قۋاتى 100 مۆت كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ ىرگەتاسى وتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا قالانعان بولاتىن. قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتقان نىسان 160 گەكتار اۋماققا كەرەگە كەرگەن. مۇندا كۇن ەنەرگياسىن ەلەكتر قۋاتىنا اينالدىراتىن 370 مىڭنان استام فوتوۆولتايكالىق پانەلدەر ورناتىلادى.
كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى قاراعاندى وبلىسى ءۇشىن بيىلعى جىلدىڭ ەڭ ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوباسى بولىپ سانالادى. سودان دا بولار, ءوڭىر باسشىلىعى نىساننىڭ جوسپارلانعان مەرزىم ىشىندە ءارى ساپالى سالىنىپ بىتۋىنە ەرەكشە مۇددەلىلىك تانىتىپ وتىر. ءتىپتى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوزى وبلىسقا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەندە بۇل جوبانىڭ قۇرىلىسى تۋرالى قۇلاعدار بولعان ەدى. سول كەزدە پرەزيدەنت بۇل جوباعا مەملەكەت تاراپىنان قاجەتتى قولداۋدى تولىعىمەن كورسەتۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرما دا بەرگەن بولاتىن.
ماڭىزدى نىسان قۇرىلىسىن ايماق باسشىلىعى ءجىتى قاداعالاپ وتىر. جۋىردا وبلىس اكىمى ەرلان قوشانوۆ كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىس الاڭىندا بولىپ, ونداعى قاۋىرت جۇمىس بارىسىمەن تانىستى. كۇن پاركى اۋماعىندا ءوڭىر باسشىسىنا جۇمىستىڭ جاي-جاپسارىن «SESSaran» جشس-نىڭ باس ديرەكتورى ەۆگەني گرەبەننيكوۆ بايانداپ بەردى.
– قازىرگى تاڭدا كومپانيا بەس باعىت بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە. ءبىرىنشى نىسان – كۇن پاركىنىڭ, ەكىنشى نىسان – 100-30-30 قوسالقى ستانسانىڭ قۇرىلىسى. ناتيجەسىندە, ولار قۋاتى 100 مۆت كۇن ەلەكتر ستانساسىنا بىرىكتىرىلەتىن بولادى. بۇعان قوسا تاعى ءۇش جوبا بار. ول – «قاراعاندى جارىق» جشس جۇرگىزەتىن 110 كۆت ەلەكتر جەلىلەرىن, سونداي-اق «ۆەل-35» جوعارى ۆولتتىك جەلى مەن «ارۋ-110» جەلىسىن قالپىنا كەلتىرۋ جوبالارى. بۇل جوبالار بىزگە ستانسا جەلىگە قوسىلىپ, ەلەكتر قۋاتىن شىعارعاندا ونى ۇلتتىق ەلەكتر جەلىلەرىنە تاراتۋ ءۇشىن قاجەت, – دەپ اتاپ ءوتتى كومپانيا باسشىسى.
قازىرگى تاڭدا قادا قاعۋ بويىنشا جۇمىستار 60 پروتسەنتكە ورىندالعان. مەتالل قۇرىلعىلاردى قۇراستىرۋ دا قاۋىرت جۇرگىزىلۋدە. الداعى كۇندەرى كۇن پانەلدەرىن ورناتۋ جۇمىستارى باستالماق. كۇن پاركىنىڭ اۋماعى 20 ينۆەكتورلىق قوسىمشا ستانسانى ورناتۋدى قاراستىرادى, ول ستانسالار ەلەكتر قۋاتىن تۇراقتى توكتان اۋىسپالىعا اينالدىراتىن بولادى. جەلىنىڭ جاعدايى تۋرالى اقپاراتتى جيناقتاپ, كۇن سايىن مونيتورينگ جۇرگىزەدى. بۇل جۇمىستى «سمارتگين» دەپ اتالاتىن سوڭعى ۇلگىدەگى وتە اقىلدى ماشينالار اتقارادى. مىسالى, ەگەر قانداي دا ءبىر بولشەك ىستەن شىقسا, ول جايلى اقپارات قويماعا اۆتوماتتى تۇردە جەتكىزىلەدى. سونداي-اق ول وزدىگىنەن جاڭا بولشەككە تاپسىرىس بەرە الادى, ياعني بارلىق پروتسەسس تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان. بۇل ماشينالار دا جاقىن ارادا ورناتىلماق. باستى ماقسات – قازان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن كۇن پاركىنىڭ اۋماعىندا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ, قاراشادا ىسكە قوسۋ-رەتتەۋ جۇمىستارىن تولىعىمەن ءبىتىرۋ. جاقىن كۇندەرى قوسىمشا ستانسادا نىساننىڭ جۇرەگى سانالاتىن كۇش بەرەتىن ترانسفورماتور ورناتىلاتىن بولادى.
باس ينۆەستور, «Solamet/GoldbekSolar» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى يواحيم گولدبەك نىسان سالىنىپ جاتقان الاڭدى نە سەبەپتى تاڭداعاندىقتارىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى كليماتتىق جاعداي كۇن ەلەكتر ستانساسى ءۇشىن وتە ء تيىمدى ەكەن.
– مۇنداعى لوكاتسيا جاقسى, القاپ تەپ-تەگىس, قۇرىلىسقا ىڭعايلى جەر, – دەيدى يواحيم گولدبەك. – وسى ساتكە دەيىن ينۆەستيتسيالانعان بارلىق قاراجات – مەنىڭ جەكەمەنشىك قارجىم. ينۆەستيتسيالار سەنىمدىلىكتى تالاپ ەتەدى. مەن وسىلايشا ءوزىمىڭ سەنىمدى ارىپتەس ەكەندىگىمدى كورسەتتىم دەپ ويلايمىن. وسىعان دەيىن بەرگەن ۋادەلەرىمىزدىڭ ءبارىن دە ورىنداپ جاتىرمىز.
بۇدان بولەك, باس ينۆەستور مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ بارلىق ءتۇرىن كورىپ جاتقانىن توق كوڭىلمەن ايتتى. ساران قالاسىنىڭ اتقارۋشى بيلىگى, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمدىگى, بارلىق مۇددەلى مينيسترلىكتەر, «قازاقينۆەست» ۇلتتىق كومپانياسى قولدان كەلگەن كومەكتىڭ ءبارىن جاساپ جاتقان كورىنەدى. مۇنداي جان-جاقتى قولداۋعا ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ, العىس ايتقان يواحيم گولدبەك الداعى ۋاقىتتا ەلدەگى باسقا دا جوبالارعا ينۆەستيتسيا سالۋعا ق ۇلىقتى ەكەنىن جەتكىزدى.
يواحيم گولدبەك مالىمدەگەندەي, جاڭا نىسان ىسكە قوسىلعاندا, بارلىق ەلەكتر قۋاتى «SES Saran» جشس جانە «KEGOC» كومپانياسىنىڭ ەسەپ-قارجى ورتالىعى اراسىندا جاسالعان كەلىسىم شارتقا ساي تۇراقتى باعامەن ساتىلماقشى. نەگىزى ستانسانىڭ مۇنداي ءتۇرى 30 جىلدان استام ۋاقىت قىزمەت ەتەدى, ال ەلەكتر قۋاتىنىڭ قۇنى بەلگىلەنگەن شامادان اۋىتقىمايدى.
جالپى, ينۆەستور كۇن ەنەرگياسى ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىمەن عانا شەكتەلىپ وتىرعان جوق. بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ, ساران قالاسىنداعى بىرقاتار جوبالار بويىنشا مويىنعا العان مىندەتتەمەلەرىن تولىعىمەن ورىنداۋعا پەيىل تانىتۋدا.
ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى سوماسى 988 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن كۇن ەلەكتر ستانساسى جوباسىنىڭ ەۋروپالىق وداق وكىلدەرى يان زوننەنشاين (چەحيا), ارنولد بەرەنس (گەرمانيا) جانە دۋشان پودگورسكيدىڭ (سلوۆاكيا) باستاماسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن, ونىڭ بازالىق سەرىكتەستەرى «شنايدەر ەلەكتريك» جانە «گراسس ينجينيرينگ» (گەرمانيا) كومپانيالارى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءلازىم.
وبلىس باسشىلىعى جاڭا ستانسانىڭ اشىلۋ سالتاناتىن جەلتوقسان ايىندا بولاتىن يندۋستريالاندىرۋ كۇنىنە ورايلاستىرۋدى ۇسىندى. ال باس ينۆەستور بولسا مۇنىڭ جۇزەگە ويداعىداي اسارىنا شاك كەلتىرمەدى.
ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ جىل بويى وندىرەتىن ەلەكتر ەنەرگياسى 145 ملن كۆت/س بولادى دەپ جوسپارلانعان. وسى جەردە ءبىر مىسال كەلتىرە كەتسەك, نىسان ورنالاسقان ساران قالاسى بۇدان 10 ەسە از قۋات كوزىن تۇتىنادى ەكەن. بۇل ءوز الدىنا, ال بارىنەن بۇرىن جاڭا ەلەكتر ستانساسىنىڭ قورشاعان ورتاعا ينەدەي زيان كەلتىرمەيتىنىن ايتساڭىزشى!
قايرات ءابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى
