قالا قۇرىلىسى كودەكسىن ازىرلەۋدىڭ ورىندىلىعىن انىقتاۋعا باعىتتالعان زەرتتەۋدىڭ العاشقى ناتيجەلەرى «اتامەكەن» قر ۇكپ تورالقاسىنىڭ قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-شارۋاشىلىق كوميتەتى وتىرىسىندا تالقىلاندى. «اتامەكەن» اتالعان زەرتتەۋدى قر ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى, سالالىق قاۋىمداستىقتار جانە بەيىندى ساراپشىلارمەن بىرگە جۇرگىزىپ وتىر.
«قازاقستاندا بۇل سالانى رەتتەيتىن بىرنەشە زاڭ بار, بىراق ولار ءبىر-بىرىنە كەرەعار. ازىرلەنىپ جاتقان قالا قۇرىلىسى كودەكسى ەرەجەلەردى ناقتىلاپ, جينالىپ قالعان ماسەلەلەردى رەتكە كەلتىرۋى ءتيىس», – دەدى «اتامەكەن» قر ۇكپ تورالقاسى قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-شارۋاشىلىق كوميتەتىنىڭ توراعاسى الەكساندر بەلوۆيچ.
ءوز كەزەگىندە «اتامەكەن» قر ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلدوس رامازانوۆ بۇل ماسەلە 2015 جىلدان بەرى كوتەرىلىپ كەلگەنىن, قر ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىمەن بىرقاتار تالقىلاۋ وتكەنىن ايتتى, سونىڭ ناتيجەسىندە كەشەندى تالداۋ جۇرگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان.
«ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ناقتى, دايەكتى ۇسىنىستار كەرەك, قالعانىن بارلىعىن تالقىلادىق. كوميتەت مۇشەلەرىن ماسەلەگە اتسالىسۋدى سۇرايمىن, ساراپشىلاردى ۇسىنىڭىزدار, بارلىق تاراپتاردىڭ جۇمىلۋى شارت», – دەدى ەلدوس رامازانوۆ.
قالا قۇرىلىسى كودەكسىن قۇرۋ جۇمىسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى بويىنشا تالداۋ ناتيجەلەرىن قۇرىلىسشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى تانىستىردى. ولار ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس سالالارىنداعى ۇلتتىق جانە حالىقارالىق زاڭنامانى, قۇقىق قورعاۋ جانە سوت پراكتيكاسىن سالىستىرمالى-قۇقىقتىق تالداۋ جاسادى, سالالىق زاڭنامالارداعى قايشىلىقتاردى, كەمشىلىكتەر جانە قاراما-قايشىلىقتاردى انىقتادى.
كوميتەت مۇشەسى مەليك الپىسباەۆ ينۆەستيتسيالاۋ الدىنداعى كەزەڭنەن باستاپ ينۆەستيتسيالاردان كەيىنگى كەزەڭدەرگە دەيىن وبەكتىنىڭ تىرشىلىك تسيكلىنا نازار اۋدارۋدى ۇسىندى.
«ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى سالاسىندا باقىلاۋ-قاداعالاۋ فۋنكتسيالارى مەن ينجەنەرلىك جۇمىس تۇرلەرى ىرگەلى بولاتىنى بەلگىلى, ال ولار تالداۋدا جوق. بۇل جوبانى باسقارۋ, تەحنيكالىق قاداعالاۋ, اۆتورلىق قاداعالاۋ, نىسان-عيماراتتى زەرتتەۋ جۇمىستارى. جوبانى باسقارۋ – تاپسىرىس بەرۋشى, قۇرىلىس سالۋشىنى تارتىپ, قۇرىلىس جۇمىستارىنا دايىندىق جۇرگىزىپ, قۇرىلىستىڭ تىرشىلىك كەزەڭدەرىنىڭ بارلىعىن باسقاراتىن قىزمەت», – دەدى مەليك الپىسباەۆ.
«قالا قۇرىلىسى كودەكسى بىزگە وتە قاجەت قۇجات, ۋاقىتى كەلدى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا تالداۋدى حالىقارالىق تاجىريبە تۇرعىسانان كۇشەيتۋ كەرەك», – دەدى «ساراپتامالىق ۇيىمدار پالاتاسىنىڭ پرەزيدەنتى سەرىك الىباەۆ.
زاڭناما ينستيتۋتى قاتىسۋشىلارعا تولىعىراق اقپارات بەردى.
«قازىر بارلىق زاڭعا قوسىمشا اكتىلەر, تەحنيكالىق قۇجاتتاردى ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەپ جاتىرمىز, كوپ ولقىلىقتاردى انىقتادىق. ادەتتە, نورما جاقسى جازىلعان, قۇرىلىمى دايەكتى بولادى, الايدا پراكتيكاعا كەلگەندە باسقاشا تۇسىندىرىلەدى نەمەسە ول نورمانى قولدانۋعا قورقادى. تاعى مىناداي جاعداي بار, نورما بۇيرىق نەمەسە ءنورماتيۆتى-تەحنيكالىق قۇجاتتا بار, ال زاڭعا قوسىمشا اكتىدە قاتىناستاردى رەتتەۋ قيىنعا سوعىپ جاتادى. كودەكس ازىرلەنسە بارلىعى رەتتەلەدى. ويتكەنى كودەكس, بۇيرىققا قاراعاندا ءجيى وزگەرىسكە ۇشىرامايتىن قۇجات. ال نەگىزگى ءنورماتيۆتى مازمۇن زاڭعا قوسىشا اكتىدە بولعانى تاۋەكەلدەردى كوبەيتەدى. ەگەر بارلىق ماتەريالدى جۇيەلەۋ ۋاقىتىندا كودەكسكە ەنگىزىلەتىن بارلىق ءنورماتيۆتى-قۇقىقتىق اكتىلەر سايكەستەنىپ, سونىمەن قاتار سالانىڭ وزىنە ادىستەمەلىك وزگەرتۋ جاسالسا, قۇقىقتىق رەتتەۋ مەحانيزمى وزگەرسە, وندا شوعىرلاندىرۋ عانا ەمەس, كودتاۋ پروتسەسى دە جۇرگىزىلدى دەپ ايتۋعا بولادى», – دەپ ءتۇسىندىردى زاڭناما ينتسيتۋتىنىڭ وكىلى.
ماماننىڭ دايەگى كوميتەت مۇشەلەرى تاراپىنان قولداۋ تاپتى. قۇرىلىس سالاسى مەن تۇرعىن ءۇي-قۇرىلىسى شارۋاشىلىعىن دامىتۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى دارحان ساقانوۆ زەرتتەۋ جۇمىستارى وسى تۇسىندىرمەگە نەگىزدەلىپ جاسالۋى كەرەك دەپ سانايدى. وسىلايشا كودەكسكە شوعىرلاندىرىلعان زاڭناما بولىپ وتىرعان ساۋلەت تۋرالى زاڭ ءتۇرىن وزگەرتۋدىڭ شىن مانىندە دالەلدەمەلى بازاسى بولادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەۋدىڭ قاجەتى جوق, كەرەگى ناقتىلىق: كودەكسكە ەنگىزۋدىڭ ناقتى سەبەپتەرى بولۋى شارت. دارحان ساقانوۆ تالداۋ قاجەتتى دەڭگەيدە قۇرىلىمدالماعان جانە ءارى باعىت بويىنشا ناتيجە كەرەكتىگىن العا تارتتى.
«الداعى ۋاقىتتا زەرتتەۋدىڭ ەكى كەزەڭى بارىنا قاراماستان, سالاعا ءتيىستى رەفورما جاساۋ كەرەك ەكەنى انىق», – دەدى الەكساندر بەلوۆيچ.
قورىتىندىلار مەن ۇسىنىستاردى كورسەتەتىن زەرتتەۋدىڭ ەكىنشى كەزەڭىنىڭ ناتيجەلەرىن تالقىلاۋ بيىل قاراشا ايىنا جوسپارلانىپ وتىر.
«جاڭا قۇجات بارلىق ءنورماتيۆتى-قۇقىقتىق اكتىلەردى جۇيەلەندىرىپ, قۇرىلىس جۇمىستارىن مەملەكەتتىك رەتتەۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ, سالاداعى ولقىلىقتار مەن قايشىلىقتاردى جويۋ كەرەك. بيزنەس وكىلدەرى قۇرىلىس زاڭناماسىن جۇيەلەندىرۋ مەن كودتاۋ بويىنشا ماسەلەنى بۇرىننان بەرى كوتەرىپ كەلەدى. ال «اتامەكەن» بيزنەس مۇددەلەرىن شوعىرلاندىرۋشى ۇيىم رەتىندە ۋاكىلەتتى ورگان الدىندا باستاما كوتەردى. تالداۋ جۇمىسى بارلىق اسپەكتىلەردى ەسكەرىپ, قۇرىلىمداۋ قاجەت. ءار قاۋىمداستىقتان ءبىر ساراپشىدان ءبولىپ, ءار نورما بويىنشا قورىتىندى بەرىلۋى كەرەك», – دەدى ەلدوس رامازانوۆ.
