ونەر • 21 قىركۇيەك, 2018

سىرلىبەك بەكبوتاەۆ: دالا اۋەنى

1133 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ول قىلقالامىن سۇيكەگەن تۇستا ءبىر ادامنىڭ ماسەلەسى بۇكىل ادامزاتتىڭ باسىنا تۇسكەن قيىنشىلىققا اينالىپ شىعا كەلەدى. ءبىر اۋىلدىڭ تۇيتكىلى جالپى قوعامنىڭ باس اۋىرتار ماسەلەسى مە دەرسىز. «جالقىدان جالپىعا» – فوتوسۋرەتشى سىرلىبەك بەكبوتاەۆتىڭ ومىرلىك ۇستانىمى. 

سىرلىبەك بەكبوتاەۆ: دالا اۋەنى

كوشپەندىلەر فيلوسوفيا­سى, دالا وركەنيەتى, كەڭىستىك پەن ۋاقىت تۇسىنىگىن جاڭاشا تۇرلەندىرىپ جۇرگەن سىرلى­بەكتىڭ كارتينالارى ەموتسيالىق قابىلداۋدان گورى ينتەللەكتۋالدى ويلانۋعا جەتەلەيدى. ماسەلەن, وتكەن مەن بۇگىننىڭ توعىسىنداعى ايەل عۇمىرىن ارقاۋ ەتكەن «دالا اۋەنى» (2011) اتتى فوتو سەرياسىندا دا يدەيا­لىق ماڭىز الدىڭعى ورىنعا شىعارىلعان. ونداعى اۋەنگە قۇلاق سالساڭىز, كۇيبەڭ تىرلىكتىڭ تاساسىنداعى ايەل ءومىرىنىڭ الىستان تالىپ جەتكەن ءۇنى بىرتە-بىرتە ۇدەي تۇسكەنىن بايقار ەدىڭىز. ايەل الا تاڭنان قارا كەشكە دەيىن بەل جازباستان جۇمىس ىستەي ءجۇرىپ بەسىگىن توبەسىنە كوتەرەدى. قىم-قۋىت تىرلىكتە ەشكىمگە رەنجىگەن ەمەس, ەشتەڭەدەن تۇڭىلگەن ەمەس. اۋەلدەن سولاي بولۋى كە­­رەك كورىنگەن. «جازمىشتان وز­مىش جوق» دەگەنگە ابدەن مويىن­سۇنعان جانە بۇل اۋەن ۇزىلمەستەن جالعاسا بەرمەك.

«بۇل دالا – مەنىڭ تۋىپ-وسكەن جەرىم. مۇندا بالاباقشا, كينوتەاتر سياقتى مادەني ورىندار اتىمەن جوق. اينالاڭنان كورەتىنىڭ جاپان دالا, قۇلا ءتۇز. ال بۇل فوتوسۋرەتتەگى ايەلدەر بولمىسىنىڭ وزىندىك سەبەبى بار. مەن ەس بىلگەلى انامنىڭ قولى بوس وتىرعانىن كورگەن ەمەسپىن. سيىر ساۋدان اتاتىن تاڭى قورا-قوپسىنىڭ, ءۇي شارۋاسىنىڭ ءومىرى بىتپەيتىن جۇمىستارىمەن جالعاسا بە­رەتىن. مەنىڭ شەشەم عانا ەمەس, بارلىق شالعايداعى ايەلدەردىڭ ءومىرى وسىلاي ءبىر-بىرىنە ۇقساس. تۇگەسىلمەيتىن شارۋانىڭ بىتپەيتىن اۋەنى مەنىڭ جانىما باتادى», دەيدى فوتوسۋرەتشىنىڭ ءوزى. 

ول كەز كەلگەن فوتوسۋرەتتى تۇسىرمەس بۇرىن الدىمەن جوبانىڭ جەكەلەگەن كورىن­ىس­تەرىنەن باستاپ, تۇتاس قۇرى­لىمىنىڭ ەسكيزىن سىزىپ الادى. ەكسپەريمەنتالدىق-سيم­ۆوليكالىق مانەردەگى مۇن­داي تۋىندىلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قازاقستاننىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرىندە تۇسىرىلگەن 7 بولىم­نەن تۇراتىن «ۇلكەن مالى­مەت» (2013) اتتى جۇمىسىن ايتۋعا بولادى. مۇندا دا باس تاقىرىپ – اۋىل تىرشىلىگى. 

جالپى, سىرلىبەكتىڭ شەبەرحاناسى ءداۋىر اتموسفە­را­سىنىڭ فورمالىق-مازمۇن­دىق ىزدەنىستەرىمەن دارالانادى. قوجا احمەت ياساۋي اتىن­داعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىن گرافيكا ماماندىعى بويىنشا اياقتاعان ول كەيىنگى جىلدارى ينستاللياتسيا, فوتو-ۆيدەو ينستاللياتسياسى, پەرفومانس جانرىندا شەبەرلىگىن شىڭداپ كەلەدى. فورما قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە ءمان بەرەتىن سۋرەتشىنىڭ قاي شىعارماسىندا بولسىن جان تەبىرەنىسى مەن جاناشىرلىقتان تۋعان تەرەڭ كۇيزەلىسى, بارىمىزگە ەتەنە تانىس ءومىر شىندىعى جاتىر.

ايا ءومىرتاي,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار