ونەر • 11 قىركۇيەك, 2018

ءوڭىر ونەرىن ۇلىقتاعان

436 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

وسى ءبىر ادام اياعى ۇزىل­مەيتىن, كوپشى­لى­كتىڭ كوكى­رەگىنە سارى­ارقا­نىڭ سامالىنداي جايلاپ ەسكەن جىلىلىق قۇيىپ تۇراتىن «كوكشەتاۋ» مادەنيەت سا­رايىنىڭ تابانى كۇرەكتەي قىرىق جىلدان استام تاريحى بار. تاعىلىمدى جول, تاماشا ءۇردىس بۇگىن اي­رىقشا رەڭمەن اجارلانا تۇسكەن. مادەنيەت سارايىندا 28 كوركەمونەرپازدار ۇيىر­مەسى تۇراقتى جۇمىس ىستەي­دى. بۇل ۇيىرمەلەرگە مىڭ­نان استام ادام قا­تىسادى. مادە­نيەت وشا­عىنىڭ 14 ۇجىمى ما­دە­نيەت مينيسترلىگىنىڭ قۇر­مەت­تى «حالىقتىق» جانە «ۇلگىلى» اتاعىنا يە. 

ونەر مەن مادەنيەتتى ورىس­تەتىپ وتىرعان مادەنيەت وشاعى «رۋحاني قازىنا» باعدارلاماسى ايا­سىن­داعى اسقارالى مىندەت­تەر­دى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇلتى­مىز­دىڭ رۋحاني بولمىسىن, حال­قى­مىزدىڭ جان دۇنيەسىن بايىتا تۇسەر باسىم باعىتتاردى انىقتاپ, الداعى مىندەتتەردى سارالاپ العان.

– مادەنيەت سارايىنىڭ بەدە­لىن كوتەرۋ ءۇشىن بۇرىننان جۇزە­گە اسىپ كەلە جاتقان مادەني جۇ­مىس­تار­دى ەكشەپ, جاڭالاپ, زامان تا­لابىنا لايىقتاپ شيراتۋ قاجەت بولدى, – دەيدى مادەنيەت سارا­يى­نىڭ ديرەكتورى كۇمىس ءبىلالوۆا, – جاندى جۇمىستىڭ ارقا­سىن­دا تابىسىمىز دا از ەمەس. ەڭ باس­تىسى مادەنيەت سارايى كوكشە­تاۋ­لىقتاردىڭ رۋحاني ورتالىعىنا اينالدى. جۇرت تەك مادەني شارا­لاردى تاماشالاۋعا عانا ەمەس, وز­دەرى دە قاتىسۋعا ىنتالى. ال بۇل ەل بىرلىگى دەگەن ءسوز. 

ايتسا ايتقانداي, مادەنيەت سارايىنىڭ كوركەمونەرپازدارى قاتارىنان بىرنەشە جىل بويى ءداستۇرلى وبلىستىق «اقمولا جۇل­دىز­دارى» بايقاۋىنىڭ باس جۇل­دەسىن ەنشىلەپ, بىرنەشە اۆتو­كولىككە يە بولعان. ونەر بايگەسى دە باق پەن باپ شاباتىن الامان عوي. جارىس جولىندا دەلەبەڭدى قوزدىرار, ءبۇيىر قىزدىرار سونى سوقپاقتىڭ بولعانى قانداي جاقسى. تىڭنان جول ىزدەگەن بۇلار «جاس باتىر», «رەترو اۋەن­دەرى», «سۇلۋ حانشايىم», «التىن داۋىس» ءتارىزدى سايىستاردى داس­تۇرگە اينالدىردى. جىلت ەتكەن جاڭالىق حالىقتى وزىنە باۋ­راي ءتۇستى. ءسويتىپ كوپشىلىك ءسۇيىپ تىڭ­داي­تىن, تىڭداپ قانا قوي­ماي جان جۇرەكتەرىندە شۋاق­تى جىلى­لىق ەستىرتەتىن كورەر­مەن­دەردىڭ كوزايىمىنا اينالعان مادەني شارالارعا اينالدى. 

كەلەر كۇندەردىڭ كوكجيەگى اراي­لانا ءتۇسۋ ءۇشىن دە الىس­قا ارناپ جوسپار جاساعان ساراي باسشىسى «كوكشەتاۋ», «ون التى قىز», «شالقىما» جانە «كەربەز سۇلۋ» حالىقتىق بي انسام­بل­دەرىنە تاجىريبەلى با­لەت­مەيس­تەر­لەر مەن ديريجەرلەر­دى شا­قىر­دى. ءسويتىپ جاڭا باع­دار­لاما­­لار قۇرىلدى. 2010 جىلى دوم­­بى­رانى ناسيحاتتاۋ ماقسا­تىن­دا «كوركەمتاۋ» بالالار ور­كە­س­ترىن قۇرىپ, سونىعا سوق­پاق سالدى. وركەستر بۇگىن­دە كيەلى كۇي الەمىنە نىق قا­دام باسقان ۇجىم­عا اينال­دى. كوك­شە­تاۋلىق با­لا­لار دا تىل­سىم ونەر­دىڭ قىر-سىرىن ۇعۋ­عا قۇمار­تا ءتۇستى. ونى وسى ۇجىم­عا مۇ­شە بولۋعا ءوتىنىش بىلدىرۋ­شىلەردىڭ سانى­نان-اق اڭعارۋعا بولا­د­ى. اۋەل باس­تاعى ماقسات بابا­­لار­­دىڭ كوكى­رە­گىن تەربەتكەن باعزى ونەر­دىڭ باعى اشىلىپ كەلە جاتقان­دى­عىن الا­قايلاپ ايتۋعا ابدەن بولادى. 

بۇگىنگى زاماننىڭ مۇمكىن­دىك­تەرىنەن دە قۇرالاقان قالىپ وتىرعان جوق. ينتەرنەت فەس­تي­ۆالدار مەن سايىستار ۇيىم­داستىرۋ ار­قىلى كوكشەتاۋلىق كوركەم­ونەر­پازداردىڭ كەمەل ونەرىن الەمدىك كەڭىستىكتە جۇيەلى ناسيحاتتاۋ جولعا قويىلدى. ارقيلى تاقىرىپتاعى ينتەرنەت كونفەرەنتسيالار مەن سالماقتى پىكىر ايتىلاتىن سەمينارلار ۇيىم­داس­تى­رىلىپ, كوممۋنيكا­تسيالار مەن اق­پاراتتى وڭدەۋ ادىستەرىن يگەرىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەرمەن دە جۇمىس ىستەۋدە. 

بۇگىندە ساراي ىشىندە بي ونەرى بيىك دەڭگەيدە دامىپ كەلە جاتىر. ەلىمىزدى بىلاي قويعان­دا, شەتەلدىڭ تالاي تالعامپاز كورەر­مەنىن تام­سانت­قان «ون التى قىز» حالىق­تىق بي ءانسامبلىنىڭ ونەر­دەگى ءورىسى – جاس تولقىنعا جاق­سى ونەگە. «شال­قىما», «تۇمار», «پوليانكا», «سۋۆە­نير» بي ان­سامبل­دەرىنىڭ جۇمى­سى جاڭا سيپاتقا يە بولدى. ءبىر قى­­زى­عى, مادەنيەت سارايىنىڭ كور­­­­كە­م­­­­ونەرپازدار ۇيىرمەلەرىنە ەڭ­بەك­­تەگەن بالادان ەڭكەيگەن كارى­گە دەيىن, ياكي بەس جاستان سەكسەن جاسقا دەيىنگى ادامدار قاتىسادى ەكەن. وسىنداعى ارداگەرلەر حورى جا­رتى عاسىر بويى ۇزبەي جۇمىس ىستەپ كەلەدى. 

كوكشەتاۋ – اۋەلەگەن انىمەن اتى شىققان ولكە. ىلكىدەن جالعا­سىپ كەلە جاتقان ادەمى ونەردى ناسيحاتتاۋ, تالاپتى بالالاردى تاربيەلەۋ وڭ جولعا قويىلعان. ماسەلەن, مادەنيەت سارايىنداعى «جۇلدىز», «شامشىراق», «بال­داۋرەن» ءان ستۋديالارىندا تالانت­­تى بالالار تاربيەلەنۋدە. ولا­ر­دىڭ ونەردەگى ءورىسىن وبلىس ورتالىعىنىڭ تۇرعىندارى كورىپ, تىڭداپ, ءتانتى بولىپ ءجۇر. 

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, ەل ىشىندە ەلەۋلى ىستەرگە مۇرىندىق بولعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باع­­دار­­لاماسى اياسىندا جاڭا جوبا­­لار جۇزەگە اسىرىلۋدا. سو­نىڭ ءبىرى «الەم» جوباسى شەڭ­بەرىندە حالىقارالىق فەستيۆال­دارعا قاتىسىپ, ۇلتتىق ونەردىڭ ۇلا­عا­تىن ناسيحاتتاۋ قولعا الىن­عان. جاستار اراسىن­دا بۇرىنعى قالىپتاسقان سانانى وزگەرتۋ, اقىل-وي قابىلەت­تە­رىن ارتتىرۋ, ەڭ باستىسى وتا­نى­مىزعا دەگەن وت جالىنداي لاپىل­داعان پاتريوتتىق سەزىمدى قالىپتاستىرۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا. وسى جوبا اياسىندا وتكەن جىلى «پوليانكا» ۇلگىلى ۇجىمى سانكت-پەتەربۋرگ, فينليانديا, شۆەتسيا مەملەكەتتەرىندە وتكەن حالىقارالىق بايقاۋلاردا باس جۇلدەنى ەنشىلەدى. ۇستىمىز­دەگى جىلى پولشادا وتكەن حالىق­ارالىق بايقاۋدا «شالقىما» بي ءانسامبلى ءبىرىنشى ورىنعا جانە «ۇزدىك حورەوگرافيا» اتالىمىنا يە بولدى. تاعى ءبىر جوبا تۋرا­لى تاراتىپ ايتا كەتۋگە بو­لا­دى. بۇل جوبا «ونەرىمىز وڭىر­لەرگە» دەپ اتالاتىن. شىن­دى­عىن ايت­قاندا, وڭىردەگى كەيبىر شال­عاي­داعى شاعىن اۋىلدار رۋحاني ازىققا سۋساپ وتىر. وسى ءبىر ولقىلىقتىڭ ورنىن تولايىم تول­تىرا الماعانىمەن, قار­لى­عاش­تىڭ قاناتىنا سۋ قۇيىپ ءورت سون­دىر­گەنى ءتارىزدى شاراپاتىمىز ءتيسىن دەگەن ۇيىمشىل ۇجىم ەل ىشىنە گاسترولدىك ساپارمەن شىعىپ, كونتسەرتتەر مەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرۋدا. ماقسات – بارلىق اۋدانداردى قامتۋ. 

– مادەنيەت سالاسىندا ىس­تەلىپ جاتقان جۇمىس اۋقىمىن كوڭىل تارازىسىمەن عانا ەكشەۋگە بولار, – دەيدى كۇمىس ابدى­بەكقىزى, – زاۋىت­تار مەن فابريكالار ءوز ءونى­مىن جارقىراتىپ كورسەتە السا, ءبىز ەل جۇرەگىندەگى ۇلى ونەردىڭ ۇر­دى­­سىمەن عانا ۇق­تىرا الامىز. ءار­بىر وتكىزگەن ءىس-شارا­مىزدان كورەر­مەن رۋحاني ازىق السا, ءبىز ءۇشىن سول باقىت. 

وسى سالانىڭ سان جىلدان بەرى پۇشپاعىن يلەپ كەلە جاتقان ىسكەر جاننىڭ پايىمىنا ءبىزدىڭ دە الىپ-قوسارىمىز جوق. 

بايقال ءبايادىل,

«ەگەمەن قازاقستان» 

اقمولا وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار