ء«يا, بۇل – شىنايى اقپارات. ەندى ەلباسى باستاماسىمەن قولعا الىنعان باعدارلاما نەگىزىندە العاشقى جارنا ەسەبىندەگى 20 پروتسەنتتىڭ 10 پروتسەنتىن عانا تولەپ, باسپانالى بولۋعا مۇمكىندىك بار. بىراق باعدارلاما تۇبەگەيلى وزگەرىسكە ۇشىراپ وتىرعان جوق. ياعني بۇل بارلىق ازاماتتار ءۇشىن ەمەس, تەك بەلگىلى ءبىر الەۋمەتتىك توپقا ارنالعان جانە جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى», دەدى «باسپانا» يپوتەكالىق ۇيىمى» اق سىرتقى كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ وكىلى بىزگە بەرگەن جاۋابىندا.
جۋىردا گازەتىمىزدە جاريالانعان ماقالادا («جالعان باعدارلاما جارعا جىقپاسىن», «ەق», 23 تامىز 2018 ج.) سوڭعى كەزدە «7 – 20 – 25» باعدارلاماسىنا ۇقساس اتاۋدى جامىلىپ, جارناماسىن جاساپ جاتقان ءتۇرلى باعدارلامالاردىڭ كوبەيىپ كەتكەنى تۋرالى ماسەلە كوتەرىلگەن ەدى. ياعني جارنامالاردى تاراتىپ وتىرعان قۇرىلىس كومپانيالارى مەن تۇرعىن ءۇي كووپەراتيۆتەرى عالامتور مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە «0-20-25», «5-19-25», «5-10-25» سىندى ءتۇرلى اكتسيالار ۇيىمداستىرىپ جاتقانىمەن ولاردىڭ باسپانالى بولۋدى ارمانداعان حالىققا ۇسىنىپ وتىرعان تالاپتارى مۇلدە باسقاشا. مىسالى, اتاۋى ايقايلاپ تۇرعانىمەن, نەسيەنى 25 جىلعا ەمەس, 25 ايعا عانا بەرۋى مۇمكىن. نەمەسە «20» سانى العاشقى جارنا ەمەس, نەسيە بويىنشا ۇستەمە مولشەرلەمە بولۋى ابدەن ىقتيمال. سوندىقتان جوعارىدا اتالعان جاڭالىققا دا ءسال كۇمانمەن قاراعانىمىز راس. الايدا بۇل جەرگىلىكتى اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ جاسالاتىن ءتيىمدى جوبا ەكەنى بەلگىلى بولدى. ءمالىم بولعانداي, «باسپانا» يپوتەكالىق ۇيىمى» اق «7-20-25» باعدارلاماسى اياسىندا جاس وتباسىلار مەن بيۋدجەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىنە قارجىلىق جۇكتەمەنى ازايتۋ ماقساتىندا «جاس ارمان» جانە «قامقور باسپانا» ونىمدەرىن ازىرلەپتى. ونىمدەر «باسپانا» يپوتەكالىق ۇيىمى جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىققا نەگىزدەلىپ, اتالعان ساناتتاعى ازاماتتارعا
«7 – 20 – 25» يپوتەكاسىنىڭ العاشقى جارناسىن ەكى ەسەگە ازايتۋدى قاراستىرادى.
ء«بىز «7 – 20 – 25» باعدارلاماسىنا جاس وتباسىلار مەن بيۋدجەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىنا ەرەكشە زور ءمان بەرەمىز. ولارعا العاشقى جارنانى جيناۋ قيىن ەكەنى جونىندە كوپتەگەن ۇسىنىس-پىكىر كەلىپ ءتۇستى. سول سەبەپتى, بارىنشا قولداۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىردىق. مۇنداي الەۋمەتتىك شەشىمدەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن اكىمدىكتەر تاراپىنان قولداۋ كۇتەمىز», دەيدى «باسپانا» يپوتەكالىق ۇيىمىنىڭ باسقارما توراعاسى قايرات التىنبەكوۆ «جاس ارمان» جانە «قامقور باسپانا» ونىمدەرى جايىندا بەرگەن تۇسىندىرمەسىندە.
شىندىعىندا الەۋمەتتىك ماڭىزى زور باعدارلامانىڭ تيىمدىلىگى, ارتىقشىلىعى قانشاما ايتىلعانىمەن, وسى ءبىر العاشقى جارنانىڭ 20 پروتسەنت بولۋى جاس وتباسىلار ءۇشىن اۋىرلاۋ بولىپ وتىرعانى وزەكتى ماسەلە ەدى. بۇل تالاي جيىندا قارالىپ, تالقىلانعان-دى. ەندى مىنە, بۇل تىعىرىقتان شىعۋدىڭ دا ءبىر جولى تابىلعانداي.
بۇگىندە «جاس ارمان» جانە «قامقور باسپانا» ونىمدەرى ءبىرىنشى بولىپ شىمكەنت قالاسىندا قاناتقاقتى رەجىمدە جۇمىس ىستەي باستاعان ەكەن. تاراپتار ءتيىستى مەموراندۋمعا 2018 جىلدىڭ 3 قىركۇيەگىندە قول قويدى. مەموراندۋمعا سايكەس شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمدىگى قايتارىمدى نەگىزدە باستاپقى جارنانى سۋبسيديالاۋ ءۇشىن اعىمداعى جىلى 500 ميلليون تەڭگە جانە 2019 جىلى 1,5 ميلليارد تەڭگە بولمەك. اكىمدىكتىڭ قولداۋى 2 مىڭعا جۋىق جاس وتباسى مەن بيۋدجەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىن قامتيدى دەپ جوسپارلانۋدا.
ايتقانداي, «باسپانا» يپوتەكالىق ۇيىمى وكىلدەرى بۇگىندە جالپى «7 – 20 – 25» باعدارلاماسى بويىنشا ەڭ جوعارى سۇرانىستا اۋماعى 62 شارشى مەتر ەكى بولمەلى پاتەرلەر ەكەنى انىقتالعانىن ايتىپ وتىر. سونىمەن بىرگە «7 – 20 – 25» باعدارلاماسى ارقىلى ساتىپ الىناتىن باسپانانىڭ ورتاشا قۇنى دا ەسەپتەلگەن. «قازىرگى تاڭدا بۇل كورسەتكىش 14 ميلليون 68 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. قارىز الۋشىنىڭ ورتاق سيپاتى دا بەلگىلى بولعان. ول – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى, جاس شاماسى 24 پەن 40 جاس ارالىعىندا, وتباسىنىڭ اي سايىنعى تابىسى 200 مىڭ تەڭگە كولەمىندە», دەيدى «باسپانا» يپوتەكالىق ۇيىمى» اق سىرتقى بايلانىس قىزمەتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ايبار ولجاەۆ.
سونداي-اق بۇگىندە «7 – 20 – 25» باعدارلاماسى بويىنشا باسپانالى بولعىسى كەلەتىندەر قاتارى كۇن ساناپ ارتىپ كەلە جاتقانىن ايتا كەتۋ كەرەك. ماسەلەن, وسىدان ءبىر اي بۇرىن, ياعني 13 تامىز كۇنگى جاعداي بويىنشا, قازاقستان حالقىنان باعدارلاماعا قاتىسۋعا 15,4 ميلليارد تەڭگە سوماسىنا 1323 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن ەكەن. ونىڭ جالپى سوماسى 9,7 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 843 ءوتىنىشى بانكتەر تاراپىنان ماقۇلدانعان.
ال ۇلتتىق بانكتىڭ كەشە, 10 قىركۇيەك كۇنى جاريالانعان اقپاراتتىق حابارلاماسىندا «7 – 20 – 25» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە قارىز الۋعا 26,7 ملرد تەڭگە سوماسىنا 2 255 ءوتىنىش قابىلدانعانى ايتىلدى. ونىڭ ىشىندە 18 ملرد تەڭگە سوماسىنا قارىز بەرۋگە 1 514 ءوتىنىش ماقۇلدانعان. ياعني وتىنىشتەر سانى ەكى ەسەلەنگەن. ال «7 – 20 – 25» باعدارلاماسىنىڭ «جاس ارمان» جانە «قامقور باسپانا» باعىتتارى بويىنشا ازىرگە ەشقانداي ءوتىنىش قابىلدانا قويعان جوق. ونىڭ ناقتى تالاپتارى قازىرگى كۇنى اكىمدىكتەرمەن كەلىسىلىپ, ناقتىلانىپ جاتىر.
دينارا بىتىك,
«ەگەمەن قازاقستان»
