قازاقستان, قازاق ەلى – جۇزدەگەن ۇلتتاردىڭ ىنتىماقپەن ءومىر سۇرۋىنە جاعداي جاساپ وتىرعان قۇت مەكەن. تاعدىر تالايىمەن شاڭىراعىمىزعا كەلگەن وسىنشا ەتنوس وكىلدەرىنىڭ قازاق جۇرتىمەن بىرگە ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي, ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي بەيبىت قاتار ءومىر سۇرۋىنە مەملەكەتپەن قاتار, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار دا اسا مۇددەلى ءارى ولاردىڭ بۇل ۇدەرىسكە قوسىپ وتىرعان ۇلەسى دە ەرەكشە. اركىم ءوز بىلگەنىن جاساپ, اققۋ كوككە, شورتان كولگە, شايان جەرگە تارتقان جاعدايدا بەرەكە بولمايدى. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ باسىنداعى كەپ تە وسىعان كەلەدى. وڭتۇستىكتە بۇل ماسەلە وڭتايلى شەشىلىپ كەلەدى.
ءومىرىنىڭ سانالى شاقتارىن وبلىستا جاۋاپتى سالالاردا وتكەرگەن «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ازاماتتىق اليانسى” زاڭدى تۇلعالار اسسوتسياتسياسىنىڭ ءتورايىمى كلارا ءالىپوۆا وبلىستىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ باسىن ءبىر شاڭىراققا قوسىپ, ەل يگىلىگى ءۇشىن جەمىستى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. ءبىز اسسوتسياتسيانىڭ بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىستارىن ساراپتاپ, باعالاپ كوردىك.
«وقو ازاماتتىق اليانسى» 2011 جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنان باستاپ ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا ارناپ «شىمكەنت – مەنىڭ سۇيىكتى قالام» اتتى اكتسياسىن باستاعان-تىن. فەستيۆال اياسىندا «مەنىڭ اۋلام», «مەنىڭ وتانىم», «مەنىڭ ءۇيىم», «مەنىڭ كوشەم», «قالانىڭ ەڭ وزىق اۋدانى», «ءۇي سالساڭ, تال وتىرعىز», «تازا سۋ – تازا سەزىم», «ارتىقتى سىلىپ تاستا» تاقىرىپتارىندا بايقاۋلار ۇيىمداستىرىلدى. شىمكەنت قالاسىنىڭ بارلىق تۇرعىندارى قاتىسىپ, جەڭىمپازدار قالا كۇنىنە وراي وتكىزىلگەن ءىس-شارادا ماراپاتتالدى.
ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 66 جىلدىعىنا وراي «ەرلىك داڭقى وشپەيدى» ۇرپاقتار ساباقتاستىعى وبلىستىق فەستيۆالىنىڭ اياسىندا «جەرلەس باتىرلارىمىزعا تاعزىم», «جاسىل جاپىراق» سەنبىلىكتەرى وبلىستىڭ بارلىق اۋدان, قالالارىندا ءوتتى. سەنبىلىك بارىسىندا ۇوس جاۋىنگەرلەرىنە ارنالعان 78 ەسكەرتكىش, وبەليسكىلەر تازالانىپ, 538 ارداگەردىڭ تۇرعىن ۇيلەرىنە اعىمداعى جوندەۋ, اۋلالارىنا تازالىق جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. سونىمەن قاتار, اكتسيا اياسىندا ءساۋىر-مامىر ايلارىندا وتكىزىلگەن سەنبىلىكتەردە 5 مىڭعا جۋىق قىلقان جاپىراق, 17 مىڭنان اسا جەمىس اعاشتارى كوشەتتەرى وتىرعىزىلدى. سوعىس, تىل, ەڭبەك ارداگەرلەرىنە «قازىنالى قارتتارىم» مەرەكەلىك ءىس-شارالارى اياسىندا جان-جاقتى ماتەريالدىق, مورالدىق قولداۋلار كورسەتىلدى.
2011 جىلعى 10 تامىز كۇنى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى – ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتور دامۋىنىڭ كەپىلى» اتتى ەڭ ۇزدىك جاريالانىمدار كونكۋرسى ۇيىمداستىرىلدى. كونكۋرستىڭ ەرەجەسىنە ءسايكەس قوعامدىق بىرلەستىكتەر, باق وكىلدەرى جانە جەكە ازاماتتار قاتىسىپ, ارنايى قۇرىلعان كوميسسيانىڭ شەشىمىمەن جەڭىمپاز دەپ تانىلعان قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن باق وكىلدەرى باعالى جانە قارجىلاي سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.
«26 ماۋسىم – حالىقارالىق ەسىرتكىمەن جانە ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىمەن كۇرەس كۇنىنە» وراي وبلىستىق بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ دەپارتامەنتى وبلىستىق سالاماتتى ءومىر سالتى ورتالىعىمەن بىرلەسىپ «ەسىرتكىسىز الەم» اكتسياسىن وتكىزدى.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەر اسسامبلەياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 1 مامىر قازاقستان حالقىنىڭ ءبىرلىگى كۇنىنە وراي «ەل – ىنتىماعىمەن ىرىستى!» ينتەرناتسيونال وتباسىلار فەستيۆالى ءوتتى. فەستيۆالگە 24 ەتنوس وكىلى قاتىسىپ, ءوز ونەرلەرىن ورتاعا سالدى.
2011 جىلعى 6 شىلدە كۇنى شىمكەنت قالاسىنداعى «ورتالىق» ساياباقتا «وقو ازاماتتىق اليانسى» جانە وبلىستاعى قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي «ەڭسەلى ەل, مەركەڭمەن!» رەسپۋبليكالىق اكتسياسىن ۇيىمداستىردى.
1 ماۋسىم – بالالاردى قورعاۋدىڭ حالىقارالىق كۇنىنە وراي, وبلىستىڭ بارلىق اۋدان, قالالارىنداعى مۇگەدەك بالالاردى وڭالتۋ ورتالىقتارى مەن مەكتەپ-ينتەرناتتارىندا قايىرىمدىلىق كومەكتەر مەن مەرەكەلىك ءىس-شارالار, سپورت تۇرلەرىنەن جارىستار وتكىزىلدى. سونىمەن قاتار, «تاۋەلسىزدىك – بالالار كوزىمەن», «الەمدى بالالار كوزىمەن قاراساق», «مەن ءومىر ءسۇرىپ جاتقان الەم» اسفالتقا سۋرەت سالۋ بايقاۋى مەن كول جاعالاۋىنا «قۇمنان قالاشىق جاساۋ» اتتى بايقاۋ ۇيىمداستىرىلدى. جالپى ءىس-شارالارعا 10 مىڭنان استام ادام قاتىستى.
4 ماۋسىم – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رامىزدەر كۇنىنە وراي شىمكەنت قالاسىنداعى «تاۋەلسىزدىك» مونۋمەنتى مەن «مەملەكەتتىك رامىزدەر» الاڭىندا «مەنىڭ قازاقستانىم» پاتريوتتار فورۋمى بولىپ ءوتتى. ءىس-شارا «ورداباسى» الاڭىنداعى «تاۋەلسىزدىك» مونۋمەنتىنە گۇل قويۋ ءراسىمىمەن باستالىپ, مەرەكەلىك ءىس-شاراعا جينالعان قالىڭ كوپشىلىك جاقىندا عانا پايدالانۋعا بەرىلگەن باسپالداقتى كوپىر ارقىلى «مەملەكەتتىك رامىزدەر» الاڭىنا جينالدى.
ءىس-شارا بارىسىندا 10 بالانى دۇنيەگە اكەلگەن, ونەگەلى تاربيە بەرىپ وتىرعان باتىر اناعا, ەگىز بالالاردى ومىرگە اكەلگەن انالارعا, ۇلكەن ومىرگە بىرگە قادام باسىپ, شاڭىراق كوتەرگەن جاس جۇبايلارعا ارنايى كۋالىكتەر مەن كامەلەت جاسقا تولعان جاستارعا قازاقستان ازاماتىنىڭ تولقۇجاتتارى تاپسىرىلىپ, سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.
اۋدان, قالالار مەن وبلىس اۋماعىندا ورنالاسقان بارلىق اسكەري ءبولىمدەردە ءرامىزدەر كۇنىنە ارنالعان «بۇل ءبىزدىڭ – تۋ, بۇل ءبىزدىڭ – ەلتاڭبا, بۇل ءبىزدىڭ ءانۇران», «مەن ەلىمنىڭ پاتريوتى بولامىن», «ءرامىزدەر – ەل رۋحى, ماقتانىشى», «رامىزدەر – تاۋەلسىزدىك نەگىزى», «ءبىز تاۋەلسىزدىك قۇرداستارى – ارقايسىمىز كەمىندە ءبىر جاقسىلىق جاسايمىز», «مەملەكەتتىك ءرامىزدەردى قۇرمەتتەۋ – جاستار مىندەتى» ءىس-شارالارى ءوتتى.
وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسى مەن وبلىستىق ءدىني ىستەر, ىشكى ىستەر دەپارتامەنتتەرىنىڭ اراسىندا «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ءدىني ەكسترەميزم, تەرروريزم كورىنىستەرىنىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا 2011 جىلعا ارنالعان شىمكەنت قالاسى بويىنشا ورتا ارناۋلى جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى كىتاپحانا قورلارىنىڭ ءدىني ادەبيەتتەرىمەن تانىسۋ جۇمىس جوسپارى» بەكىتىلىپ, 38 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندەگى كىتاپحانا قورلارىنىڭ ءدىني ادەبيەتتەرىمەن تانىسۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
وبلىس ورتالىعىنداعى «ابدۋل حاميد قاتتاني» مەشىتىنىڭ جانىنداعى ءدىني ءدۇكەندەردەگى بەينە جانە اۋديو تاسپالار ساراپتامادان وتكىزىلدى.
وبلىستاعى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ جانە قولداۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارىنىڭ اقپاراتتىق-رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ» قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار» تاقىرىبىنا 1 لوت ارنادى. كونكۋرس ناتيجەسىندە جەڭىمپاز دەپ تانىلعان «ازاماتتىق اليانس» قاۋىمداستىعى وبلىستىڭ 7 اۋدان, قالالارىندا «اقپاراتتىق-رەسۋرستىق ورتالىقتار» اشىپ جۇمىستار اتقارۋدا. سونىمەن قاتار, وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن وبلىس ورتالىعىندا 2 «اقپاراتتىق-رەسۋرستىق ورتالىق» جۇمىس جاسايدى.
وڭتۇستىكتە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ارقاسىندا وسىنداي ىرگەلى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر.
باقتيار تايجان,
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
سۋرەتتە كلارا ءالىپوۆا.
ءومىرىنىڭ سانالى شاقتارىن وبلىستا جاۋاپتى سالالاردا وتكەرگەن «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ازاماتتىق اليانسى” زاڭدى تۇلعالار اسسوتسياتسياسىنىڭ ءتورايىمى كلارا ءالىپوۆا وبلىستىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ باسىن ءبىر شاڭىراققا قوسىپ, ەل يگىلىگى ءۇشىن جەمىستى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. ءبىز اسسوتسياتسيانىڭ بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىستارىن ساراپتاپ, باعالاپ كوردىك.
«وقو ازاماتتىق اليانسى» 2011 جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنان باستاپ ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا ارناپ «شىمكەنت – مەنىڭ سۇيىكتى قالام» اتتى اكتسياسىن باستاعان-تىن. فەستيۆال اياسىندا «مەنىڭ اۋلام», «مەنىڭ وتانىم», «مەنىڭ ءۇيىم», «مەنىڭ كوشەم», «قالانىڭ ەڭ وزىق اۋدانى», «ءۇي سالساڭ, تال وتىرعىز», «تازا سۋ – تازا سەزىم», «ارتىقتى سىلىپ تاستا» تاقىرىپتارىندا بايقاۋلار ۇيىمداستىرىلدى. شىمكەنت قالاسىنىڭ بارلىق تۇرعىندارى قاتىسىپ, جەڭىمپازدار قالا كۇنىنە وراي وتكىزىلگەن ءىس-شارادا ماراپاتتالدى.
ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 66 جىلدىعىنا وراي «ەرلىك داڭقى وشپەيدى» ۇرپاقتار ساباقتاستىعى وبلىستىق فەستيۆالىنىڭ اياسىندا «جەرلەس باتىرلارىمىزعا تاعزىم», «جاسىل جاپىراق» سەنبىلىكتەرى وبلىستىڭ بارلىق اۋدان, قالالارىندا ءوتتى. سەنبىلىك بارىسىندا ۇوس جاۋىنگەرلەرىنە ارنالعان 78 ەسكەرتكىش, وبەليسكىلەر تازالانىپ, 538 ارداگەردىڭ تۇرعىن ۇيلەرىنە اعىمداعى جوندەۋ, اۋلالارىنا تازالىق جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. سونىمەن قاتار, اكتسيا اياسىندا ءساۋىر-مامىر ايلارىندا وتكىزىلگەن سەنبىلىكتەردە 5 مىڭعا جۋىق قىلقان جاپىراق, 17 مىڭنان اسا جەمىس اعاشتارى كوشەتتەرى وتىرعىزىلدى. سوعىس, تىل, ەڭبەك ارداگەرلەرىنە «قازىنالى قارتتارىم» مەرەكەلىك ءىس-شارالارى اياسىندا جان-جاقتى ماتەريالدىق, مورالدىق قولداۋلار كورسەتىلدى.
2011 جىلعى 10 تامىز كۇنى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى – ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتور دامۋىنىڭ كەپىلى» اتتى ەڭ ۇزدىك جاريالانىمدار كونكۋرسى ۇيىمداستىرىلدى. كونكۋرستىڭ ەرەجەسىنە ءسايكەس قوعامدىق بىرلەستىكتەر, باق وكىلدەرى جانە جەكە ازاماتتار قاتىسىپ, ارنايى قۇرىلعان كوميسسيانىڭ شەشىمىمەن جەڭىمپاز دەپ تانىلعان قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن باق وكىلدەرى باعالى جانە قارجىلاي سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.
«26 ماۋسىم – حالىقارالىق ەسىرتكىمەن جانە ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىمەن كۇرەس كۇنىنە» وراي وبلىستىق بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ دەپارتامەنتى وبلىستىق سالاماتتى ءومىر سالتى ورتالىعىمەن بىرلەسىپ «ەسىرتكىسىز الەم» اكتسياسىن وتكىزدى.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەر اسسامبلەياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 1 مامىر قازاقستان حالقىنىڭ ءبىرلىگى كۇنىنە وراي «ەل – ىنتىماعىمەن ىرىستى!» ينتەرناتسيونال وتباسىلار فەستيۆالى ءوتتى. فەستيۆالگە 24 ەتنوس وكىلى قاتىسىپ, ءوز ونەرلەرىن ورتاعا سالدى.
2011 جىلعى 6 شىلدە كۇنى شىمكەنت قالاسىنداعى «ورتالىق» ساياباقتا «وقو ازاماتتىق اليانسى» جانە وبلىستاعى قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي «ەڭسەلى ەل, مەركەڭمەن!» رەسپۋبليكالىق اكتسياسىن ۇيىمداستىردى.
1 ماۋسىم – بالالاردى قورعاۋدىڭ حالىقارالىق كۇنىنە وراي, وبلىستىڭ بارلىق اۋدان, قالالارىنداعى مۇگەدەك بالالاردى وڭالتۋ ورتالىقتارى مەن مەكتەپ-ينتەرناتتارىندا قايىرىمدىلىق كومەكتەر مەن مەرەكەلىك ءىس-شارالار, سپورت تۇرلەرىنەن جارىستار وتكىزىلدى. سونىمەن قاتار, «تاۋەلسىزدىك – بالالار كوزىمەن», «الەمدى بالالار كوزىمەن قاراساق», «مەن ءومىر ءسۇرىپ جاتقان الەم» اسفالتقا سۋرەت سالۋ بايقاۋى مەن كول جاعالاۋىنا «قۇمنان قالاشىق جاساۋ» اتتى بايقاۋ ۇيىمداستىرىلدى. جالپى ءىس-شارالارعا 10 مىڭنان استام ادام قاتىستى.
4 ماۋسىم – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رامىزدەر كۇنىنە وراي شىمكەنت قالاسىنداعى «تاۋەلسىزدىك» مونۋمەنتى مەن «مەملەكەتتىك رامىزدەر» الاڭىندا «مەنىڭ قازاقستانىم» پاتريوتتار فورۋمى بولىپ ءوتتى. ءىس-شارا «ورداباسى» الاڭىنداعى «تاۋەلسىزدىك» مونۋمەنتىنە گۇل قويۋ ءراسىمىمەن باستالىپ, مەرەكەلىك ءىس-شاراعا جينالعان قالىڭ كوپشىلىك جاقىندا عانا پايدالانۋعا بەرىلگەن باسپالداقتى كوپىر ارقىلى «مەملەكەتتىك رامىزدەر» الاڭىنا جينالدى.
ءىس-شارا بارىسىندا 10 بالانى دۇنيەگە اكەلگەن, ونەگەلى تاربيە بەرىپ وتىرعان باتىر اناعا, ەگىز بالالاردى ومىرگە اكەلگەن انالارعا, ۇلكەن ومىرگە بىرگە قادام باسىپ, شاڭىراق كوتەرگەن جاس جۇبايلارعا ارنايى كۋالىكتەر مەن كامەلەت جاسقا تولعان جاستارعا قازاقستان ازاماتىنىڭ تولقۇجاتتارى تاپسىرىلىپ, سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.
اۋدان, قالالار مەن وبلىس اۋماعىندا ورنالاسقان بارلىق اسكەري ءبولىمدەردە ءرامىزدەر كۇنىنە ارنالعان «بۇل ءبىزدىڭ – تۋ, بۇل ءبىزدىڭ – ەلتاڭبا, بۇل ءبىزدىڭ ءانۇران», «مەن ەلىمنىڭ پاتريوتى بولامىن», «ءرامىزدەر – ەل رۋحى, ماقتانىشى», «رامىزدەر – تاۋەلسىزدىك نەگىزى», «ءبىز تاۋەلسىزدىك قۇرداستارى – ارقايسىمىز كەمىندە ءبىر جاقسىلىق جاسايمىز», «مەملەكەتتىك ءرامىزدەردى قۇرمەتتەۋ – جاستار مىندەتى» ءىس-شارالارى ءوتتى.
وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسى مەن وبلىستىق ءدىني ىستەر, ىشكى ىستەر دەپارتامەنتتەرىنىڭ اراسىندا «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ءدىني ەكسترەميزم, تەرروريزم كورىنىستەرىنىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا 2011 جىلعا ارنالعان شىمكەنت قالاسى بويىنشا ورتا ارناۋلى جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى كىتاپحانا قورلارىنىڭ ءدىني ادەبيەتتەرىمەن تانىسۋ جۇمىس جوسپارى» بەكىتىلىپ, 38 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندەگى كىتاپحانا قورلارىنىڭ ءدىني ادەبيەتتەرىمەن تانىسۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
وبلىس ورتالىعىنداعى «ابدۋل حاميد قاتتاني» مەشىتىنىڭ جانىنداعى ءدىني ءدۇكەندەردەگى بەينە جانە اۋديو تاسپالار ساراپتامادان وتكىزىلدى.
وبلىستاعى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ جانە قولداۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارىنىڭ اقپاراتتىق-رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ» قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار» تاقىرىبىنا 1 لوت ارنادى. كونكۋرس ناتيجەسىندە جەڭىمپاز دەپ تانىلعان «ازاماتتىق اليانس» قاۋىمداستىعى وبلىستىڭ 7 اۋدان, قالالارىندا «اقپاراتتىق-رەسۋرستىق ورتالىقتار» اشىپ جۇمىستار اتقارۋدا. سونىمەن قاتار, وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن وبلىس ورتالىعىندا 2 «اقپاراتتىق-رەسۋرستىق ورتالىق» جۇمىس جاسايدى.
وڭتۇستىكتە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ارقاسىندا وسىنداي ىرگەلى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر.
باقتيار تايجان,
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
سۋرەتتە كلارا ءالىپوۆا.
