«بارشاڭىزدى «اناعا تاعزىم» سلەتىنىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتايمىن!«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا العاش رەت وتكىزىلىپ جاتقان انالار سلەتى – ەلىمىزدەگى وتباسىلىق احۋالدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان اسا ماڭىزدى شارا. انا – ءاربىر شاڭىراقتىڭ, سونداي-اق تۇتاس وتانىمىزدىڭ تىرەگى. ال قازاقستاندىق انالاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى جاقسى بولىپ, ۇرپاعىنىڭ بولاشاعىنا الاڭداماي, باقىتتى عۇمىر كەشۋى – مەن ءۇشىن ەڭ باستى ماقساتتاردىڭ ءبىرى. سول سەبەپتى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا «انا مەن بالانى قورعاۋ – مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىنىڭ اسا ماڭىزدى بولىگى» دەپ جاريالادىم.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ قازاقستاندا وتباسىن نىعايتۋ ءىسى دايەكتى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ەلىمىزدەگى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ جۇمىسى ءاردايىم مەنىڭ ءجىتى نازارىمدا», دەلىنگەن ەلباسى قۇتتىقتاۋىندا. سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى ءاربىر انا ەلىمىزدىڭ الەمدىك وركەنيەت كوشىنىڭ باسىندا جۇرۋىنە ءوز ۇلەسىن قوسادى دەپ سەنەتىنىن جەتكىزىپ, ءار شاڭىراققا باقىت پەن بەرەكە تىلەيدى.
قوناقتارعا الدىمەن «بارلىعى انالار ءۇشىن!» ارنايى كورمەسى ۇسىنىلدى. كورمەگە ەلىمىزگە بەلگىلى, ءوز سالاسىندا ۇلكەن تابىستارعا جەتكەن, ءارى بالا ءوسىرىپ, ۇرپاق تاربيەلەگەن انالار پورترەتتەرى; «اناعا ماراپات» اتتى بالالار شىعارماشىلىعى بايقاۋى جەڭىمپازدارىنىڭ تۋىندىلارى قويىلدى. سونداي-اق قاز-قاتار تىزىلگەن قىزدار قازاق قىز-كەلىنشەكتەرىنىڭ ءار جاسقا ءتان ۇلتتىق كيىمدەرىن كورسەتتى.
اتالعان سلەتكە كسرو حالىق ءارتىسى بيبىگۇل تولەگەنوۆا, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى تورالقا توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارعان (1988-1989 جج.) ۆەرا سيدوروۆا, ەتنوگراف, جازۋشى باۋىرجان مومىش ۇلى اۋلەتىنىڭ كەلىنى زەينەپ احمەتوۆا باستاعان, ءار سالادا ۇلكەن تابىستارعا جەتكەن بەلگىلى ايەلدەر, ەڭبەك ارداگەرلەرى, ءار وڭىردەن, وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارىنان كەلگەن دەلەگاتسيالار, كوپ بالالى انالار مەن اقتوبەدەگى كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەردە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ۇزدىك ەڭبەككەر قىز-كەلىنشەكتەر قاتىستى.
وبلىس اكىمى ءوز سوزىندە «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا وتباسى تاربيەسىنىڭ, انالاردىڭ ءرولى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بارشاڭىزعا بەلگىلى, «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا ەلباسى ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى, ۇلتتىق رۋحىمىزدى ماڭگى ساقتاۋ جانە ۇلتتىق سانا-سەزىمنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرىنە باسا نازار اۋداردى. ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز وتباسى قۇندىلىقتارىنا, اتا-اناعا دەگەن قۇرمەتكە, بالا تاربيەسىنە زور ءمان بەرگەن. «مەككەگە ءۇش رەت ارقالاپ اپارساڭ دا, انانىڭ الدىنداعى پارىزىڭدى وتەي المايسىڭ», دەگەن سوزدە ۇلكەن ماعىنا جاتىر. انا الدىمەن ءوز بالاسىن, سول ارقىلى بۇكىل قوعامدى ىزگىلىككە, ادامگەرشىلىككە جەتەلەيدى. قوعامداعى بارشا جاقسىلىقتىڭ باستاۋىندا انانىڭ مەيىرىمى تۇرادى. سوندىقتان دا بۇگىن اققاعاز, ءاليا تۋعان قاسيەتتى اقتوبە توپىراعىندا, انانىڭ قوعامداعى مارتەبەسى مەن ءرولىن ارتتىرۋ, وتباسىنداعى تاربيە ماسەلەلەرى توڭىرەگىندە اقىلداسۋ ماقساتىندا وزدەرىڭىزبەن باس قوستىق, – دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ.
وبلىس باسشىسى بيىل اقتوبە وڭىرىندە بالالار جىلى جاريالانعانىن جانە «باقىتتى بالا» جوباسىنىڭ ماقساتى جونىندە دە باياندادى.
– ءتۇرلى تەرىس اعىمدار جاستارىمىزدى ءبىز ويلاعاننان مۇلدە باسقا باعىتقا اكەتكىلەرى كەلەدى. بۇل قاۋىپتەن شىعار جول بىرەۋ – ۇلتتىق تاربيەنى بارىنشا جانداندىرۋ. بۇگىنگى جاس انالار, قىزدارىمىز ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا باس ءيىپ وتكەن بۇرىنعى انالاردىڭ جولىن جالعاۋلارى كەرەك. بارشاڭىزدى وسى ماقساتتا ولارعا ۇلگى كورسەتۋگە شاقىرامىن, – دەدى ب.ساپارباەۆ.
ال كسرو حالىق ءارتىسى, قازاقتىڭ الەمگە ايگىلى ءانشىسى بيبىگۇل تولەگەنوۆا بۇل باستامانى قىزۋ قولدايتىنىن جەتكىزدى.
– بۇل باستاما باسقا وڭىرلەردە دە جالعاسىن تاپسا دەيمىن, – دەدى بيبىگۇل تولەگەنوۆا.
ال كەڭەس زامانىندا قوستاناي وبلىسىندا ەكى اۋداندى باسقارىپ, كەيىن قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى تورالقاسى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارعان, سونىمەن قاتار جار, انا اتانىپ, ۇل-قىز وسىرگەن ۆەرا سيدوروۆا ءوز سوزىندە ماريا حاكىمجانوۆا, كامشات دونەنتاەۆا سىندى قازاقتىڭ اياۋلى قىزدارىمەن دوستىعىن, بىرگە وتكىزگەن ساتتەرىن ساعىنىشپەن ەسكە الىپ, ءاردايىم جاستارعا سولاردىڭ ۇلگى-ونەگەسىن جەتكىزۋگە تىرىساتىنىن ايتتى.
«جىر اققۋى» اتانعان قازاقتىڭ كورنەكتى اقىن قىزدارىنىڭ ءبىرى, بۇگىندە 82 جاستاعى مارفۋعا ايتقوجينا دا ءوزىنىڭ «انا بولساڭ, انا جانىن ۇعارسىڭ», ء«اليا» ولەڭدەرىن وقىپ, كوپشىلىك قوشەمەتىنە بولەندى.
باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ كەلىنى, جازۋشى زەينەپ احمەتوۆا:
– ءار ايەلدىڭ ءۇش باقىتى بار: ءبىرىنشىسى – اتا-انا باۋىرىنداعى قىز كەزى, قىزعالداق داۋرەنى. ەكىنشىسى – جار ءسۇيۋ, ءۇشىنشىسى – دۇنيەگە پەرزەنت اكەلىپ, انا اتانۋ. وسى ءۇش باقىت ايەلدىڭ ءومىرىن ءماندى ەتەدى. ءار ايەلگە وسى ءۇش باقىتتى تىلەيمىن, – دەدى.
ەلىمىزدىڭ بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلى ساۋلە ايتپاەۆا انا مەن بالا باقىتىنىڭ اجىراماس ۇعىم ەكەنىن ايتىپ, اقتوبە وڭىرىندە بيىلعى جىلدىڭ بالالار جىلى بولىپ جاريالانۋىنا جانە «باقىتتى بالا» جوباسى اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان ىستەر ءۇشىن وبلىس باسشىلىعىنا العىسىن جەتكىزدى.
جيىندا انالار سلەتىنە قاتىسۋشىلار اتىنان بارلىق قازاقستاندىقتارعا ۇندەۋ قابىلداندى. ۇندەۋ ءماتىنىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قازاقتىڭ اتىن الەمگە تانىتىپ جۇرگەن ءانشى ديماش قۇدايبەرگەن سىندى ۇل تاربيەلەگەن انا سۆەتلانا ايتباەۆا وقىدى. ۇندەۋدە وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتۋ, انا مەن بالانى قولداۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ باعىتىندا بىرقاتار ۇسىنىس ايتىلعان.
سونداي-اق جيىندا انالارعا قولايلى جاعداي جاساپ جۇرگەن ۇجىمدار, بالالار اراسىندا وتكەن «اناعا ماراپات» شىعارماشىلىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالدى. ۇجىمداعى انالارعا ەرەكشە قامقورلىق جاساعان كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەر قاتارىندا «قازاقويل اقتوبە» جشس, اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتى, اقتوبە حروم قوسىندىلارى زاۋىتى, «سترويدەتال» جشس, «گلوبال-ارنايى كيىم» جشس بار.
«اناعا ماراپات» شىعارماشىلىق بايقاۋى جەڭىمپازدارى اراسىنان اقتوبە قالالىق كوركەمسۋرەت ليتسەيىنىڭ وقۋشىسى سەرىك سالامات ءسوز الىپ, بارلىق اناعا بالالار اتىنان اق تىلەكتەرىن جەتكىزدى.
جيىن سوڭى مەرەكەلىك كونتسەرتكە ۇلاستى.
ينديرا جايماعامبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە
