بەيبىت كۇننىڭ باتىرلارى

كۇنى كەشەگى قەڭقياق, شۇ­بار­شي ەلدى مەكەندەرىندە بولعان كەلەڭسىز وقيعا ءوڭىردى عانا ەمەس, ەلىمىزدى ءدۇر سىلكىندىرگەنى راس. ءدىندى بەتپەردە ەتىپ جامىلىپ, ەل ءىشىن دۇرلىكتىرگەن قانىپە­زەر­لەردىڭ قىلىعىن ەشكىم دە اقتاي الماسا كەرەك. بەيبىت ەلدىڭ تى­نىشتىعىن بۇزعان باسبۇزار­لار­دى اۋىزدىقتاۋ كەزىندە ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن باتىر ۇلدا­رىمىز ءوز قىزمەتتەرىنە دەگەن ادالدىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. ولار كەۋدەلەرىن وققا توسەپ, بەيبىت ەلدىڭ تىنىشتىعىن قور­عاۋدا جانقيارلىققا باردى. ارينە, ەلى ءۇشىن جاس عۇمىر­لا­رىن قيعان قازىرگى زاماننىڭ حاس باتىرلارى قانداي دا قۇرمەتكە لايىق. ولاردىڭ بۇل ەرلىكتەردى اتاق-داڭق ءۇشىن ەمەس, ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعى ءۇشىن جا­ساعانى دا اقيقات. بۇل ەڭ الدى­مەن, ەلى, تۋعان حالقى ءۇشىن قا­سىق قانىن قياتىن اتا ءداستۇردىڭ ۇزىلمەگەندىگىن كورسەتسە, ەكىنشىدەن, جاس ۇرپاقتىڭ پاتريوتتىق سەزىمىنىڭ مىقتىلىعىن تاعى ءبىر دالەلدەدى. وسىنداي باتىر ۇلدارى بار ەلدىڭ ەرتەڭى دە ومىرشەڭ ەكەنى ءسوزسىز. جىل سوڭىندا ەلباسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعى­مەن قىزمەت بابىندا قايتىس بولعان 4 قىزمەتكەر ەلىمىزدىڭ جوعارى ناگرادالارىنا يە بول­دى. ولاردىڭ اراسىنان تەمىر اۋداندىق ىشكى ىستەر ءبولىمىنىڭ پوليتسيا سەرجانتتارى نۇرلان الپىسباي مەن ايدوس بورانباەۆ III دارەجەلى, اقتوبە وبلى­سىنىڭ ءىىد ەكسترەميزممەن كۇ­رەس باس­قارماسىنىڭ قىزمەتكەرى, پوليتسيا كاپيتانى رۇستەم كەنجالين مەن «ارلان» ارنايى جاساعى­نىڭ قىزمەتكەرى, پوليتسيا اعا لەيتەنانتى رۋسلان جولدى­باەۆ II دارەجەلى «ايبىن» وردەندەرىمەن ماراپاتتالدى. 30 جاستاعى پوليتسيا سەرجان­تى نۇرلان الپىسباي اقتوبە وبلىسىنىڭ شالقار قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ول ىشكى ىستەر ورگانىندا 2002 جىلدان بەرى قىزمەت ەتكەن ەدى. ايدوس بورانباەۆ 39 جاس-اق ءومىر ءسۇردى. ايدوس ىشكى ىستەر ورگانىندا 6 جىل قىزمەت اتقارعان. ەكى ازاماتتىڭ ارتىندا قوس-قوستان بالالارى قالدى. 35 جاستاعى «ارلان» ارنايى جاساعىنىڭ قىزمەتكەرى, پوليتسيا اعا لەيتەنانتى رۋسلان جولدىباەۆ 2011 جىلعى 1 شىلدە كۇنى قىلمىسكەرلەردى قۇرىقتاۋ ارنايى وپەراتسياسى بارىسىندا كەڭقياق كەنتىندە قازا تاپتى. رۇستەم كەنجالين ءوز ءارىپ­تەستەرىمەن جەدەل اقپاراتتى تەك­سەرۋ ماقساتىندا ساياجايدا سالىنىپ جاتقان ءۇيدىڭ ماڭىنا كەلگەن. سول ماڭدا جاس كەلىنشەكتى كورگەن پوليتسيا قىزمەت­كەرلەرى ءۇيدى تەكسەرىپ شىعۋ ءۇشىن اتالمىش ايەلدەن رۇقسات الىپ, ءبىرىنشى بولىپ ۇيگە باس سۇققان رۇستەمگە وق اتىلىپ, جارىلىس بولادى. رۇستەمنىڭ قاسىنداعى ارىپتەستەرى قاس-قاعىم ساتتە ەش­قانداي شارا جاساي الماعان. سالىنىپ جاتقان ءۇيدىڭ شاتىرى كوككە ۇشقان ساتتە قازا تاپقان رۇستەمنىڭ دەنەسىنىڭ ارەڭ تا­بىلعاندىعىنان-اق جارىلىستىڭ تىم كۇشتى بولعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. استانا قالاسىندا رۇستەم كەنجاليننىڭ زايىبى ءىىم ءمينيسترى قالمۇحانبەت قا­سىموۆتىڭ قولىنان ماراپاتتى قابىلداپ الدى. اتالعان ءتورت پوليتسەي دە قىلمىستىق توپتىڭ كوزىن جويۋعا اتسالىسقان ەڭبەك­تەرى ءۇشىن ماراپاتتالدى. سونىمەن بىرگە, تەمىر اۋدان­دىق ىشكى ىستەر ءبولىمىنىڭ پوليتسيا سەرجانتى تۇراربەك ەشپا­عان­بەتوۆكە III دارەجەلى «اي­بىن» وردەنى تابىستالسا, «ارلان» ارنايى جاساعىنىڭ ساربا­ز­دارى, پوليتسيا مايورى بۇركىت سارتاەۆ, كىشى پوليتسيا لەيتە­نانت­تارى سۇڭعات تاجىعۇلوۆ پەن جاسۇلان ابيبولاەۆ II دارە­جەلى «ايبىن» وردەنىن ومىراۋ­لا­رى­نا تاقتى. بۇل ورايدا باتىل ۇلدارى­مىز­دىڭ ءبىرى, پوليتسيا مايورى بۇركىت سارتاەۆپەن اڭگىمەلەسۋ­دىڭ ءساتى ءتۇستى. سول قارۋلى قاق­تىعىستا العان جاراقاتىنىڭ سالدارىنان اۋرۋحانا جاعالاپ جۇرگەن ول ۋاقىتىنىڭ تاپشى­لى­عىنا قاراماستان ءوتىنىشىمىزدى جەرگە تاستامادى. جۇزىنەن جى­لىلىق سەزىلەدى. ادامعا دەگەن ىقىلاسى مەن قۇرمەتى قانداي. جانىنا باتقان جاراقاتىن دا بىلدىرگىسى جوق. شالقار اۋدانى قايىر اۋى­لىندا دۇنيەگە كەلگەن بۇركىت سارسەنباي ۇلى 1990-1992 جىل­دارى گەرمانيانىڭ فرانكفۋرت قالاسىندا اسكەر قاتارىندا ازا­ماتتىق بورىشىن وتەپ ورالعان­نان كەيىن بىردەن ىشكى ىستەر ور­گانىنا قىزمەتكە ورنالاسقان. كەي­ىن اقتوبە وبلىسىنىڭ ءىىد «ارلان» ارنايى دەن قويۋ جا­ساعىنا اۋىسقان. باسىڭدى قاۋىپ-قاتەرگە تىگەتىن مۇنداي كۇش قۇ­رىلىمدارىنا ەكىنىڭ ءبىرىن الا بەرمەيتىنىن ەسكەرسەك, ونىڭ قا­تال سىناقتاردان مۇدىرمەي وتكە­نىن پايىمداۋ قيىن ەمەس. – ول وقيعانىڭ قالاي بولعا­نى, ارتى قالاي اياقتالعانى قا­لىڭ جۇرتقا بەلگىلى. قاراقشى­لار قامىس اراسىندا جاسىرى­نىپ جاتىپ, اتىس باستالىپ كەتتى. ءبىز بارىمىزشا قىزمەتتىك مىندەتىمىزدى وتەدىك. مەنىڭ ور­نىمدا كىم-كىم دە وسىلاي ارەكەت ەتەرى ءسوزسىز. سوندىقتان اسىرا ايتاتىنداي ەشتەڭە جوق. ءبارى­نەن بۇرىن جان جولداسىمىز رۋسلان جولدىباەۆتىڭ ءبىزدى قور­عاپ, كەۋدەسىن وققا توسقان ەرلىگىن ايتساڭىزشى. ناعىز ازامات, ناعىز ساقشى وسىنداي بولۋى كەرەك. سول قاقتىعىستا قولىمنان جاراقاتتانىپ, تىكۇشاقپەن وب­لىس ورتالىعىنا جەتكىزىلدىم. سول جاراقاتتان ءالى ارىلا الماي ءجۇرمىن. باستىسى, باس امان, دەنساۋلىق ورنىنا كەلەدى دەپ ويلايمىن دەپ قىسقا قايىردى اڭگىمە تىزگىنىن, بۇركىت سارسەن­باي­ ۇلى قىزمەتتىك ادەپپەن كوپ نارسەنى ايتا بەرمەيتىن ءتارتىپ­تىلىگىنە باسىپ. ول قاراپايىم وتباسىندا, ون بالانىڭ ورتاسىندا تاربيەلەن­دى. ءوزى قالاعان قىز­مەتتىڭ ىس­تىق-سۋىعىنا ۇيرەنگەن ونىڭ ەڭبەك جولىن قايتا باستاسا وسى سوقپاققا تۇسەرى ءسوزسىز. ونى از عانا ءتىل قاتىسۋ كەزىندە انىق اڭعاردىق. كەشەگى قاندى وقيعا كەزىندە وتباسىڭ, اناڭ قاتتى ۋايىم­دا­عان بولار دەدىك ءبىز اڭگىمە ار­نا­سىن وزگەرتكىمىز كەلىپ. – قىزمەت بابىندا نە بولا­رىن كىم بولجاپتى. الايدا, انام جۇپار كەشەگى قان قاساپ سوعىستا بولعان مايدانگەردىڭ جا­رى عوي اسا قوبالجىماسا كەرەك. دەگەنمەن, بالاسىن كىم جا­ماندىققا قيادى, – دەدى ول ءوز ويىن بۇكپەسىز جەتكىزىپ. بۇركىت سارتاەۆ زايىبىمەن ەكەۋى ەكى ۇل تاربيەلەپ وسىرۋدە. وتباسىندا جاقسى جار, سۇيىكتى اكە. قىزمەتتەستەرى اراسىندا بەدەلدى, ىنىگە قامقور, اعاعا ىزەتتى ۇل ۇيادا كورگەن ونەگەسىمەن ءوز­گەلەرگە ۇلگى بولۋدا. سوندىقتان دا بولار, ارىپتەستەرى ونى سوزدەن گورى ءىستىڭ ادامى رەتىندە باعا­لايدى. ال قانداي جاعدايدا دا ادامي قاسيەتىنەن, جىگىتتىك نا­مى­سىنان اينىمايتىن بۇركىت قاشاندا, قانداي جاعدايدا دا وزگەلەرگە ونەگە بولار ادامگەرشىلىكتى جوعارى ۇستايدى. ەردىڭ ەرى سىنالار سىن ساعاتتا با­تىلدىعىمەن كوزگە تۇسكەندەردىڭ ءبىرى رەتىندە وسىلاي دەپ ءسوز اي­تۋدى پارىزىمىز سانادىق. ءبۇ­گىنگى كۇننىڭ باۋىرجاندارى ارا­مىزدا جۇرگەنىنە ريزا بولعا­نى­مىز دا راس. پوليتسيا مايورى بۇركىت باۋىرىمىزدىڭ ومىراۋ­ىن­دا II دارەجەلى «ايبىن» ور­دەنىنىڭ جارقىراۋى دا زاڭدى. ەرلىك وسىلاي باعالانسا كەرەك. ساتىبالدى ءساۋىرباي. اقتوبە وبلىسى.