باعدارلامالار • 08 قازان, 2018

قۇسايىن شالمانوۆ: اۋىل تاسادا قالمادى

1311 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
قۇسايىن شالمانوۆ: اۋىل تاسادا قالمادى

اۋىل – بارشا قازاقتىڭ بەسىگى دەگەن ءسوز تىركەسى مەن قولدانىسى تىلدىك قورىمىزعا ورنىققالى قاشان؟! راسى دا, دۇرىسى دا وسى عوي. قالادا تۋىپ, قايراتكەر اتانعاندار نەكەن-ساياق دەسەم قاتەلەسە قويماسپىن. ونىڭ ەسەسىنە حالقىمىزدىڭ ماقتان تۇتار ۇل-قىزدارمىزدىڭ كىندىگى اۋىلدا كەسىلىپ, اۋىلدا وسكەنى ەشكىمگە دە قۇپيا ەمەس. سونىڭ ىشىندە مەملەكەت باسشىسى ءوز جولداۋىن قازاقستان حالقىنا جولداپ وتىرعان ساتتە اۋىزەكى ءسوز اراسىندا اۋىلدىڭ جاعدايىن ءبىر كىسىدەي بىلەتىنىن, ويتكەنى ءوزى دە اۋىلدا تۋىپ-وسكەىن رياسىز كوڭىلمەن, ءتىپتى ماقتانىش سەزىممەن ايتقانى – بارشا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ريزاشىلىق سەزىمىن تۋعىزدى دەپ ەسەپتەيمىن.

كەيبىر دامىعان ەلدەردە, سونىڭ ىشىندە اقش-تا تۇتاس مەملەكەت حالقىنىڭ ەكى-اق پايىزى شەتكەرى قۇرىلىمدا تۇرسا, قازاقستاندا ەل حالقىنىڭ 40 پايىزىنىڭ تۇراقتى مەكەنى اۋىل بولىپ قالىپ وتىر. بۇل وتە زور, ۇلكەن الەۋەت دەپ اۋىزشا تۇجىرىم جاسادى ەلباسى. ءبىز بۇل جولداۋدان مەملەكەت باسشىسى تاراپىگان اۋىلعا دەگەن قامقورلىق پەن قولداۋ ۇدايى, ۇزدىكسىز بولا بەرەتىنىن, اۋىل دا ەشقاشان تاسادا قالمايتىنىن تەرەڭ سەزىنە تۇستىك. سونداي-اق تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ون جىلدىعى تۇسىندا ەلباسى ءوز جارلىعىمەن ءبىر جىلدى ەمەس, ەكى جىلدى ەمەس, تۇتاستاي ءۇش جىلدى اۋىلدى دامىتۋ جىلى دەپ جاريالاعانى ۇمىتىلا قويعان جوق. ەندى مىنە, ارادا تاعى ءبىراز جىل وتكەندە ەلباسى اۋىلدى ودان ءارى دامىتۋ مەن قايتا تۇلەتۋ ماسەلەسىنە تاعى ءبىر مارتە ورالىپ, «اۋىل –ەل بەسىگى» اتتى جوبانى جۇزەگە اسىرۋدى ۇسىندى. مۇنداعى باستى ماقسات –مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋدى جاريالاۋ كەزىندە مالىمدەگەنىندەي اۋىلدىق جەرلەردىڭ الەۋمەتتىك ورتاسىن جاڭعىرتۋعا كىرىسۋ بولماق. بۇل راسىندا دا اۋىلدىڭ جاي-كۇيىن وتە جاقسى بىلەتىن, وعان جانى اشيتىن, ادامنىڭ ىستەيتىن قادامى ەكەنى انىق. ويتكەنى اۋىلدىڭ ەڭسەسى تىكتەلدى دەپ ءوزىمىزدى-ءوزىمىز الداۋسىراتقانىمىزبەن مۇنداعى الەۋمەتتىك ورتانىڭ جاي-كۇيى ءالى دە ولقى ەكەنىن جاسىرىپ جابۋدىڭ قاينداي قاجەتى بار. ەلباسىنىڭ تۇجىرىمداۋىنشا, وسى جوبا ارقىلى وڭىرلەردەگى ەڭبەككە قاتىستى يدەولوگيانى ىلگەرىلەتۋگە, ونى تۇبىرىمەن قايتا ورنىقتىرۋعا بولادى. ءسال تارقاتىپ ايتقاندا بۇل تۇسىنىكتىڭ ءتۇپ توركىنىندە اۋىلداعى ءار تۇرعىن مەن وتباسى مۇشەلەرىنىڭ ەڭبەككە دەگەن ادال كوزقاراسى مەن قۇلشىنىسىنا جاڭاشا سەرپىن بەرۋ قاجەتتىگى تۇر دەپ تۇسىنەمىن. ويتكەنى ماڭداي تەرمەن كەلگەن تابىس پەن ىرىستىڭ ورنى قاشان دا بولەك ەمەس پە؟ اۋىل تۇرعىندارىنىڭ حالىقتىڭ تۇتىنۋى ءۇشىن تىكەلەي ازىق-ت ۇلىك وندىرەتىن بەلدەۋ مەن ەندىكتە تۇرعانى دا ولارعا جاۋاپتى مىندەتتەر جۇكتەيدى. ۇلكەن جانە ورتا بيزنەس دەمەسەك تە, اركىمنىڭ مۇمكىندىگى مەن شاما-شارقىنا قاراي شاعىن كاسىپپەن شۇعىلدانۋىنىڭ قاجەتتىلىگى دە وسىندا. بۇل ولاردىڭ ءوزى ءۇشىن دە, مەملەكەت ءۇشىن دە ءتيىمدى. بۇگىندە ءوزىم دە زەينەت جاسىندا ەكەنىمە قاراماستان, وسىنداي ەكى جاقتى پايدالى ىسپەن شۇعىلدانىپ جۇرگەنىمدى ايتا كەتكىم كەلەدى. سوندىقتان دا مەن ەلگە تيگىزەتىن شاپاعاتى مول «اۋىل –ەل بەسىگى» جوباسىنىڭ ىسكە قوسىلۋىن تولىعىمەن قولدايمىن.

قۇسايىن شالمانوۆ,

ەڭبەك ارداگەرى, سارىكول اۋلىنىڭ تۇرعىنى

اقتوبە وبلىسى, تەمىر اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە