الماتى قالاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سەرىكبول مۋسينوۆ ارىپتەستەرمەن كەزدەسۋ بارىسىندا الماتى قالاسىنداعى دەنساۋلىق جۇيەسىنىڭ بارىسىمەن تانىستىرىپ, بۇگىنگى تاجىريبەدەگى جەتىستىكتەر تۋرالى باياندادى.
سەرىكبول راحىمقان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, شەتەلدىك ارىپتەستەرمەن تاجىريبە الماسۋ ارنايى قابىلدانعان مەموراندۋم اياسىندا جۇزەگە اسۋدا. قازىرگى كەزدە الماتى قالاسى دارىگەرلەرىنىڭ الدىندا تۇرعان ماڭىزدى ماسەلە – جۇكتى ايەلدەردى امبۋلاتوريالىق كەزەڭدە باقىلاۋ. بۇگىندە الماتى قالاسىندا كوشى-قون اينالىم كورسەتكىشتەرىنىڭ جوعارىلىعىنا بايلانىستى جۇكتى ايەلدەردى امبۋلاتورلىق كەزەڭدە باقىلاۋعا الۋ وڭايعا سوقپاي وتىر. قالادا جىلىنا 42 مىڭ نارەستە ومىرگە كەلەتىن بولسا, ۋاقىتشا نەمەسە ۇزاق مەرزىمگە تۇراقتايتىندار سانى ءجۇز مىڭنان اسادى. قازىرگى كەزدە قالادا 39 مەملەكەتتىك, 31 جەكەمەنشىك ەمحانا بار. ال ەمحانالارعا جۇكتى ايەلدەردىڭ تىركەلۋىنە بايلانىستى ەشقانداي كەدەرگى جوق. تۇراتىن مەكەن-جايىنىڭ ەمحانادان قاشىقتىعىنا قاراماستان قالاعان ەمحاناعا تىركەۋگە تۇرۋعا مۇمكىندىگى بار.
دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ الدىندا تۇرعان تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – مەكتەپ مەديتسيناسىنا كوڭىل ءبولۋ. وتكەن جىلدان بەرگى ارالىقتا قالا مەكتەپتەرىندە وتباسىن قۇرۋعا بايلانىستى ساباقتار وتە باستادى. ونداعى ماقسات – جاس جەتكىنشەكتەردىڭ, اسىرەسە قىز بالالاردى جەكە دەنساۋلىعىنا ۇقىپتى قاراۋعا ۇيرەتۋ, كەڭەستەر بەرۋ. ياعني, قىز بالانىڭ بولاشاق انا رەتىندەگى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋمەن قاتار, سالاۋاتتى ۇرپاقتىڭ ومىرگە كەلۋىنە بايلانىستى ءتۇرلى اقپاراتتىق-كەڭەستىك ساباقتار وتكىزۋ جولعا قويىلعان.
«ساپارىمىزدىڭ ماقساتى جاڭا ادىستەر مەن تەحنولوگيالار سالاسىنداعى بىلىكتىلىگىمىزبەن ءبولىسۋ. انا دەنساۋلىعىنىڭ قاۋىپسىزدىگى, جۇكتىلىك مەرزىمدە بولاتىن تاۋەكەلدى جاعدايلاردى بولدىرماۋ, انا مەن بالا ولىمىنە جول بەرمەۋ باعىتىنداعى تاجىريبەلەر ەكى ەل دارىگەرلەرى ءۇشىن دە ماڭىزدى» دەپ اتاپ ءوتتى ۆيلنيۋس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورلارى ليناس روۆاس جانە اۋسترا ۋربۋتيني. ليتۆالىق دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, بالتىق جاعالاۋىنداعى مەملەكەت مەن قازاقستانداعى تۋ كورسەتكىشتەرىن سالىستىرۋعا كەلمەيدى. سوندىقتان دا ليتۆادا جۇكتى ايەلدەردى باقىلاۋعا الۋ اسا قيىندىق تۋعىزبايدى. ال قازاقستاندىق دارىگەرلەر الدىندا جاۋاپتى مىندەت تۇر. انا مەن بالا دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە امبۋلاتورلىق باقىلاۋدىڭ ماڭىزى زور. جۇكتىلىك مەرزىمى مەديتسينا سالاسى ماماندارى عانا ەمەس, بۇكىل قوعام بولىپ اتسالىساتىن كوكەيكەستى ماسەلە. بوسانۋ بارىسىندا قانداي دا ءبىر تاۋەكەلدى جاعدايلار ورىن الماس ءۇشىن انا ءبىرىنشى كەزەكتە جۇكتىلىككە دەيىنگى مەرزىمدەگى دەنساۋلىعىنا سەرگەك قاراۋى كەرەك. ال دارىگەرلەر جۇكتى ايەلدى دەر كەزىندە قابىلداپ, تولىققاندى تەكسەرۋدەن وتكىزسە, كەز كەلگەن تاۋەكەلدى جاعدايدىڭ الدىن الۋعا بولادى.
ليتۆالىق عالىمدار وسى باعىتتاعى تاجىريبەلەرىمەن ءبولىسىپ, «قاۋىپسىز جۇكتىلىك پەن جەدەل جاردەمدى ۇيىمداستىرۋ جانە نەوناتولوگيا», «جۇكتى ايەلدەردى ەمحانالاردا باقىلاۋ بارىسى» بويىنشا شەبەرلىك ساعاتتارىن وتكىزدى.
ال دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعى ورنالاسقان الماتى قالاسى جوعارعى مەديتسينالىق كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى ايگەرىم وسپانوۆانىڭ ايتۋىنشا, ورتالىق قۇرىلعاننان بەرگى ەكى جىل ىشىندە قازاقستاندىق دارىگەرلەردىڭ دە ليتۆادا تاجىريبەدەن ءوتىپ, بىلىكتىلىكتەرىمەن بولىسۋگە بايلانىستى جۇمىستار جولعا قويىلدى. وسى كەزگە دەيىن 17 دارىگەر ليتۆا ۋنيۆەرسيتەتىندە بىلىكتىلىگىن ارتتىرسا, قازىرگى كەزدە الماتى جوعارى مەديتستسينالىق كوللەدجىنىڭ 8 مامانى ىشكى قولدانبالى باكالاۆر بويىنشا تاجىريبە الماسۋدا. ال كۇز ايلارىندا جالپى تاجىريبەدەگى 14 دارىگەردىڭ جۇكتى ايەلدەردى باقىلاۋدىڭ ادىستەمەسى بويىنشا بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋى جوسپارلانىپ وتىر.
ەلۆيرا سەرىكقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
