الەمنىڭ ايگىلى قالالارى سەكىلدى الماتىنى دا تۋريستەر ءبىر كورسەم دەپ ارماندايتىن قالالاردىڭ قاتارىنا قوسۋعا جاسالىپ جاتقان قارەكەتتەر قانداي ناتيجە بەرە باستادى دەپ سۇرايتىن كەز كەلدى.
قازىرگە الماتىدا تۋريستەردىڭ ءورىپ جۇرگەنىن كورە قويماساق تا, بۇل سالادا ىلگەرىلەۋ بار. شاھاردىڭ شىمبۇلاق سياقتى شاتقالدارىنان, مەدەۋ مۇز ايدىنىنان, قالا ماڭىنداعى حانبالىق وسىرەتىن شارۋاشىلىقتار مەن بال قىمىز باپتايتىن كيىز ۇيلەردەن شەتەلدىك تۋريستەردى كەزدەستىرۋگە بولادى. الايدا, بۇل ءالى دە الماتىعا قوناقتار اعىلىپ جاتىر دەگەندى بىلدىرمەيدى.
ەسەسىنە بۇگىنگى تاڭدا تۋريزم مەن ساياحاتتار جونىندەگى الەمدىك كەڭەس 2017 جىلى ءتۋريزمنىڭ جاھاندىق ەكونوميكاداعى ۇلەس سالماعى 8,3 تريلليون دوللارعا جەتتى دەپ باعالادى. بۇل الەمدىك ءىجو-ءنىڭ 10,4 پايىزى. ونىڭ ۇستىنە قازىر دۇنيە جۇزىندە شەتەلدىك تۋريستەر سانىنىڭ ارتۋى تۇراقتى ترەندكە اينالدى. قىسقاسى, جاھان كەزۋ, ەل ارالاپ, جەر كورۋ – سانگە اينالىپ تۇرعان زامان.
وسى تۇرعىدان كەلگەندە مەملەكەتتىك ءتۋريزمنىڭ مەككەسى – الماتى بولۋى ءتيىس بولاتىن. ەل ءتۋريزمى دە الماتىنىڭ ەسەبىنەن دامۋى قاجەتتىگى باياعىدان ايتىلىپ كەلەدى. ونىڭ ار جاعىندا ورتالىق ازيانىڭ كىندىگى بولعان قالانى وسى ايماقتىڭ تۋريستىك استاناسىنا اينالدىرۋ تۋرالى ءورشىل ارماندار قول بۇلعاپ تۇرعانى قاشان...
ال الماتى قالالىق ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا قاتىستى ناقتى ارەكەتتەرگە كەلسەك, بيىلعى العاشقى جارتىجىلدىقتا مەگاپوليسكە كەلگەن مەيماندار سانى 22 پايىزعا كوتەرىلگەن.
الماتى قالاسى تۋريزم جانە سىرتقى بايلانىستار باسقارماسى جۇرگىزگەن ينتەرنەت-ساۋالداردىڭ ناتيجەسىنە قاراعاندا بۇل قالانى ءبىر كورۋدى كوكسەيتىندەر قاتارىندا كوبىنەسە ەۋروپالىقتار, اقش, قىتاي, وڭتۇستىك كورەيا, ءۇندىستان مەن كورشى رەسەيدىڭ تۇرعىندارى بار. سوندىقتان «الماتى-2020» باعدارلاماسىندا تۋريزم قالالىق ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشى رەتىندە قاراستىرىلادى. ءبىر جاعىنان قالانىڭ جالپى ەكونوميكاسىندا قىزمەت كورسەتۋ سالاسى 87 پايىزدى قۇرايدى. جانە قازاقستانعا كەلەتىن ءاربىر شەتەلدىك قوناقتىڭ ەكىنشىسى الماتىعا سوقپاي كەتپەيدى.
ماسەلەن, Bloom Consulting رەيتينگىنە سەنسەك, قازاقستان برەندى تانىمالدىلىعى جونىنەن 193 ەلدىڭ ىشىندە 98-ءشى ورىندا تۇر. Doing Business رەيتينگىندە 190 مەملەكەتتىك اراسىندا ەلىمىز 36-ورىنعا ءبىر-اق شىعادى. ال Mercer رەيتينگى الماتى قالاسى باعاسى مەن ءومىر ساپاسى بويىنشا الەمدەگى 400 مەگاپوليستىڭ ىشىندە 178-ءشى ورىنعا بارىپ تابان تىرەيدى دەيدى. سول سياقتى الماتى قالالىق تۋريزم باسقارماسىنىڭ ساراپشىلارى وڭتۇستىك شاھارىمىزعا باسەكەلەستىك تۋدىرا الاتىن ونشاقتى ەل مەن ولاردىڭ استانالارىنداعى ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا قاتىستى زەرتتەۋلەر جۇرگىزگەن.
ونىڭ ىشىندە التى ەل – اينالامىزداعى وزبەكستان, قىرعىزستان, بەلارۋس, گرۋزيا, ازەربايجان, ەستونيا, الىستاعىلارى – يسلانديا, بولگاريا, نەپال مەن موڭعوليا. وسى اتالعان ەلدەردىڭ ىشىندە الماتى قالاسى تۋريستىك شاھار رەتىندە بىرقاتار ارتىقشىلىقتارعا يە ەكەندىگى كەزەكتى رەت دايەكتەلىپ وتىر. جانە الماتىدا بۇكىل ورتالىق ازياداعى حالىقتاردىڭ داستارقانى تابىلادى. بۇل از دەسەڭىز, الماتى مەن ونىڭ اينالاسى تابيعات تاڭعاجايىپتارىنا تولى. يۋنەسكو بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە كىرەتىن 4 بىردەي ەسكەرتكىش: تامعالى تاڭبالارى, قايالىق قالاشىعى, قارامەرگەن مەن تالقىز دا الماتىنىڭ اينالاسىندا.
تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا تۋريستەرگە قانداي كادەسىيلار ساتامىز, قوناقتارىمىز قازاقستاننان تابارىك رەتىندە نە الىپ كەتەدى دەپ ماسەلە كوتەرگەن كەزەڭدەر دە بولعان. قازىر بۇل ماسەلەنىڭ دە جولعا قويىلعانىن مويىنداۋ قاجەت. بۇگىندە شەتەلدىكتەر يۋنەسكو-نىڭ ساپا بەلگىسى سەرتيفيكاتىنىڭ ۇدەسىنەن شىعا الاتىن سۋۆەرنيرلىك بۇيىمدارىمىزدى قۋانا-قۋانا ساتىپ الادى.
وسى ارادا الماتىنىڭ ەڭ باستى ارتىقشىلىعى – قالادان ۇزاماي-اق قۇداي جاراتقان تابيعاتتىڭ سۇلۋلىعىن تابۋعا بولاتىندىعى. ەگەر قازىرگى تاڭدا ەكولوگيالىق تۋريزم ۇلكەن سۇرانىسقا يە ەكەندىگىن ەسكەرسەك, سۇلۋ تاۋ بوكتەرلەرى, سارقىراعان وزەندەر, ساف اۋا – الماتىنىڭ باعاسىن ودان دا ارتتىرۋعا ءتيىستى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
