22 جەلتوقسان, 2011

تولاسسىز توقسان جىل

615 رەت
كورسەتىلدى
18 مين
وقۋ ءۇشىن
«قازاقستان» رەسپۋبليكالىق تەلەراديو كورپوراتسياسى» اق باسقارما ءتورايىمى نۇرجان مۇحامەدجانوۆامەن اڭگىمە – نۇرجان جالاۋقىزى, بيىل قازاق راديوسى 90 جاسقا تولىپ وتىر. وسى تاريحي وقيعا قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق تويىمەن ورايلاس كەلدى.  گازەت وقىرماندارى مەن راديو تىڭدار­مان­دارى اتىنان قوس مەرەكە قۇتتى بولسىن دەيمىز! – راحمەت! البەتتە, ءبىز ءۇشىن تاۋەل­سىز­دىكتىڭ تويىنىڭ ءمانى ۇلكەن. ازاتتىق بولماسا قازاق راديوسىنىڭ ءۇنى دە الىسقا جەتپەس ەدى, شىنايى شىقپاس ەدى. سون­دىق­تان, ءبىز راديونىڭ تويىن تاۋەلسىزدىك مەرە­كە­سى­نىڭ الدىنا تۇسىرمەي, سودان كەيىن اتاپ ءوتۋ­دى ۇيعاردىق. ءسويتىپ, الدىمەن بۇكىل حا­لىق­تىڭ تاۋەلسىزدىككە قوسقان ۇلە­سى, بۇل مە­رەكەنىڭ ءمانى جانە سوعان وراي جاسالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق تارتۋلار, ەل بىرلىگى, جەر تىنىشتىعى, دىندەر تاتۋلىعى جايىندا ءسوز قوزعادىق. راديونىڭ دا ەفيرى وسى ۇلكەن ماقساتقا ارنالدى. جاسامپاز جيىرما جىلدىڭ ىشىندە ەلىمىزدىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىنە جان-جاقتى شولۋ جاسالىپ, «تاۋەلسىزدىك شەجىرەسى» مەن «تاۋەلسىزدىك تاعىلىمى» اتتى حابارىمىز كۇن سايىن ەفيرگە شىعادى. ارقايسىسى جەكە تاقى­رىپ­پەن بەلگىلەنگەن «تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 شىڭى» حابارىن ۇزبەي بەردىك. قازاق تىلىندە سويلەيتىن وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ لەبىزدەرىن جەتكىزەتىن «مەملەكەتتىك ءتىل – مەنىڭ ءتىلىم» حابارىن وسى قاتارعا قوسقان ءجون. – قازاق راديوسىنىڭ تاريحىن تو­لىق تاراتىپ شىعۋ ءبىر سۇحباتتىڭ ايا­سى­نا سىيا قويماس. نەبىر بەلگىلى تۇل­عا­لار قىزمەت اتقاردى. نەبىر ءدۇلدۇل داۋىس­تار ەفيرگە شىعارىلدى. ەڭ باس­تاۋىن ايتپاساق تا, بەرىدە بەلگىلى قاي­رات­كەرلەرى بولعانى انىق. ولاردىڭ با­سىنان وتكىزگەن وقيعالارى بۇگىنگى بۋىن­عا تاعىلىمدى شىعار؟ – ونداي قايراتكەرلەر دە, وقيعالار دا جەتكىلىكتى بولعان. ماسەلەن, قاناپيا مۇس­تافين دەگەن اعامىز 1957-1959 جىلدار ارا­­لىعىندا قازاق سسر مينيسترلەر كە­ڭە­سى جانىنداعى راديو حابارلارى مەن تەلەۆيدەنيە جونىندەگى كوميتەتتى باسقاردى. قا­زاق كوممۋنيستىك جۋرناليستيكا ينستي­تۋ­تىن جانە الماتى پەداگوگيكا ينستيتۋتىن بىتىرگەن. ونىڭ الدىندا تراكتورشىلار كۋرسىندا وقىعان. بىرنەشە جىل سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى بەينەتقور اۋدانىندا تراكتور ايداۋشى بولىپ, جەر جىرتقان. جوعارى ءبىلىم العان سوڭ 1937-38 جىلدارى قازاق راديوسىنىڭ رەداكتورى بولعان. سول تۇستا رەداكتور قاناپيا مۇستافين 1937 جىلى 19 قازاندا پارتيا قاتارىنان شىع­ا­رى­لىپتى. وعان «ءسابيت مۇقانوۆتىڭ سى­باي­لاسى» دەگەن ايىپ تاعىلعان. ەكەۋىنىڭ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا دۇنيەگە كەلگەنى بەلگىلى. قانشالىقتى «سىبايلاس» ەكەنىن «ۇشتىك» انىقتاپ ۇلگەرگەنشە جازۋ­شى ءسابيت مۇقانوۆ ماسكەۋگە ارىزدانىپ, ءوزىنىڭ كەڭەستىك زامان مەن بولشەۆيكتىك پارتيانى جىرلاپ جۇرگەنىن دالەلدەپ شى­عا­دى. 1937 جىلى 17 قاراشادا  ءسابيت مۇ­قانوۆتىڭ پارتيالىعى قالپىنا كەلتىرىلەدى. سونىمەن بىرگە ءمۇستافيننىڭ دا پار­تيا­لىق بيلەتى قايتا قولعا تيگەن. ەگەر ءسابيت مۇقانوۆ سوتتالىپ كەتكەندە, قانا­پيا مۇستافين قازاقستانداعى راديو مەن تەلەۆيزيا ءىسىنىڭ ءبىرىنشى باسشىسى دەڭ­گەيىنە دەيىن جەتپەس ەدى. بىردە مينيسترلەر كەڭەسى جانىنداعى كوميتەت, بىردە مادەنيەت مينيسترلىگى جا­نىن­داعى باس باسقارما تۇرىندە جۇمىس ىستەگەن راديو سالاسىنا تەلەۆيدەنيەنىڭ قو­سىلۋى وسى ءمۇستافيننىڭ باسشىلىعى تۇ­سىندا جۇزەگە استى. 1957 جىلى 12 ماۋ­سىم­دا قازاق سسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى دىنمۇحامەد قوناەۆ قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنە ارنايى حات جولدادى. وندا كسرو مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ «كسرو مينيسترلەر كەڭەسى جا­نى­نان راديو حابارلارى مەن تەلەۆيدەنيە جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتىن قۇرۋ تۋ­رالى» قاۋلىسىنا سايكەس قازاق سسر مينيسترلەر كەڭەسى جانىنان راديو حابار­لارى مەن تەلەۆيدەنيە جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەت قۇرۋ قاجەت دەدى. جانە كوميتەت توراعاسى ەتىپ قاناپيا مۇستافين جول­داستى بەكىتۋگە ۇسىنىس ەنگىزدى. بۇل قۇ­جاتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزي­دەنتى­نىڭ مۇراعاتىنداعى 708-قوردىڭ 69-ءتىز­بە­سى­نىڭ 1939-ىسىندەگى 51-بەتتەن كورە الاسىزدار. مىنە, راديو قىزمەتكەرلەرىنىڭ دە تا­ريح­تىڭ اۋىر جولدارىنان وتكەنىن وسى مى­سال اڭعارتادى. ءسوز اراسىندا ايتا كەتسەك, راديومىزدىڭ «التىن قورىندا» ءسا­بەڭنىڭ كەرەمەت ءۇنى, كەلەلى پىكىرلەرى ساق­تال­عان. مەن العاش راديوعا قىزمەتكە الىن­عانشا, ءتىپتى ءبىزدىڭ بۋىن ستۋدەنت بو­لىپ الماتىعا كەلگەنشە قاناپيا اعامىز ومىردەن ءوتىپ كەتىپتى. ال ءوز باسىم حاميت حاسەنوۆ, كامال سمايىلوۆ, ساعات ءاشىم­باەۆ سىندى تۇلعالاردىڭ تەلەۆيزيا مەن راديو حابارلارى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتتى باسقارعان كەزىن كوردىم. سول اعالاردىڭ جولىن جالعاستىرىپ وتىرعا­نىم­دى مارتەبە سانايمىن. قازاق راديو­سى­نىڭ «التىن داۋىسى» انۋاربەك بايجانباەۆ اعامىزدىڭ ەل مادەنيەتى مەن ونەرىندە الار ورنى ەرەكشە. – اڭگىمە ورايىندا ءبىز دە وسى «قازاق لەۆيتانى» اتالعان تۇلعا جا­يىن­دا سۇراماق ەدىك... – قازاق راديوسىنىڭ ساعات سايىن شى­عاتىن جاڭالىقتارى انۋاربەك باي­جان­باەۆ­تىڭ وقۋىندا تىڭدارماندارعا اي­رىق­شا اسەر ەتەتىن ەدى. انۋاربەك اعامىز ءبىزدى – جاستاردى ۇنەمى ماڭدايىمىزدان سيپاپ, ارقامىزدان قاعىپ وتىراتىن. ءار حاباردى قاعىس قالدىرمايتىن. ول كىسىنىڭ ءبىزدىڭ حابارىمىزدى وقۋى ەڭ ۇلكەن ماراپات سياق­تى كورىنەتىن. اۋەزوۆتىڭ, ءمۇستافيننىڭ, ماياكوۆسكيدىڭ شىعارمالارىن راديودان وقىعان قازاق سسر حالىق ءارتىسىنىڭ قاتارعا ەندى قوسىلعان جاس ءجۋرناليستىڭ شىعار­ما­سىن وقىپ بەرۋى – اعالىق پەن قارا­پا­يىم­دىلىقتىڭ قاتار ورىلگەن كورىنىسى دەپ با­عا­لايمىن. انەكەڭنىڭ قىزمەتى – بارلىق راديو قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ەتالون.  قازىر قا­زاق راديوسى انۋاربەك بايجانباەۆ اتىن­داعى ارنايى سىيلىق تاعايىنداعان. مەرەكەلىك كەشتە ءبىز باسقا ماراپات الۋ­شى­لار­مەن قاتار, وسى سىيلىقتىڭ يەگەرىن دە بىلەتىن بولامىز. مىرزابەك قۋاتبەكوۆ دەگەن اعامىز دا كەرەمەت داۋىس قانا ەمەس, كەڭپەيىل كىسىلىك قاسيەتىمەن باۋراپ تۇراتىن. ءنازيلا باي­مۇراتوۆا اپامىز ۇزاق جىلدار وسى قازاق راديوسىنىڭ ىستىعىنا كۇيدى, سۋىعىنا توڭدى. ءالى كۇنگە شارشامايتىن قاسىم­حان ەرسارين, ساۋىق جاقانوۆا سىندى ارداگەرلەر جاس مامانداردىڭ ءبىر ەمەس, بىرنەشە تولقىنىن قالىپتاستىردى. راديو ارداگەرلەرى سۆەتلانا مۋسينا, تورەحان تاسبولاتوۆ, رۋسلانا قۇداي­بەر­گەنوۆا, راۋشان ايتجانوۆا, فاريحان اتحانوۆا, تاڭات دوسپاەۆ جانە باسقا اعا-اپا جۋرناليستەر ەڭبەگى – قازاق راديوسىنىڭ جارقىن بەتتەرى بولىپ سانالادى. سونىڭ ءبارى ەسكەرۋسىز, ەلەۋسىز قال­ماق ەمەس. كوزى ءتىرى اردا­گەر­لەر­دىڭ ەستەلىك­تەرى مەن سۇحبات­تارى جانە ومىردەن ءوتىپ كەتكەن ماي­تال­مان­دارعا ارنالعان وچەركتەر قازاق راديو­سى ەفيرىنەن بەرىلىپ ءجۇر. – راديوسىز ءومىردى ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس.  ەلدى ەلەڭ ەتكىزەر جاڭالىقتار مەن سان الۋان قۋانىشتى حابارلاردى حالىققا جەتكىزۋدەن جالىقپايسىزدار. توقسان جىل ىشىندە ونىڭ دا ءتاسىلى تالاي وزگەرگەن شىعار. – البەتتە. ءبىز قىزمەتكە كەلگەن سەكسەنىنشى جىلدار باسىندا يىققا اسىپ ءجۇ­رە­تىن «رەپورتەر-6» اتتى اپپارات بولاتىن. ونىڭ ءوز سالماعى اۋىر. بۇعان قوسىمشا با­تا­رەيا­لاردى, تاسپالاردى قوسساڭىز, ءبىر كىسىنى شار­شا­تاتىن جۇك شىعادى. بىزدەن بۇرىنعى اعا بۋىن ودان دا اۋىر ماگنيتوفون-رەپورتەردى كوتەرىپ جۇرگەن. ءبىز بولساق R-6-نى ارقالاپ ىسساپارلارعا اتتاناتىنبىز. ال مونتاج قاي­شى مەن جەلىم ارقىلى جۇزەگە اساتىن. كەيىن ءبىر تاسپادان كەلەسى تاسپاعا ماگنيتتى تۇردە كوشىرىپ مونتاجداۋ اپپاراتتارى كەلگەندە قاتتى قۋانعانبىز. بۇل كۇندە الگى تەحني­كا­نى ءبىزدىڭ كورپوراتسياداعى مۋزەيدەن عانا كورەسىزدەر. قازىرگى جۋرناليستەردىڭ قولىندا سىرىڭكەنىڭ قورابىنداي عانا ديكتوفون ءجۇر. ەكىنشىدەن, تەحنيكالىق جەتىستىكتەرمەن قاتار جۋرناليستەردىڭ جۇمىس ءتاسىلى وزگەر­دى. ساۋند-ديزاينەر, ديدجەي سىندى ما­مان­دىقتار پايدا بولدى. بۇرىن ديكتورلار تەك قاعازدا جازىلعاندى وزگەرتپەي وقى­سا, ەندى ەفيردەگىلەر كورەرمەن تالا­بى­نا وراي جۇمىس ىستەپ, ونىڭ ايتقانىن ورىن­داۋعا تىرىسادى. باسقا اقپارات قۇ­رال­دارىمەن قاتار, راديوداعى تسەنزۋرا جو­يىلدى. مۇنى قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سى­نىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن دامىتۋ­داعى عانا ەمەس, بۇكىل ەلدەگى دەموكرا­تيا­نى ورنىقتىرۋداعى ەڭ ماڭىزدى قادا­مى­نىڭ ءبىرى دەپ  سانايمىن! ۇشىنشىدەن, راديونىڭ ەفير كەستەسى بۇرىنعىداي قاتىپ قالمايدى. ينتەراكتيۆتى باعدارلامالار پايدا بولدى. ەفيرگە كىم سۇراق قويادى, قانداي سۇراق قويادى, ونى ستسەناريگە جازىپ جاتۋدىڭ قاجەتى جوق. تىكەلەي قوسىلىمدار جۇزەگە استى. استانا­داعى ماڭىزدى ساياسي نەمەسە الەۋمەتتىك, ءتىپ­تى سپورتتىق شارالاردان كەز كەلگەن ۋا­قىتتا ەفيرگە تىلشىلەر شىعۋى مۇمكىن. بۇ­رىن ونداي مۇمكىندىك «قايرات» پەن «پاحتاكور» ويىنىنىڭ سوڭعى ءۇش مينۋتىنا عانا بەرىلەتىن. الداعى ۋاقىتتا قازاق راديوسى استانادا جاڭادان سالىنعان, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ارنايى بارىپ اشقان «قازمەديا» ورتالىعىنان شىعاتىن بولادى. سوندا وسى زامانعى ساندىق تەحنولوگيانىڭ ەڭ سوڭعى ۇلگىلەرىمەن HD پىشىنىندە جۇ­مىس ىستەي باستايمىز. ول راديو قىزمەت­كەر­لەرىنە تىڭ سەرپىلىس بەرەرى انىق. – جاڭا پىشىنگە اۋىستىق دەپ تىڭ­داۋشىلاردى «التىن قوردان» ايىرىپ تاستامايسىزدار ما؟ – سۇراعىڭىز ورىندى. بىراق, ونداي كۇدىككە ەش نەگىز جوق. ءبىز «التىن قوردىڭ» شىپ-شىرعاسىن شىعارماي ساندىق فور­ماتقا كوشىرىپ جاتىرمىز. بۇل ءۇشىن كورپوراتسيادا ارنايى كوميسسيا قۇرىلعان. قور­داعى 31 مىڭ ماتەريال كوشىرىلدى. بۇل جۇ­مىس توقتامايدى. البەتتە, الدىمەن قۇن­دى, كەرەك ماتەريال ساندىق فورماتتا ساق­تا­لادى. «التىن قور» – راديونىڭ, كور­پو­راتسيانىڭ عانا ەمەس, مەملەكەتتىڭ مەنشىگى. مۇندا قايتالانباس داۋىستار, اندەر, كۇي­لەر جاتىر. كەيىن جەكەلەپ, توپتاسىپ شى­عىپ جاتقان ءجۇز ءان, مىڭ ءان, مىڭ كۇي ءتا­رىز­دەس جيناقتاردىڭ ءبارىنىڭ «التىن قور­دان» الىنعانى ءمالىم. قازىر عاسىرلىق مە­رەيتويلارى اتالىپ وتىلەتىن تۇلعا­لاردىڭ ۇرپاقتارى, ىزدەۋشىلەرى الدىمەن ءبىزدىڭ كورپوراتسياعا كەلىپ, «التىن قوردان» سول قايراتكەردىڭ داۋىسىن سۇراپ جاتادى. باۋ­كەڭ­نىڭ, عابەڭنىڭ, مۇحاڭنىڭ, سابەڭنىڭ ءجا­نە باسقا قايتالانباس تۇلعالاردىڭ پىكىرلەرى مەن ويلارى ءوز اۋىزدارىمەن اي­تىل­عانى ءۇشىن عانا ەمەس, ۇلتتى, حالىقتى ساقتاۋ قا­مى­مەن ايتىلعانى ءۇشىن دە ءالى كۇنگە ما­ڭىزدى.  سودان رۋح الامىز. سودان حالىق ءۇشىن قىزمەت ەتۋ قاجەتتىگىن تۇيسىنەمىز. – جيىرما جىلدىق بەلەسكە كوتەرىل­گەن قازاقستاننىڭ ورەسى وسكەن تىڭ­دار­مان­دارىن تارتۋدا قازاق راديوسى كوش­تەن قالىپ قويمادى ما؟ ويتكەنى, قازىر نەشە ءتۇرلى راديو ەفيرگە شىعىپ جاتىر. – باسەكەلەستەر مىقتى. سوندىقتان ءبىز ءار سالا بويىنشا تىڭعىلىقتى ازىرلەنگەن حابارلار بەرەمىز. اقپاراتتىق قىزمەت جەدەل, «بۇگىن» دەپ باستالاتىن, ءارى انىق-قا­نى­عى تولىق ايقىندالعان جاڭالىقتاردى ۇسىنادى. ول ءاربىر جارتى ساعات سايىن قا­زاق جانە ورىس تىلدەرىندە جۇرەدى. الەۋ­مەت­تىك سالادا ينتەراكتيۆتى حابارلاردىڭ ىقپالى ەرەكشە. سوندىقتان تىكەلەي ەفير­دە وتەتىن «دەنساۋلىق» جانە «زاڭگەر كەڭە­سى» حابارلارىنىڭ رەيتينگى جوعارى.  باع­دارلاما جۇرگىزۋشىسى گۇلبانۋ الپامىس­قىزى بىلتىر سوروس قورىنىڭ گرانتىنا يە بولىپ, پولشاعا بارىپ قايتتى. ورىس تىلىندەگى «تەرريتوريا پراۆا» حابارىندا زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەر­سي­تەتىنىڭ دوتسەنتى ن.بايىمبەتوۆ تىڭدار­مان­دار ساۋالىنا جاۋاپ بەرەدى. بۇل حاباردىڭ رەيتينگى باسەكەلەستەردەن كوش ىلگەرى ەكەنىن ءبارى مويىندايدى. ءتىلشىمىز نۇرجامال حاسانقىزى «مەملەكەتتىك ءتىل» باعدارلا­ما­سى ءۇشىن 2-ءشى جىل قاتارىنان الماتى قالالىق اكىمدىگى ۇيىمداستىرعان بايقاۋدا 1-ءشى ورىندى يەلەندى. قازاق راديوسىنىڭ تابىسى دەپ اسكەري-پاتريوتتىق تاقىرىپ­تا­عى «قازاق ساربازى», ەلىمىزدەگى ءىرىلى-ۇساق­تى قالالاردىڭ تاريحىمەن تانىس­تى­رىپ, بۇگىنگى الەۋمەتتىك-مادەني جاعدايىن جۇرتقا جەتكىزەتىن «شالقار دالانىڭ شا­ھار­لارى», وتاندىق ءوندىرىس جايلى «وتان­دىق ءونىم» حابارلارىن ايتۋعا بولادى. جاستارعا ءدىن تۋرالى دۇرىس ءتۇسىندىرۋ ماقساتىن كوزدەيتىن «يسلام قۇندىلىق­تارى» اتتى باعدارلامامىز بار. تىكەلەي ەفيردە وتەتىن باعدارلامانى قازاقستان مۇ­سىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ ما­ما­نى اسىلبەك اۋەزحان ۇلى جۇرگىزەدى. قا­زاق راديوسىنىڭ ەفيرىنەن كۇن سايىن ەلىمىزدەگى وزگە ۇلت وكىلدەرى ءوز تىلدەرىندە ءسوي­لەيدى. «دوستىق» باعدارلاماسى نەمىس, ۇي­عىر, كورەي, تۇرىك, تاتار, ازەربايجان تىلدەرىندە حابار تاراتادى. سونداي-اق,  جەك­سەنبى كۇنى وسى ۇلتتاردىڭ تىلدەرىندە كون­تسەرتتىك باعدارلامالار بەرىلەدى. ال­دا­عى ۋاقىتتا ۇلى ابايدى ءوز تىلىمىزدە جانە وزگە تىلدەردە جاقسىلاپ ناسيحاتتاماقپىز. – قازاق راديوسىنىڭ قوعامداعى ىق­پا­لى قانداي؟ بيلىكتەگىلەر تىڭداي ما, تىڭداعان سوڭ حابارلاسا ما؟ – البەتتە. ءبىزدىڭ راديومىزعا مينيسترلىكتەر مەن وبلىس باسشىلارى, قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى وتە ىقىلاسپەن سۇحبات بەرەدى. ونى تىڭداعان ادامدار ءوز سۇراق­تارىن جولداپ جاتادى. تولعاندىرعان ماسەلەگە وراي كەڭەس الىپ, مۇڭ-مۇقتاجى شەشىلگەن تىڭدارماندار تەلەفونمەن, حاتپەن العىس ايتادى. راديونىڭ جەكە سايتى مەن كورپوراتسيانىڭ ورتاق سايتىنا كۇن سايىن ونداعان پىكىرلەر مەن وتىنىشتەر جازىلادى. ونىڭ ءبارىن نازاردا ۇستايمىز. ءبىزدىڭ حابارلارىمىز بيلىكتىڭ نازا­رىن­دا جۇرەدى. شالعاي اۋىلدارداعى حا­لىق­تىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن شەشۋگە كومەك­تە­سە­مىز. ايتالىق, وڭتۇستىك قازاقستان وب­لى­سى, تۇركىستان قالاسى ماڭىنداعى اۋىل­دار­دىڭ بىرىندە تۇراتىن تىڭداۋشىمىز باي­لا­نىس پەن جارىق جوقتىعىن ايتىپ, مۇ­ڭىن شاقتى. سول اۋىلعا تىلشىلەرىمىز با­رىپ, ارنايى رەپورتاج دايىندادى. ءناتي­جەسىندە ءبىر ايدىڭ ىشىندە الگى اۋىلعا جارىق جەتىپ, تەلەفون قويىلدى, ءتىپتى راديو جەلىسى ىسكە قوسىلدى. وسىنداي مىسال­داردى كوپتەپ كەلتىرە الامىن. – نۇرجان جالاۋقىزى, مانا «ال­تىن قوردى» قالاي ساقتاپ جاتقان­دارى­ڭىز­دى ايتتىڭىز. ەندى ونى ەفيردەن قايتالاپ بەرۋ جايىن ايتا كەتسەڭىز. ءان شىرقالىپ, كۇي كۇمبىرلەپ جاتىر ما؟ – قازاق راديوسى ەجەلدەن انشىلەردىڭ قىزمەت ورنى دا بولدى. مۇندا كوزى تىرىلەردى عانا ايتار بولساق, ەرمەك سەركەباەۆ, بيبىگۇل تولەگەنوۆا, گۋلۆيرا رازيەۆا, ەسكەندىر حاسانعاليەۆ, نۇرعالي ءنۇسىپجانوۆ, ءىليا جاقانوۆ, لاكي كەسوگلۋ جانە باسقا انشىلەر ۇزاق جىل جەمىستى قىزمەت اتقار­دى. ولاردىڭ ورىنداعان اندەرى قانشاما. ال تەاترلار مەن قازاق فيلارمونياسىندا, «قازاقكونتسەرتتە» قىزمەت ەتكەن ءانشى-كۇيشىلەر, وركەستەرلەر اي سايىن, توقسان سايىن راديوعا كەلىپ, ارنايى ءان مەن كۇي جازىپ كەتەتىن. بۇل ءداستۇر ءالى ساقتالعان. قازىرگى تانىمال ءانشىنىڭ ءبارى جاڭا ءان­دەرىن الدىمەن قازاق راديوسىنا ۇسىنادى. ونى كوركەمدىك كەڭەستەن وتكىزىپ, ەفيرگە قابىلدايمىز. ءبىزدىڭ جۋرناليستەرىمىز دە ارنايى ساپارلارعا شىعىپ, ەل ىشىندەگى تا­ل­انتتاردى قاعىس قالدىرمايدى. ايتالىق, قازىردىڭ وزىندە قوشان مۇستافا ۇلى «ءىنجۋ-مارجان», «تەرمە» حابارلارى ءۇشىن ءار وبلىستى ارالاپ, حالقىمىزدىڭ ءداستۇرلى ءانى مەن جىر-تەرمەلەرىن جيناپ كەلەدى. سو­نىڭ ءبارى «التىن قوردى» قالىپتاستىردى. ونى ەفيردەن جۇيەلى بەرىپ تۇرامىز. ءبىزدىڭ قازاق راديوسىندا ءبىرىنشى ارنامەن قاتار «شالقار» جانە «استانا» راديوسى بار. كەز كەلگەن ۋاقىتتا قازاق راديوسى مەن «شالقاردىڭ» بىرىنەن ءان تىڭداي الاسىزدار. «التىن قوردىڭ» كونتسەرتتەرى كۇندەلىكتى ءبىر ەمەس, بىرنەشە رەت بەرىلەدى. ونى سونداي-اق جەكەلەگەن حابارلارعا پايدالانامىز. – دۇرىس ەكەن. ەندى بىلەيىك دەگەنىمىز – قازاق راديوسىنىڭ حالىقارالىق باي­لانىستارى قالاي؟ بۇل راديونى شەت ەلدەردە تىڭداي ما؟ – قازىر اقپارات كەڭىستىگىندە شەكارا جوقتىعى بەلگىلى. ءبىزدىڭ راديومىزدى ينتەرنەت ارقىلى وسى ساتتە الەمنىڭ كەز كەل­گەن نۇكتەسىندە تۇرىپ تىڭداي الا­سىزدار. ال را­ديونىڭ ەفيردەگى جەلىسى نەگىزىنەن FM تول­قىنىمەن جۇزەگە اسادى. قازاق راديوسى ءبىز­دىڭ شەكارامىزعا جاپسارلاس مەملەكەتتەردى ازداپ قامتي الادى. ال كەزىندە رەسەي, قى­تاي, موڭعوليا, وزبەكستان, قىرعىزستان, اۋ­عانستان جانە تاعى باسقا دا شەت ەلدەردەگى قانداستارىمىز تىڭداپ كەلگەن «شالقار­دىڭ» تارالۋ ايماعى ءبۇ­گىن­دە رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنىڭ 65 پايى­زىن قامتىپ وتىر. تاراتۋ قىزمەتىمەن ءبىزدىڭ كورپوراتسيا اي­نا­لىسپايتىنى ءمالىم. ەفيردى تاراتۋمەن تىكەلەي شۇعىلداناتىن «كاتەلكو» مەن «كازتە­لە­راديوداعى» ارىپتەستەرىمىز جانە وبلىس اكىم­دەرى بۇل ىسكە كوڭىل بولەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن. شەتەلدەرمەن بايلانىسقا كەلسەك, «مير» مەملەكەتارالىق تەلەراديو كومپا­نيا­سىمەن باعدارلامالار الماسامىز. ەندى «روسسيا» راديوسىمەن ارىپتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ول راديو قازىردىڭ وزىندە ۋكراينا مەن بەلارۋس مەملەكەتتەرىن قامتيدى. ءبىز سوندا تاعى ەكى ءجۇز ميلليوندىق اۋديتورياعا شىعا الامىز. كەدەن وداعى اياسىندا ءبىزدىڭ دە اقپاراتتىق تاۋارىمىز ءجۇرۋى ءتيىس. – استاناداعى جاڭا «قازمەديا» ور­تا­لىعىنا كوشۋ قازاق راديوسىنىڭ دا تىنىسىن اشاتىن شىعار. – وعان ءسوز بار ما؟! «قازمەديا» ورتا­لى­عىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ اس­تانادا سالىناتىن ونداعان جوبالار ارا­سىنان ءبىرىنشى كەزەككە قويعانى بەلگىلى. بۇل جەردە ەڭ جەتىلگەن ساندىق تەحنولوگيا ورناتىلدى. ونى يگەرۋ ارقىلى راديو مۋلتيمەديا سا­پى­نا تۇپكىلىكتى قوسىلادى. قازاق راديوسى مەن «شالقار», «استانا» راديولارىندا كون­ۆەرگەنتتى رەداكتسيالار جاساقتالادى. HD پىشىنىمەن جۇمىس ىستەيتىن ماماندار دايار­­لايمىز. تەحنيكالىق ساۋاتتىلىقپەن قا­تار, كاسىبي ساۋاتتىلىق دەڭگەيى جوعارى­لاي­تىن بولادى. استانا­لىق مادەنيەتتى ورنىق­تى­رۋعا ەندى قازاق تەلەۆيزياسى مەن قازاق را­ديوسى دا اتسا­لى­ساتىنى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە.  جەدەلدىك بۇرىنعىدان دا ارتادى. وسىنىڭ بارىنە باي قازىنامىز «التىن قور» قوسىلا­تى­نىن ەسكەرسەك, ءبىزدىڭ قازاق را­ديوسىنا قازاقستاننان تەڭدەس تاپپايسىزدار. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. تويلارىڭىز تويعا ۇلاسسىن.

اڭگىمەلەسكەن جۇماگۇل قۋانىشبەكقىزى.

سوڭعى جاڭالىقتار