بۇگىندە قازاقستان بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى بارلىق جارىستاردان جۇلدەمەن ورالىپ جۇرگەنىن بىلەمىز. بۇل رەتتە بوكستىڭ تەك جوعارى شەبەرلىك دەڭگەيىن عانا ءوسىرىپ قويماي, بۇكىل ەل بويىنشا دامۋىنا جان-جاقتى جاعداي جاساپ وتىرعان قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنا العىس ايتۋ ورىندى دەپ سانايمىز.
ءبىز جاڭا جىل قارساڭىندا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك جاتتىقتىرۋشىسى, ايبا-نىڭ تەحنيكالىق دەلەگاتى بولات ابدراحمانوۆپەن اڭگىمەنى وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.
– بولات ۇكىباي ۇلى, قاي سالادا بولسا دا جىل سوڭىندا ءبىر ەسەپ جاسايتىن ءسات بولادى. وسى ورايدا قازاقستان بوكسىنىڭ جالپى جاعدايىنا توقتالىپ وتسەڭىز.
– قازىرگى كەزدە, وزدەرىڭىز دە بىلەتىن شىعارسىزدار, بۇكىل الەم بويىنشا بوكس وتە دامىپ بارادى. ماسەلەن, وسىدان 5-6 جىل بۇرىن قىتاي, موڭعوليا, يرلانديا, ازەربايجان, ءۇندىستان سياقتى ەلدەردە بوكسقا سونشالىقتى ءمان بەرىلمەيتىن ەدى. ال بۇگىن شە؟! جاعداي, كوزقاراس مۇلدەم وزگەرگەن. دەمەك, كوپتەگەن ەلدەردە بوكس كوپشىلىك سپورتقا اينالىپ وتىر.
قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى دا وسى جاعدايدى ەسكەرىپ, بۇكىل رەسپۋبليكا بويىنشا بوكستى دامىتۋدىڭ جاڭا جوبالارىن ىسكە اسىرا باستادى. بوكستى الدىمەن ەل وڭىرلەرىندە دۇرىستاپ دامىتۋ قولعا الىندى. بۇل ءىستى جەرگىلىكتى مەكەمەلەر مەن كاسىپكەرلەر قاۋىمى قولداي ءتۇستى. سونىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن قالالارىندا, كەيبىر اۋداندارىندا ارنايى بوكس مەكتەپتەرى مەن كەشەندەرى ىسكە قوسىلدى.
تاعى ءبىر ايتارىم, ءار ءىس ءناتيجەسىنە قاراپ باعالانادى. بۇل ورايدا ەكى جىلدان بەرى وتكىزىلىپ كەلە جاتقان قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ كۋبوگى ءۇشىن جارىس ەل سپورتىنداعى ۇتىمدى جوبالاردىڭ ءبىرى بولدى دەپ ايتۋعا بولادى. فەدەراتسيا كۋبوگى وڭىرلەردەگى بوكستىڭ قانشالىقتى دامىپ وتىرعانىن اڭعارتادى. ماسەلەن, بىلتىر استانا قۇراماسى جەڭىمپاز اتانسا, بيىل قاراعاندى وبلىسىنىڭ قۇراماسى جەڭىسكە جەتتى. بيىل وتكەن جىلى جارتىلاي فينالعا شىققان كوماندالاردىڭ ءبىرى دە وعان جەتە المادى. بۇل دەگەنىمىز, ناعىز باسەكەنى كورسەتەدى ەمەس پە؟! بوكس وسىلايشا ىشتەن جاندانىپ, ىشتەن جەتىلگەنى وتە دۇرىس دەپ ويلايمىن. سوندا نەگىزگى قۇرامالارعا ناعىز مىقتىلاردى ىرىكتەۋ-تاڭداۋعا جول اشىلادى.
– حالىقارالىق جارىستاردا ەل نامىسىن قورعاپ جۇرگەن بوكسشىلارىمىزدىڭ كورسەتكىشتەرىن قالاي باعالايسىز؟
– جاسىراتىنى جوق, ەلدىك تۇرعىدان قاراعاندا, ءىرى رەسمي جارىستاردىڭ كورسەتكىشىن العا تارتامىز. مەنىڭ ويىمشا, وتكەن جىل مەن بيىلعى جىلدىڭ سوڭىن الىپ قاراساق, ەكى بوكسشىمىز ازيا ويىندارىندا چەمپيون اتاندى, بيىل استانادا وتكەن ءجاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگىندە دە چەمپيون شىقتى. ازيا چەمپيوناتىنان دا ەكى التىن اكەلدىك, تەك ءبىر وكىنىشتىسى – باكۋدە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا التىن جۇلدەگە جەتپەي قالدىق.
– جاقىنداپ قالعان جاڭا جىل سپورت الەمى ءۇشىن ەرەكشە بولماق. جازدا لوندون الاڭدارىندا وليمپيا ويىندارى وتكەلى تۇر, وسى ورايدا جانكۇيەرلەر قازاقستان بوكسشىلارىنا ادەتتەگىدەي ۇلكەن ءۇمىت ارتاتىنى بەلگىلى...
– ويىڭىزدى ءتۇسىندىم. وليمپيا ويىندارى, بۇل – سپورتتىڭ ەڭ بيىك شىڭى. وليمپيادا چەمپيونى – ماڭگىلىك اتاق. تەك قانا سپورتشىنىڭ اتاعى ەمەس, مەملەكەتتىڭ مەرەيى, ۇلتتىڭ ابىرويى. سوندىقتان دا قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى ءۇشىن لوندون ويىندارىندا بيىك كورسەتكىشكە قول جەتكىزۋ – اعىمداعى ەڭ باستى ماقسات. وسى ورايدا قبف پرەزيدەنتى تيمۋر ق ۇلىباەۆ بارلىق ماماندارعا جوعارى تالاپ قويىپ وتىر. ءبىز قالاي دا قازاقستاننىڭ كوك تۋىن بيىكتە جەلبىرەتىپ, قاسيەتتى ءانۇرانىمىزدى اۋەلەتۋىمىز كەرەك.
ال بوكسشىلار تۋرالى ايتسام, ازىرگە كوزدەگەن مەجەمىز تۇگەل سياقتى. الەم چەمپيوناتىنان 5 ليتسەنزيا الىندى, قانات ءابۋتالىپوۆ ايبا-نىڭ WSB تۇجىرىمى بويىنشا وتكەن چەمپيوناتتىڭ جەڭىمپازى رەتىندە تاعى ءبىر جولداماعا يە بولعان. ەندى ءۇش سالماق بويىنشا ليتسەنزيا ءۇشىن ايقاساتىن جىگىتتەرىمىز بار. بۇل جارىس الداعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا استانادا وتەتىن بولادى.
– ايبا تۋرالى ايتىپ قالدىڭىز, وسى الەمدىك بوكستىڭ باسقارۋشى ورگانىمەن قارىم-قاتىناستارىڭىز قالاي؟
– وتە جاقسى. قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر ق ۇلىباەۆ ايبا-مەن اراداعى قاتىناسقا ەرەكشە ماڭىز بەرىپ وتىر. سونىڭ ارقاسىندا ءوز ەلىمىزدە ءىرى حالىقارالىق جارىستار ءوتكىزۋگە مۇمكىندىك الۋدا. بيىل جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتى, ايەلدەر بوكسىنان ازيا چەمپيوناتى ءوتتى. 2013 جىلعى ەرەسەكتەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتى استانادا وتەتىن بولدى. بۇل ۇلكەن جەتىستىك دەپ ويلايمىن. سونىمەن قاتار, تيمۋر اسقار ۇلى ايبا باسشىلارىمەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بوكس اكادەمياسىن سالۋدى دا ويلاستىرىپ قويدى. وسىنداي بەلسەندىلىك پەن بەدەلدىڭ ارقاسىندا قازاقستاننىڭ بىرنەشە وكىلى ايبا-نىڭ قۇرىلىمىنا مۇشە بولدى. ماسەلەن, مەن ءوزىم ءبىرىنشى بولىپ وسى ۇيىمنىڭ تەحنيكالىق دەلەگاتى بولىپ سايلانعان ەدىم. س.قوناقباەۆ پەن ب.مىرجىقباەۆ تەحنيكالىق, يۋ.تسحاي جاتتىقتىرۋشىلىق, ي.ساتوۆ مەديتسينالىق, ا.ساتقاليەۆ ايەلدەر بوكسى, م.ني جانە ا.يگۋباەۆ ءىتو كوميسسيالارىنا مۇشە بولىپ قابىلداندى. بۇل دا قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنا كورسەتىلىپ وتىرعان سەنىمدى بىلدىرەدى.
– ۇلتتىق قۇرامانىڭ باستى ماقساتىن بىلدىك, ال جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر, ياعني قازاقستان بوكسىنىڭ رەزەرۆىنە كوڭىل ءبولۋ جاعى قالاي؟
– بۇل جەردە, بىرىنشىدەن, مىنا جاعدايدى ايتىپ وتسەم. قازىر ەلىمىز بويىنشا ۇيىمداستىرىلاتىن بارلىق جارىستار حالىقارالىق تالاپتارعا ساي ءوتكىزىلەدى. ەكىنشىدەن, سپورتشىلارعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە ەرەكشە تالاپ قويىلعان. جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر كوماندالارىن دا ءتۇرلى جارىستارعا قاتىستىرۋ جۇيەسى قالىپتاستى. باپكەرلەر مەن تورەشىلەردىڭ شەبەرلىگىن جەتىلدىرۋ دە نازاردا ۇستالادى. وسىنىڭ ءبارى قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ رەزەرۆتى الدىن الا ءتاربيەلەۋگە باعىتتاپ جاساپ جاتقان جۇمىستارى. مۇنداي ماقساتتى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى بولاتىنى ءسوزسىز.
اڭگىمەلەسكەن داستان كەنجالين.
