ەكونوميكا • 09 قازان، 2018

ينۆەستيتسيالىق جوبالار ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق دامۋىن ورگە تارتادى

425 رەتكورسەتىلدى

ينۆەستيتسيا يىرىمدەرى

ەكونوميكا دامىماي، الەۋمەتتىك ماسە­لەلەردىڭ وڭ شەشىمىن تابا قويۋى قيىن. بۇل – جۇرتشىلىققا قاشاننان بەلگىلى جايت. ال قارجى ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى تەتىگى ەكەنىن وبلىستا اتقارىلعان كوپ شارۋا اي­قىن كورسەتكەندەي. قارجى كوز­­دەرىنىڭ كورسەتكىشتەرىنە قاراپ وتىر­ساق، بۇرناعى جىلدارعا قاراعاندا ينۆەس­تيتسيالىق قارجىنىڭ ءوسىمى انىق باي­قالادى. ەگەر ول 2015 جىلى – 82، 2016 جىلى – 92،5 پروتسەنت بولسا، 2017 جىلى – 104،3، ال ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 8 ايىندا 112،9 پروتسەنتتى قۇرادى. سونىڭ ىشىندە سىرتتان تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 2 ەسەگە جۋىق ءوستى، ياعني 2017 جىلى 6،1 ملرد تەڭگە بولسا، 2018 جىلدىڭ باسىنان بۇگىنگە دەيىن تارتىلعان قارجى 11،7 ملرد تەڭگەگە جەتتى. سونىڭ ارقاسىندا 2017 جىلدان بەرى وبلىس وڭىرىندە 14 جاڭا جوبا جۇزەگە استى. ءونىمى نارىق سۇرانىمىنا يە كاسىپورىندار جۇمىس ىستەي باستادى. «بايان سۇلۋ» كونديتەر فابريكاسى – وبلىستاعى بايىرعى كاسىپورىن. ول ينۆەستيتسيا سالىپ، ءوزىنىڭ تسەحتارىن زاماناۋي جابدىقتارمەن جابدىقتاپ، وندىرىستىك جەلىسىن كەڭەيتتى، ءونىمنىڭ جاڭا تۇرلەرىن شىعارىپ وتىر. بۇل ازىق-ت ۇلىك نارىعىنا سەرپىندى ىقپال ەتىپ، ەكسپورتتىق ءونىم تۇرلەرىن ار­تاراپ­تاندىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. 

وبلىستا مال ازىعىنا قۇراماجەم دايىندايتىن ەكى جەم زاۋىتى اشىلدى.قوستاناي قالاسىنداعى تاۋلىگىنە 200 توننا قۇراماجەم شىعاراتىن قۋاتپەن جۇمىس ىستەيتىن «ترانسالپينا» جەم زاۋىتىنىڭ قۇنى 1 ملرد تەڭگەگە ءتۇس­­­تى. ال اۋليەكول اۋدانىنداعى «Agro­BioAuliekol» زاۋىتى قۇراما­جەم­دى ەكىنشى شيكىزاتتان جاسايدى. 1،2 ملرد تەڭگەگە تۇسكەن ءوندىرىس ورنى ما­مىر ايىن­دا ىسكە قوسىلىپ، 50 ادامعا جۇمىس تاۋىپ بەردى. كەنشىلەر قالاسىنداعى قۇنى 16،8 ملرد تەڭگە تۇراتىن رۋدنىي تسەمەنت زاۋىتىنىڭ ورنى ءتىپتى بولەك. بۇگىندە سوڭعى ىسكە قوسۋ تەتىكتەرى جاسالىپ جاتقان زاۋىتتا 300-دەن استام رۋدنىيلىق جۇمىس ىستەيتىن بولادى. بۇل – وبلىستاعى سوڭعى جىلداردا جۇزەگە اساتىن ەڭ ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا.

وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن كوپ ۋاقىت قالماسا دا، وبلىس وڭى­رىن­دە تاعى دا 4 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلادى. ادەتتە، ينۆەستور ۋا­قىت­ت­ىڭ سۇرانىمىنا يە وندىرىسكە قار­­جى سالادى. تورعاي ءوڭىرى ەگىن شا­رۋا­شىلىعىنا اسا قولايلى ەمەس، مال شارۋاشىلىعىنا يكەمدى. ونىڭ ۇس­تىنە ارقالىق قالاسى ماڭىنداعى تورعاي بوكسيت كەن باس­قارماسى كەننىڭ سارقىلۋىنا بايلانىستى جاقىن جىلدارى جۇمىسىن توقتاتادى. ال وندا ارقالىق قالاسىنان 800 ادام جۇمىس ىستەيدى، قالانىڭ بيۋدجەتى دە وسى كاسىپورىنعا ارقا سۇيەيدى. سوندىقتان مونوقالانىڭ ەكونوميكاسى مەن الەۋمەتتىك سالاسىن السىرەتپەۋ ءۇشىن «تورعاي ەت» زاماناۋي ەت كومبيناتى سەكىلدى ءىرى كاسىپورىن قاجەت-اق بولاتىن. مىنە، ەندى قاراشا ايىندا 2 ملرد تەڭگە جۇمسالعان، شۇجىق، بۇقتىرىلعان ەت، جارتىلاي فابريكاتتار وندىرەتىن «تورعاي ەت» ەت كومبيناتى ىسكە قوسىلماق.

قوستاناي قالاسىنداعى وتكەن جىلى ىرگەسى قالانا باستاعان يندۋس­­تريا­لىق ايماق ينۆەستورلارعا قولاي­لى جاعداي تۋعىزاتىن، ومىرشەڭ جوبالاردى جۇزەگە اسىراتىن الاڭ بولىپ وتىر. وندا بيىل جىل سوڭىنا دەيىن جۇزەگە اساتىن، جوعارىدا ايت­قان 4 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ەكەۋىنە ورىن بەرىلدى. 400 گەكتار جەر­دى الىپ جاتقان ايماقتىڭ قازىر قاجەتتى ينفراقۇرىلىمىن جاسايتىن قۇرىلىس جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. يندۋستريالىق ايماق العاشقى ساتىدا گازبەن، سۋمەن، ەلەكتر ەنەرگياسىمەن جابدىقتالادى. ونىڭ سىرتىندا كاناليزاتسيا، تازا سۋ سورعىلارى سەكىلدى قۇرىلىس جۇمىستارى دا قاتار جۇرەدى. 

ايماققا تاس جول جانە تەمىر جول كىرگىزۋ جوسپارى دا بار. جىل ايا­عى­­نا دەيىن مۇندا الدىمەن مينسك تراك­­تور زاۋىتىنىڭ ليتسەنزياسىمەن «بەلارۋس» ماركالى تراكتور قۇراس­تىراتىن ءوندىرىستىڭ ىرگەسى قالانا باس­تايدى. ينۆەستور – كورشى رەسەيدىڭ سۆەردلوۆ وبلىسىنداعى «كومپوزيت گرۋپپ» حولدينگى. ول يندۋستريالىق ايماققا قۇراستىرۋ-امبەباپ تسەحىن ورنالاستىرادى. جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارجىسىنا سالىنعان ءوندىرىس عيماراتى ينۆەستورعا بولاشاقتا ساتىپ الۋ قۇقىمەن جالعا بەرىلەدى. جوبانىڭ قۇنى ونىڭ العاشقى ساتىسىندا 2،3 ملرد تەڭگە بولادى، جاقىن جىلدارى 15 ملرد تەڭگەگە دەيىن جە­تەدى. وندىرىستە 200 ادام جۇمىس ورنىن تا­بادى. يندۋستريالىق ايماققا «اس­تىق» ەلەۆاتورلىق قۇرالدار زاۋىتى ءوزىنىڭ قۇرىلىس ماتەريالدارى جانە مەتالل قۇرىلعىلارى تسەحىن سالادى. قۇنى 1 ملرد تەڭگە بولاتىن تسەح 20 شاقتى ادامعا جۇمىس بەرەدى. بيىل ىسكە اساتىن ءتورتىنشى جوبا بويىنشا قى­­تايلىق كومپانيا (YTO Group Corpo­­­­­ration) YTO ماركالى تراكتور قۇراس­تىر­­اتىن ءوندىرىستى ىسكە قوسادى. جوباعا قى­­تايلىقتار 1 ملرد اقش دوللارىن قۇيادى. 

وبلىس ەكونوميكاسىن دامىتۋ ءۇشىن 2015-2018 جىلدار اراسىندا ىزدەنىستەر مەن ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى قۇنى 2،1 ترلن تەڭگەگە باعالاناتىن 40 ينۆەس­تيتسيالىق جوبالار پۋلى جاسالدى. سول 40 جوبانىڭ ىشىندە ەڭ ءىرى جوبانى قىتايلىقتارمەن بىرىگىپ جۇزەگە اسىراتىن بولامىز. قۇنى 100 ملرد تەڭ­گە تۇراتىن جوبانىڭ ينۆەستورى «BioGrain» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى الداعى ۋاقىتتا بيدايدى جەتىلدىرە وڭدەپ، ودان كراحمال، قۇراماجەم، ماي جانە ۇن وندىرەتىن بولادى. وندىرىستە ەڭبەك ەتەتىن 500 ادامنىڭ ىشىنەن 20 مامان عانا قى­تايدان كەلەدى.

ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ ىزدەرى

وتكەن جىلى استانادا وتكەن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى ەكو­نوميكادا يگى وزگەرىستەردىڭ بولۋىنا ىقپال ەتتى. كورمەگە ەنەرگيا ۇنەمدەۋ سالاسى بويىنشا وبلىستان 2 جوبا قاتىسقان ەدى. قاراسۋ اۋدانىندا ورگانيكالىق قالدىقتاردى پاي­دالانۋ ارقىلى جاسالاتىن بيوگاز ءوندىرىسى مەن پوليەتيلەن شولمەكتەرىن قايتا وڭدەپ، ىسكە اسىراتىن ماتا ەمەس ماتەريالدار فابريكاسى جاسىل ەكونوميكانىڭ وبلىس وڭىرىندەگى قار­لىعاشتارى دەۋگە بولادى. بۇلاردان باسقا ەكسپو-2017 كورمەسىنە ۇسىن­باساق تا، كاسىپورىنداردا ەنگى­زىل­گەن وزىق تەحنولوگيالار بار. مىسا­لى، «قوستاناي مينەرالدارى» كاسىپور­نىندا قىزمەتى جاڭعىرتىلىپ، رە­كۋپە­راتيۆتى توقتايتىن ەلەكتروۆوز تۇتىنعالى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ 17 پروتسەنتىن ۇنەمدەيدى. سونىمەن قا­تار كاسىپورىننىڭ اۋماعىندا ورنا­لاستىرىلعان كۇننەن قۋات الاتىن 10 كۆت باتارەيا ەلەكتر جەلىسىمەن قاتار جۇمىس ىستەيدى. كاسىپورىنداعى سىناپ لامپالارى ۇنەمى مول جارىق ديودتى لامپالارعا اۋىستىرىلدى. بۇل ەلەكتر ەنەرگياسىن 8 ەسە از پاي­دالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال التىن وندىرەتىن «ۆارۆارينسكوە» اكتسيونەرلىك قوعامىندا كۇن ەنەرگياسىن پايدالاناتىن قوندىرعىلار ورناتىلدى. ويتكەنى بۇل قوندىرعى ورناتىلعان ۋچاسكە ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرەتىن كوزدەن شالعايدا ورنالاسقان بولاتىن. وبلىستا جاسىل ەكونوميكاعا دەگەن باستامالاردىڭ العاشقى كورىنىستەرى وسىلاي ەكسپو-2017 كور­مەسىنەن بۇرىن دا كورىنە باستاعان. وب­لىستا قولعا الىنعان 1،4 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 15 جوبانىڭ قازىر التاۋى جۇزەگە استى، قال­عانى ءۇشىن دە جۇمىستار ءجۇرىپ جاتىر.

جاسىل ەكونوميكا تەك كۇن ەنەرگياسىن پايدالانۋ ەمەس. الداعى ۋاقىتتا قوستانايدا ەكولوگيانى جاق­سارتۋ، قورشاعان ورتانى تازا ۇستاۋ جونىندە جۇمىستار ىستەلەدى. «سارىارقااۆتوپروم» ماشينا جاساۋ زاۋىتىنان ەلەكتر ەنەرگياسىمەن جۇرەتىن JAC ەلەكتروموبيلدەرى شىعارىلا باستادى. الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي، جەر جۇزىندە كوبەيىپ بارا جاتقان قاتتى قوقىستى وڭدەۋ – قورشاعان ورتانى تازا ۇس­تاۋدىڭ باستى كەپىلىنىڭ ءبىرى. وبلىس ور­تالىعىنىڭ ىرگەسىندەگى قوستاناي اۋدانىندا قوقىستى سۇرىپتايتىن كەشەن قۇرىلىسى باستالعان. اتى ايتىپ تۇرعانداي، بۇل جوبا اينالاداعى قوقىستى سۇرىپتاپ، ونى وڭدەۋ ارقىلى ودان باسقا زاتتار الادى. بۇل قوقىس پوليگونىندا قالدىقتاردىڭ شامادان تىس كوبەيۋىنە جول بەرمەيدى، ەكو­لوگيالىق تازالىقتى ساقتاۋعا قول جەت­كىزەدى

ەت كلاستەرى كوپ ماسەلەنى شەشەدى

اۋىل شارۋاشىلىعىن، ونىڭ ىشىن­دە مال شارۋاشىلىعىن، ەت كلاستەرىن ايتقاندا اۋىزعا ارقالىق قالاسى الدىمەن ىلىنەدى. بۇل مونوقالانىڭ وبلىستىڭ وڭتۇستىك ءوڭىرىن، جىلدام ءوسىپ كەلە جاتقان استانا قالاسىن ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋدە سترا­تەگيالىق ماڭىزى بار. ارقالىق قالاسىندا قازىردىڭ وزىندە جۇمىرتقا وندىرەتىن قۇس فابريكاسى، نان پىسىرەتىن، كونديتەر ونىمدەرىن شىعاراتىن ءىرىلى-ۋاقتى كاسىپورىندار بار. بىراق تورعاي ءوڭىرىن نەگىزىنەن ەت جانە ەت ونىمدەرىن وندىرۋگە باعىتتاۋ ءوڭىردىڭ ەكو­نوميكالىق-الەۋمەتتىك ماسەلەسىن شەشىپ قويمايدى، وبلىستاعى ەت ەكسپورتى الەۋەتىن دە كوتەرەتىن بولادى. ارقالىق قالاسىندا مەملەكەت كومەگىمەن سالىنىپ جاتقان ەت وڭدەيتىن زاماناۋي ەت كومبيناتى قۇرىلىسى اياقتالۋعا تاياۋ. 

«بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدار­لاماسى شەڭبەرىندە ونىڭ ين­جەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى جاسال­دى. «تورعاي ەت» ەت كومبيناتى اشى­لىسىمەن-اق وبلىستىڭ وڭتۇستىك وڭى­رىندەگى ارقالىق ماڭى، امانگەلدى، جانگەلدين، ناۋىرزىم جانە كورشى قاراعاندى وبلىسىنىڭ ۇلىتاۋ، اق­مولا وبلىسىنىڭ جارقايىڭ، ەسىل اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى مالىن وسى كاسىپورىنعا اكەلەدى. ەن­دى تۇرعىندار الىپساتارلارعا ارزان كەتەتىن مالىن ەت كومبيناتىنا ءوزىنىڭ ءتيىستى باعاسىمەن وتكىزىپ وتىراتىن بولادى. زاماناۋي كومبيناتتى شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تورعاي وڭىرىندە مال شارۋاشىلىعىن بارىنشا وركەندەتۋ ءىسى كۇتىپ تۇر. بۇل اۋماقتا جايىلىم جەتكىلىكتى. شا­رۋا قوجالىقتارىن كوپتەپ قۇرۋ، مەملەكەتتىك باعدارلامالار بو­يىنشا جەڭىلدىكتەردى پايدالانىپ، مال سانىن بارىنشا كوبەيتۋ ءىسى قولعا الىندى. اتالارىمىز قاشان دا ءتورت ت ۇلىكتىڭ جۇرگەن جەرى بەرەكە ەكەنىن ايتقان. ادامداردىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋ كورسەتكىشى دە جاقسارا تۇسەرى ءسوزسىز.

وبلىستا سىرتقى ساۋدا جىل باسىنان بەرگى 7-8 ايدا 1685،4 ملن دوللاردى قۇرادى. سىرتقا ارتىلاتىن تاۋارلاردىڭ اراسىندا اۋىل شارۋا­شىلىعى ونىمدەرى، ماشينا جاساۋ جانە قارا مەتاللۋرگيانىڭ ءباسى باسىم. ەلىمىز بويىنشا ەكسپورتتالاتىن ازىق-ت ۇلىكتىڭ تورتتەن ءبىرى قوستاناي وبلىسىنا تيەسىلى. ەلىمىزدە تەك ۇن ەكسپورتىنىڭ وزىنەن وبلىس كوش باستايدى. ەكسپورتقا ءونىم شىعاراتىن «بايان سۇلۋ» كونديتەر فابريكاسى، «فيرما «اراسان» الكوگولدى ەمەس سۋسىندار كاسىپورنى، «ەۆرازكاسپيانستال»، «قوستاناي ۇن كومبيناتى»، «سارىارقااۆتوپروم» ماشينا زاۋىتى، «ميلح» ءسۇت زاۋىتى، «بەستكوستاناي» ۇن كومبيناتى سەكىلدى كاسىپورىندار ينۆەستيتسيالىق قارجى قۇيۋ ارقىلى ءوندىرىستى الدەقاشان جاڭعىرتىپ، ۇزدىك جابدىقتار مەن وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزگەن بولاتىن. مال شارۋاشىلىعى مەن ەت كلاستەرى دە وسىنداي قارجىمەن جانە قامقورلىق ارقاسىندا داميدى. 

تسيفرلاندىرۋدىڭ كەرەمەتتەرى 

قوستاناي وڭىرىندە تسيفرلاندىرۋ دامۋدى تەزدەتىپ، ءومىر ساپاسىن جاق­سارتاتىنىنا جۇرتتىڭ كوزى جەتىپ كەلەدى. العاشقىدا «جەڭىسكە تەز جەتۋ­دىڭ» جول كارتاسىندا وبلىستاعى 77 شارا بەلگىلەنگەن بولاتىن. «تسيفر­لى قازاقستان» باعدارلاماسى بويىن­شا قوستاناي وبلىسى اۋىل شارۋا­شىلىعى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا «قاناتقاقتى» ءوڭىر بولىپ سانالدى. كەيىنىرەك بارلىق مۇم­كىندىكتەردى سارالاي كەلە، جول كارتاسىنا تاعى دا 53 شارا قوسىلىپ، جالپى اتقارىلاتىن جوبالار سانى وبلىس­تا 130-عا جەتتى. قازىر ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق، كولىك، قاۋىپ­سىزدىك، ونەركاسىپ، شاعىن جانە ورتا بيزنەس جانە اگروونەركاسىپ كە­شەنى سالالارىندا جوسپارلانعان الگى 130 جوبانىڭ 57-ءسى جۇزەگە اسىرىلدى. 

اسىرەسە اگروونەركاسىپ كەشەنىندە كوش باستاپ تۇرمىز. جەر وڭدەۋدە، قۇس شارۋاشىلىعىندا، ءسۇت جانە ەت فەر­مالارىندا «اقىلدى» تەحنولوگيالار ەنگىزىلىپ، ول اۋىل شارۋا­شىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرگە شىعىندى ازايتىپ، ونىمدىلىك پەن پايدا اكەلە باس­تادى. وبلىستاعى تسيفر­لى تەحنولوگيالار ەنگىزگەن «تەر­را»، «سادچيكوۆسكوە»، «جاس قا­نات»،­ «قارقىن»، «زارەچنوە»، «ترويا­نا» جاۋاپ­كەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­­تەس­تىكتەرى مەن «تەررا» شارۋا قوجا­لى­عى سەكىلدى 7 اگروفيرمانىڭ تيىم­دىلىگى جىلدام ارتىپ كەلەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا بۇل وزىق تەحنولوگيا قانات جايا بەرەتىن بولادى. ال وبلىس وندىرىسىندەگى سوكولوۆ-سارىباي كەن ءوندىرۋ بىرلەستىگى، «ۆارۆارينسكوە»، «قوستاناي مينەرالدارى»، «بايان سۇ­لۋ» اق، «پرومبازا-7» جشس سەكىلدى ءىرى كاسىپورىندار وندىرىسكە يندۋستريا 4.0 پەن تسيفرلاندىرۋ ەلەمەنتتەرىن قوستى. مىسالى، سوكولوۆ-سارىباي كەن ءون­دىرۋ بىرلەستىگىنىڭ كاچار كەنىشىندە وتكەن جىلدان بەرى جۇمىس «اقىلدى كارەر» تەحنولوگياسىمەن جۇرەدى. قازىر قورجىنكول جانە سوكولوۆ-سارى­باي كەنىشتەرى دە جۇمىستى بارىنشا جەڭىلدەتەتىن، ۋاقىت ۇنەمدەيتىن وسىنداي وزىق تەحنولوگياعا كوشىپ جاتىر.

وبلىستا تاياۋ كۇندەرى ەكىنشى رەت وتە­تىن ينۆەستيتسيالىق فورۋم ەلى­مىز­دىڭ ۇكىمەت مۇشەلەرىنىڭ، ورتا­لىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ، ديپلو­ماتيالىق كورپۋستىڭ، حالىقارالىق جانە ۇلتتىق دامۋ ينستيتۋتتارى وكىلدەرىنىڭ جانە شەتەلدىك، وتاندىق ين­ۆەستورلاردىڭ باسىن قوسادى. ءون­دىرىستى-اگرارلى ءوڭىر سانالاتىن قوستاناي وبلىسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتى جوعارى. جەرى قۇنارلى ءوڭىر مال شارۋاشىلىعىنا دا، ەگىن شا­رۋا­شىلىعىنا دا قولايلى. اۋىل شا­رۋاشىلىعى شيكىزاتىنا باي بول­عاندىقتان، مۇندا قانداي وڭدەۋ كاسىپورنىن سالۋعا دا جاعداي بار. 

وبلىستا ماشينا قۇراستىرۋ كلاس­تەرى قۇرىلىپ كەلەدى. بۇل ىستە قازاق­ستاندىق مازمۇن جىل سايىن وسە تۇسۋ­دە. 

بۇگىندە ەكونوميكانىڭ قاي سالاسىن دا ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى دامىتۋعا بولاتىنىن ۋاقىت كورسەتىپ وتىر. قوستانايدا جەڭىل ونەركاسىپ تە ءوز ينۆەستورىن ىزدەپ تۇرعانداي. اياق كيىم ءوندىرىسى ءۇشىن اتشاپتى­رىم عيمارات بوس تۇر. الداعى ۋاقىت­تا وبلىستا ينۆەستيتسيا تارتۋدا ىزدە­نىس جۇمىستارى توقتامايدى. بيز­نەستى دامىتۋدا مەملەكەتتىڭ كومەگى دە دايار. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسىن 2025 جىلعا دەيىن ۇزارتۋدى تاپسىردى. جىلىنا بۇل ءۇشىن 30 ملرد تەڭگە بولىنەدى. وبلىس وڭىرىندە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» جۇزەگە اسقان ۋاقىتتان بەرى 598،3 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ، 4500 جۇمىس ورنى اشىلدى، بيۋدجەتكە 44،4 ملرد تەڭگە سالىق ءتۇستى. ينۆەستيتسيالىق قارجى مەن بۇل باعدارلاما ءبىرىن ءبىرى قولداپ ىنتىماقتاسقاندا، ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ تەگەۋرىندى تەتىگىنە اينالادى. 

مەيىرجان مىرزاليەۆ،

قوستاناي وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى

قوستاناي

سوڭعى جاڭالىقتار

اقىنعا ارنالعان كۇن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:46

قالانى دامىتۋ قۇجاتى دايىن

ايماقتار • بۇگىن، 07:43

باسپانامەن قامتيتىن باستى قۇجات

باعدارلامالار • بۇگىن، 07:23

بولمىسى ءبۇتىن باعاەۆ

رۋحانيات • بۇگىن، 07:19

ەر ەدىگە جانە ەلدىك مۇددە

رۋحانيات • بۇگىن، 07:11

تەمەكىنىڭ تاۋقىمەتى

مەديتسينا • بۇگىن، 07:05

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ولجاس ساندىبەك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ەڭ قىسقا اڭگىمە. تالعات ەشەن ۇلى

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇرداۋلەت قاباسوۆ

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەرمەك بەگزادا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇرنازار تۇرىكبەن

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار