ورتالىق جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى تۇرعىندار وتىنىشتەرىن قابىلداۋ, ورىن العان جاعداياتتاردى, اپاتتاردى شەشۋدە كوممۋنالدىق جانە شۇعىل قىزمەتتەر جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ, تۋىنداعان ماسەلەلەردىڭ ۋاقتىلى شەشىلۋىن باقىلاۋ, قۇقىقبۇزۋشىلىق جايتتاردى انىقتاۋ جانە وڭدەۋ, الدىن الۋ شارالارى ساياساتىن قۇرۋ, سونىمەن قاتار ورىن العان وقيعالاردى قالالىق بەينەباقىلاۋ جۇيەسى ارقىلى ء«دال وسى جەردە جانە قازىر» تارتىبىندە شۇعىل قاداعالاۋدى قامتيدى. ال بىرىڭعاي فرونت-كەڭسەنىڭ اتقاراتىن جۇمىسى – تۇرعىندار ماسەلەلەرىنىڭ 90%-كە دەيىنگى كولەمىن قاشىقتىقتان شۇعىل دەڭگەيدە شەشۋگە باعىتتالعان. «بۇگىنگى تاڭدا تۇرعىندار وتىنىشتەرىنىڭ 77%-ءتى ءبىرىنشى قوڭىراۋدان كەيىن-اق شەشىلەدى جانە اتالعان كورسەتكىشتى 85%-كە دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەيدى ورتالىقتىڭ ماماندارى.
ماسەلەلەردى قاشىقتىقتان شەشۋ تۇرعىندار ۋاقىتىن ايتارلىقتاي ۇنەمدەيدى, تۇرعىنعا اكىمدىككە بارىپ, بەلگىلى ءبىر ماسەلە بويىنشا قايدا جانە قالاي جۇگىنۋگە بولاتىنىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن باسقارمالار, كوممۋنالدىق كاسىپورىندار قۇرىلىمىن انىقتاپ جاتۋدىڭ قاجەتى جوق. اعىمداعى جىلدى وتكەن جىلدىڭ ءدال وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا استانا قالاسى اكىمدىگىنە رەسمي وتىنىشتەر سانىنىڭ 20%-كە ازايعانى بايقالادى. iKomek ورتالىعىنىڭ وپەراتورلارى تۇرعىنداردىڭ وتىنىشتەرىن بارلىق بايلانىس ارنالارىنان (تەلەفون بايلانىسى, الەۋمەتتىك جەلىلەر, facebook پەن telegram-داعى چوت-بوتتار) قابىلدايدى. ونى وڭدەپ, تۇيتكىلدىڭ بەلگىلەنگەن مەرزىمدە جويىلۋى ءۇشىن ءارى قاراي مەملەكەتتىك ورگاندارعا, كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە بەرۋ ماقساتىندا تىركەۋ ءنومىرىن بەرە وتىرىپ, استانا قالاسى تۇرعىندارى وتىنىشتەرىنىڭ تىزىمىنە ەنگىزەدى.
ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر جايت, قىزمەت كورسەتۋ فۋنكتسيالارى ارتقان iKomek ورتالىعى قۇرىلعان ساتتەن باستاپ, 2018 جىلدىڭ 8 ايى ىشىندە 515 مىڭ ءوتىنىش قابىلدانعان. ونىڭ ىشىندە 1050-ءى قارالۋدا, ال 2017 جىلى 400 مىڭعا جۋىق ءوتىنىش قارالعان. بۇل قالا تۇرعىندارىنىڭ ەلوردا ومىرىنە بەلسەنە ارالاسا باستاعانىن, سونىمەن قاتار تۇرعىندار ءۇشىن قىزمەت كورسەتەتىن سالالاردىڭ ارتۋىن بىلدىرەدى. جانە دە بۇگىندە استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ iKomek بىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعى قالالىق باسقارمالاردىڭ جانە «استانا-ەرتس», «استانا سۋ ارناسى», «استانا-LRT», «استانا تەپلوترانزيت», «استانا-وەك» سياقتى كوممۋنالدىق كاسىپورىنداردىڭ بارلىق كولل-ورتالىقتارىن بىرىكتىرەدى جانە قالا تۇرعىندارىمەن بايلانىساتىن جالعىز ورىن سانالاتىنىن ايتا كەتكەن ابزال.
iKomek ورتالىعىنا قالا اۋماعىندا ورنالاسقان 4 مىڭنان استام كامەرا قوسىلعان. نەگىزىنەن كامەرالار ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى, مەشىتتەر, ءىرى ايالدامالار, ۆوكزالدار سياقتى ادامدار كوپ جينالاتىن جەرلەردى قامتيدى. قالالىق بەينەباقىلاۋ جۇيەسى ارقىلى iKomek ورتالىعىنىڭ وپەراتورلارى تاۋلىك بويى مەكتەپ, اۋلا, ۇيلەردىڭ كىرەبەرىستەرى جانە ت.ب. كەشەندەردىڭ اۋماعىن باقىلايدى. بۇگىنگى تاڭدا «سەرگەك», «قازاقتەلەكوم» اق (تۇرعىن ۇيلەردىڭ كىرەبەرىستەرى مەن اۋلالارىندا) كامەرالارى مەن باسقا قالالىق كامەرالاردى قوسۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
وتكەندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى اليك شپەكباەۆ جۇمىس بابىمەن استاناداعى iKomek جەدەل əرەكەت ورتالىعىنا بارىپ, ورتالىقتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسقان بولاتىن. تانىستىرىلىم بارىسىندا قالا باسشىسى كەز كەلگەن شاعىم تۇرلەرى تەز ارادا نازارعا الىناتىنىن العا تارتتى.
«الەۋمەتتىك جەلىلەر əر 10 مينۋت سايىن قارالىپ تۇرادى. 109-عا كوشەدە شىلىمنىڭ قالدىعىن تاستاۋدان باستاپ, ەلەكتر قۋاتى ءسونىپ قالعان جاعدايدا وپەراتيۆتى تۇردە جۇمىس كومانداسىن باعىتتاۋعا دەيىنگى بارلىق باقىلاۋ, جەدەل əرەكەت ەتۋ قىزمەت تۇرلەرى كىرەدى. iKomek بەينەباقىلاۋ ارقىلى قالانىڭ بارلىق اۋدانىندا, كوشەنىڭ بۇرىش-بۇرىشىندا كىم نە ىستەپ جاتىر – ءبəرى كوز الدىمىزدا. تاۋلىك بويى باقىلاۋدىڭ ارقاسىندا ءبىز بۇگىندە قالانىڭ قاي كوشەلەرىندە ءجيى جول ەرەجەسى بۇزىلاتىنىن ءبىلىپ وتىرمىز, سول بويىنشا ءتيىستى شارالار قابىلدانۋدا. بۇگىنگە دەيىن ءجيى مازالاپ كەلگەن پروبلەمانىڭ ءبىرى – قۇدىقتاردىڭ قاقپاعىن ۇرلاۋ. بەينەباقىلاۋ مەن 109-عا حابارلاسۋ نəتيجەسىندە ۇرلىق تىيىلعان. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن مəسەلە – قالا تۇرعىندارىنىڭ بەلسەندىلىگى. حالىق قالانىڭ كوشەلەرىنەن قانداي دا ءبىر شۇعىل جوندەۋ نەمەسە əرەكەت ەتۋ پروبلەمالارىن وزدەرى 109-عا حابارلاسىپ بىلە الادى. بۇل – حالىقتىڭ جانى اشيتىندىعىنىڭ بەلگىسى», دەدى ەلوردا باسشىسى.
بەينەباقىلاۋ كامەرالارىنىڭ ارقاسىندا ازاماتتار ەش الاڭداماي, قۇقىقتىق ءتارتىپتىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىنە سەنىمدى بولا الادى. سەبەبى كامەرالاردى پايدالانۋ قۇقىقبۇزۋشىلىقتار دەڭگەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسىلايشا, «نولدىك توزۋشىلىك» قاعيداسىن ۇستانا وتىرىپ, iKomek ورتالىعىنىڭ وپەراتورلارى بەلگىلەنبەگەن جەرگە قوقىس تاستاۋ, كولىكتى دۇرىس قويماۋ, تەمەكى تۇقىلىنىڭ قوقىس جاشىگىنىڭ ماڭىنا تاستالۋى جايتتارىن تىركەيدى, رۇقساتسىز توگىلگەن قوقىس الاڭدارىن, كوشەلەر مەن كتۇ اۋلالارىن سۋ باسۋدى جانە باسقا دا قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردى انىقتايدى. مۇنان باسقا, اناعۇرلىم ءتيىمدى ۇيلەستىرۋدى جانە قاۋىپسىزدىككە ورتالىقتاندىرىلعان مونيتورينگ جاساۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن iKomek ورتالىعىندا استانا قالاسى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى وتىرادى. بۇلايشا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ ناتيجەسىندە 2018 جىلدىڭ باسىنان بەرى ءىىد جەلىسى بويىنشا 2284 ءوتىنىش قابىلدانعان, ونىڭ ىشىندە 2175 وڭدەلگەن, تجد جەلىسى بويىنشا 138 ءوتىنىش قابىلدانىپ, ونىڭ ىشىنەن 137-ءى وڭدەلگەن. وسىلايشا, بۇگىنگى تاڭدا iKomek ورتالىعى ەلوردا ءومىرىن ۇدايى جاقسارتۋعا جانە دامىتۋعا سەپتەسەتىن بىردەن-ءبىر مەكەمە بولىپ وتىر.
راۋان قايدار,
«ەگەمەن قازاقستان»
