– شىعارماشىلىق ادامىنا ۇزدىك اتانۋ قانداي جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى؟
– ۇلتتىق مۋزىكاعا, مادەنيەتكە قوسقان ۇلەسىم ءۇشىن 100 جاڭا ەسىم قاتارىنا ەنۋىمنىڭ ءوزى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ال بۇل جەتىستىككە جەتۋىمنىڭ كىلتى – ەڭبەكتە. «ارمانسىز ادام – قاناتسىز قۇسپەن تەڭ» دەگەن ءسوز بار. ارمانىم مەنى جەتەلەپ, ەڭبەكپەن قوستاپ, وسىنداي بيىكتەرگە جەتكىزدى. وتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قولعا الىنعان «100 جاڭا ەسىم» جوباسى تەك ماعان ەمەس, ۇزدىك شىققان ءاربىر ەسىمگە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەگەنى انىق. جوبا بولاشاقتا مەنىڭ وسى كۇنگە دەيىن العان بيىگىمە توقمەيىلسىنبەي, ءارى قاراي قارقىندى ەڭبەك ەتۋگە مىندەتتەپ وتىر.
ەڭبەك ەتسە, الىنباس قامال جوق. ءبىزدى ۇلگى تۇتاتىن جاس ورەندەرگە وسى ۇعىمدى جەتكىزۋ بارىسىندا ءوزىمىز شىققان بيىكتەن تومەندەمەي, ابىرويمەن الىپ ءجۇرۋدى جۇكتەيدى. سونىمەن بىرگە, وركەستر ديريجەرى رەتىندە ءارى قاراي قارقىندى ەڭبەك ەتۋگە قۇلشىندىرادى.
– جالپى جوباعا قاتىسۋ سىزگە قالاي ىقپال ەتتى؟
– مەنى جوباعا قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك وركەسترى ۇسىندى. بۇل – ۇلكەن مارتەبە. قانشا جەردەن مامان بولساڭ دا, كلاسسيكالىق مۋزىكانىڭ قىر-سىرىن بارىنشا يگەردىم دەپ ايتۋ اسىلىق بولار. سول سەبەپتى ءوز ماماندىعىم بويىنشا تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ كەلەمىن. جوبانىڭ ارقاسىندا مەن كوپشىلىكتىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندىم. ول ارقىلى ەلىمىزدە بەكزات ونەردىڭ دامۋ ىرعاعى جەدەلدەگەن, تانىمالدىعى ارتقان سياقتى اسەر قالدىرادى. ياعني, «100 جاڭا ەسىم» جوباسى كوپشىلىككە مەنىڭ تۇلعا رەتىندە تانىلۋىما عانا ەمەس, جالپى كلاسسيكالىق ونەردىڭ, ونىڭ ىشىندە كۇيشىلىك پەن ديريجەرلىك ونەردىڭ كەڭ تانىلۋىنا زور ىقپالىن تيگىزدى دەپ ويلايمىن.
– جۋىردا «100 ەسىم» جوباسىنىڭ 2-كەزەڭى باستالدى. قاتىسۋشىلار اراسىنان ءوزىڭىز كورگىڭىز كەلەتىن ادام بار ما؟
– جوبانىڭ ءمان-ماڭىزىن, اۋقىمىن ەسكەرە وتىرىپ, ونەر سالاسىن يگەرگەن ازاماتتاردى ءجيى كورگىم كەلەدى. ماسەلەن, مەملەكەتتىك ستيپەنديا يەگەرى, تۇڭعىش پرەزيدەنت ەلباسى قورى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك فيلارمونياسىنىڭ ءسوليسى, كۇيشى, كومپوزيتور, ديريجەر نۇركەن ءاشىروۆتىڭ, قۇرمانعازى اتىنداعى ماحو كونتسەرتمەيستەرى, حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق كونكۋرستاردىڭ لاۋرەاتى, كۇيشى باتىرجان مىقتىباەۆ پەن استانا مەملەكەتتىك فيلارمونياسىنىڭ ءسوليسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ءانشى ەرلان رىسقاليدىڭ, كۇيشى ءسابيرا بيباتىروۆانىڭ قاتىسقانىن قالايمىن.
– ەسىمىڭىزدى تانىمال ەتىپ, مەرەيىڭىزدى وسىرگەن «وركەسترلەر ايتىسى» اتتى جوباڭىز تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز.
– ايتىس ونەرى – قازاق مادەنيەتىنىڭ وزەگى. باعزى زاماننان بەرى ەل ىشىندەگى اقىندار باسەكەسى ايتىس, كۇيشىلەر باسەكەسى تارتىس نەمەسە كۇيتارتىس دەپ اتالعان. ءبىز وسى ايتىس پەن تارتىستى بالا كۇننەن كورىپ وستىك. بىردە ماعان وسى ايتىس-تارتىستى نەگە وركەستر دەڭگەيىندە وتكىزبەسكە دەگەن وي كەلدى. يدەيامدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىنىڭ ۇلتتىق اسپاپتار وركەسترىن سيمفونيالىق وركەسترمەن تارتىستىرۋدى قولعا الدىم. سونىڭ ناتيجەسىندە حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن اڭىز كۇي تارتىسى دۇنيەگە كەلدى. 2012 جىلى العاشقى «وركەسترلەر ايتىسى» استاناداعى كونتسەرت زالىندا ۇسىنىلدى. «ەرەكشە ايتىس» حالىق اراسىندا ۇلكەن رەزونانس تۋعىزدى. بۇدان كورەتىنىمىز, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ۇلىقتاۋ سانگە ەنىپ كەلەدى ەكەن. مەن بۇل ءساننىڭ ماڭگىگە سوزىلعانىن قالايمىن. ويتكەنى جاھاندانۋ داۋىرىندە ۇلتتىق قازاقى سيپاتىمىز ارقىلى عانا ەرەكشەلەنە الىپ, ۇلتتىق مۋزىكانى ۇلىقتاۋ ارقىلى بيىكتەردى باعىندىرا الامىز.
– قازىر قانداي باعىتتا جۇمىس ىستەپ جاتىرسىز؟
قازاق بولمىسىنىڭ كۇرەتامىرى – كۇي. ال مۋزىكا – مەنىڭ ءومىرىم. شىعارماشىلىق ادامى ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە جۇرەدى. مەن دە سولايمىن. وركەستردىڭ رەپەرتۋارىن جاڭارتۋعا جۇمىستانىپ جاتىرمىن, حالىققا جاڭا دۇنيەلەر ۇسىنعىم كەلەدى. تابيعي دارىن جارقىراپ كورىنۋى ءۇشىن كوپ ەڭبەكتەنۋ كەرەك. مەن باسقاراتىن وركەستر قۇرامىندا 80 مۋزىكانت بار. ولار يگەرگەن ءار اسپاپتى ءبىر ريتمدە ۇستاپ, مۋزىكا سۇيەر قاۋىمدى ءمىنسىز مۋزىكا ىرعاعىندا الديلەۋ ءۇشىن قابىلەتىڭدى ۇزدىكسىز دامىتىپ وتىرۋىڭ مىندەتتى. حالىق قالايتىن شىعارمالاردى قايتادان وي ەلەگىنەن وتكىزۋدى ءجون كورىپ ءجۇرمىن. بۇل ءبىر قاراعاندا وڭاي كورىنۋى مۇمكىن, الايدا شىعارماشىلىق ادامى عانا تۇسىنە الاتىن, ۇلكەن ىنتانى تالاپ ەتەتىن جۇمىس.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
ۆەنەرا تۇگەلباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
