىپ شەشۋگە بار كۇش-جىگەرىن ارنايدى.
سەزدىڭ جابىلۋ سالتاناتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءسوز سويلەدى. ق.توقاەۆ فورۋم جۇمىسىنا بەلسەندى اتسالىسقاندارى ءۇشىن دەلەگاتسيا باسشىلارى مەن قوناقتارعا, حالىقارالىق ۇيىم وكىلدەرىنە العىس ءبىلدىردى.
سەنات توراعاسىنىڭ پىكىرىنشە, فورۋم اياسىندا ايتىلعان يدەيالار مەن ۇسىنىستاردى تەرەڭ زەردەلەپ, وي ەلەگىنەن وتكىزۋ قاجەت. فورۋم ءدىني كوشباسشىلار اراسىندا الەمنىڭ جاڭا بەينەسى بويىنشا ورتاق پايىمداۋلار بار ەكەنىن كورسەتتى. «بۇكىل الەمدە ءارالۋان ءدىندى ۇستاناتىن ادامدار قازاقستاننىڭ ەلورداسىنداعى كەزدەسۋگە زور ۇمىتپەن كوز تىگۋدە. ۇرىس-جانجال مەن ۇرەيدەن قاجىعان ميلليونداعان ادامدار بەيبىتشىلىكتى, تىنىشتىقتى, تۇراقتىلىقتى قالايدى», - دەدى ق.توقاەۆ.
ق.توقاەۆ دىنارالىق فورۋم قاتىسۋشىلارى ءوز ەلدەرىنىڭ ۇكىمەتتەرى مەن حالىقتارى اراسىندا VI سەزد قورىتىندىسىن ناسيحاتتايدى دەپ سەنىم ءبىلدىردى.
سەزد قورىتىندىسى بويىنشا قابىلدانعان دەكلاراتسيادا فورۋم قاتىسۋشىلارى ۇزاق مەرزىمدى تۇراقتىلىققا قول جەتكىزۋ جانە وشپەندىلىك پەن توزىمسىزدىكتەن تۋىنداعان كۇشتەپ جاسالاتىن ارەكەتتەردىڭ الدىن الۋ جونىندە كۇش-جىگەر قوسۋعا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىن بارىنشا تارتۋعا ءازىر ەكەندىكتەرىن جەتكىزدى.
فورۋم قاتىسۋشىلارى ەكسترەميستەر مەن تەرروريستەر تاراپىنان قىسىم مەن كۇش كورسەتۋگە تاپ بولعان بارلىق ءدىني توپتار مەن ەتنوس بىرلەستىكتەرىنە نيەتتەس ەكەندىكتەرىن, سونداي-اق, بوسقىندار مەن ولاردىڭ قۇقىقتارى مەن ابىرويىن قورعاۋعا باعىتتالعان كۇش-جىگەردى قولدايتىندارىن ءبىلدىردى.
قورىتىندى قۇجات الەمدىك باق وكىلدەرىن تەرروريزم مەن ءدىندى تەڭدەستىرۋدەن باس تارتۋعا ۇندەيدى. دەكلاراتسيادا بەيبىتشىلىكتىڭ قۇندىلىعىن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا, الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن قوعامدىق جيىنداردا ءوزارا تۇسىنىستىك پەن سىيلاستىقتى ىلگەرىلەتۋ, سونداي-اق بارلىق دىندەردىڭ قۇلشىلىق جاساۋ ورىندارى مەن كيەلى جەرلەرىندە ارانداتۋشىلىق پەن زورلىقتى بولدىرماۋعا كۇش سالۋعا ۇندەۋى قامتىلادى.,
سەزد دەلەگاتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم جولىنداعى جاھاندىق ءوزارا ارەكەتتەسۋ ۇدەرىسىنە قوسقان قوماقتى ۇلەسىن مويىنداۋ رەتىندە «ن.نازارباەۆ اتىنداعى كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگ ورتالىعىن» قۇرۋ باستاماسىن قولدادى.
دەكلاراتسيادا كەلەسى فورۋمنىڭ وتەتىن مەرزىمى بەلگىلەندى. الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ VII سەزىن 2021 جىلى استانادا وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
فورۋم اياسىندا وتكىزىلگەن شارا بارىسىندا بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم مۇراجايى اشىلىپ, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزىنىڭ 15 جىلدىعىنا وراي ارنايى شىعارىلعان ماركانىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى.
