تاريح • 12 قىركۇيەك, 2018

قۇلشىن­باي جوتاسىندا قۇشاقتارى اي­قا­سىپ, قاتار جاتقان قاھارمان

674 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق دەگەن حالىققا عانا تيەسىلى سايىن دالامىزدىڭ سىرتقى جانە ىشكى جاۋلارىمىزدىڭ ەجەلدەن كوزقۇرتىنا اينالعانى بارشامىزعا ءمالىم. سول جالپاق جوندى سارى دالانى قاھارمان اتا-بابالارىمىز اق نايزا­نىڭ ۇشىمەن, اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن امان ساقتاپ, قاسىقتاي قانى قالعانشا قورعاپ كەلدى.

قۇلشىن­باي جوتاسىندا قۇشاقتارى اي­قا­سىپ, قاتار جاتقان قاھارمان

ءوزىمىز بالا كۇننەن اتا-اپا­لارىمىزدىڭ اۋىزەكى اڭگى­مە جىرلارىنان ەستىپ وسكەن الپامىس, قاراقىپشاق قوبى­لاندى, ەر تارعىن, قارا­قاس­قا اتتى قامبار باتىرلار وسى تۋعان جەردى قورعاۋداعى ەرەن ەر­لىك ىستەرىمەن ەل اۋزىندا قال­دى. سوناۋ 300 جىلدىق تاريحى بار قازاق-جوڭعار شاپ­قىن­­شى­لىعى كەزىندە دە ەرەن ەر­لىك كور­سەتكەن قاراكەرەي قابان­­باي, قانجىعالى بوگەن­باي, شا­پى­راشتى ناۋرىز­باي, البان حانگەلدى مەن رايىمبەك, ساتاي مەن بولەكتەرمەن بىرگە كوكشەتاۋ وڭىرىندەگى قۇلشىن­باي جوتاسىندا قۇشاقتارى اي­قا­سىپ, قاتار جاتقان قاھارمان قاراساي باتىر التىناي ۇلى مەن اعىنتاي باتىر كورپە ۇلىنىڭ ەرلىگى – ۇلتىمىزعا ۇران, حالقى­مىزعا قاناتتى قاعيدا بولىپ قالعانى دا اقيقات شىندىق.

بيىل اقيىق اقىندار ءسۇيىن­باي مەن جامبىلدىڭ ول­مەس, وشپەس جىرلارىنا ارقاۋ بول­عان داڭقتى قاراساي با­تىر­­دىڭ تۋعانىنا 420 جىل تولىپ وتىر. قوس باتىردىڭ ەلى مەن جەرىن جاۋدان قورعاۋ بارىسىنداعى ونەگەگە تولى ەرلىك ىستەرى مەن قۇشاقتارى اجىراماعان ادال دوستىقتارى كۇنى بۇگىنگە دەيىن ۇلكەن قۇرمەت­پەن ايتىلادى.

وسىعان وراي باتىر بابامىز­دىڭ ءبىر توپ ۇرپاقتارى ورتاق مامىلەگە كەلىپ, جالپاق جۇرتتىڭ ۇرانىنا اينالعان قاراساي باتىردىڭ باسىنا ارنايى ساپارلاپ بارىپ قايتتى. زيرات ەتۋشىلەردىڭ قۇرامىندا الماتى وبلىسى جامبىل اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى سايات جۇرىن, ەل اقساقالى, كەربۇلاق اۋدانى, شوقان اۋىلىنىڭ ازاماتى نۇرتاي قاجى ايدىنباي ۇلى, قازاقستانداعى «گودزۋ-ريۋ كاراتە مەيبۋكان» فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەرمەك زەينول­لاەۆ, قازاقستان جازۋشى­لار وداعىنىڭ مۇشەسى, مادەنيەت قايراتكەرى ماناربەك ءىزبا­ساروۆ, «اتىراۋەكوپلاست» جاۋاپ­كەر­شىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەس­تىگى­نىڭ جابدىقتاۋشىسى الماس قىر­عىزباەۆ سياقتى بابا ۇرپاق­تارى بولدى.

ەكى كۇنگە سوزىلعان ساپار بارىسىندا ولار باتىرلاردىڭ باسىنا بارىپ ءمىناجات ەتىپ, ارنايى قۇرباندىق شالىپ, قوس باتىر مەن ولاردىڭ توڭىرەگىن­دە جاتقان ۇرپاقتارىنا جانە سەرىكتەرىنە قۇران باعىشتادى. قوناقتاردى قۇرمەتپەن كۇتىپ العان قاراساي جانە اعىنتاي باتىرلار مەموريالدىق كەشەنىنىڭ شىراقشىسى يسامەدين نياز ۇلى ومار قاجى باتىرلار جاتقان اتاقتى قۇلشىنباي توبەسىن­دەگى عاجاپ ەسكەرتكىشتىڭ سالىنۋى جايىنان ءبىراز سىر شەرتتى. كەسەنە باتىر بابالاردىڭ جات­قان جايى تولىقتاي انىقتال­عان­نان كەيىن 1999 جىلى بابا ۇرپاقتارىنىڭ ءبىرى قايرات ساتىبالدى مىرزانىڭ باسشى­لى­عىمەن سالىنعان ەكەن.

تەك قانا باتىرلاردىڭ قوس كەسەنەسى عانا ەمەس, ولاردىڭ توڭىرەگىندە جاتقان ۇلكەندى-كىشىلى قورىم­داردىڭ ءبارى تۇگەلدەي قور­شا­لىپ­تى. سوعان قوسا وسى قو­رىم­­دا جەرلەنگەن قاراساي باتى­ر­دىڭ 1648 جىلى دۇنيەگە كەلىپ 1678 جىلى 23 جاستارىندا قايتىس بولعان قوس ۇلى ەركىن مەن توركىننىڭ باسىنا گرانيت تاس­­­تان بەلگى قويىلىپ, وعان قارا­­­ساي بابامىزدىڭ: ء«ولىپ كور­­گەن جوق­پىن, ودان باس­­قا­نىڭ ءبا­رىن كوردىم دەسەم, ءالى كور­­­مە­­گەنىم كوپ ەكەن عوي...» دەپ قوس بوز­داعىنىڭ قازاسىنا قايعىر­عاندا ايتقان ءسوزى ويىپ جازىلىپتى.

وسى قاسيەتتى مەكەندە 2000 جىلدان بەرى شىراقشى بولىپ, قوس باتىردىڭ باسىن كۇزە­تىپ كەلە جاقتان يسامەدين قاجى بابالار باسىنا كەلىپ ءتاۋ ەتۋشىلەرلەردىڭ كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءبىر ساتكە تولاستامايتىنىن ايتا كەلە, قانشا دەگەنمەن جەلدىڭ وتىندە, ارقىراي سوعاتىن ارقانىڭ قارلى بورانى مەن اق جاۋىنىنىڭ وتىندە تۇرعان كەسەنەنىڭ وسى زامانعى كىرپىشتەرىنىڭ ەپتەپ قوجىراي باستاۋىنا وراي مۇندا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ قايتا باستالىپ كەتكەندىگىن ايتىپ ءوت­تى. ونى باتىس قازاقستان وب­لىس­­تىق «قازرەستاۆراتسيا» اك­تسيو­­­نەر­لىك قوعامىنىڭ (باس­تى­عى سادۋا­قاس اعاتاەۆ) باستا­عان قۇ­­رى­­لىس­شىلارى جۇرگىزىپ جات­­قانىنان دا حاباردار ەتتى. ارۋاق­­تارعا كورسە­تىلىپ جاتقان مۇن­­داي ۇلكەن قۇرمەتكە زيرات ەتۋ­­­شى­لەر بۇكىل بابا ۇرپاقتارى اتى­­نان ۇلكەن العىستارىن ايتتى.

 

جۇماش ارعىمباي ۇلى,

قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى

الماتى – كوكشەتاۋ – الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

بۇگىن اۋا رايى قانداي بولادى؟

اۋا رايى • بۇگىن, 10:42

جاڭا جوبا – قوعام تالقىسىندا

رەفورما • بۇگىن, 09:20

«ە-اوك» پلاتفورماسى ىسكە قوسىلادى

شارۋاشىلىق • بۇگىن, 08:58