قازىرگى تاڭدا ەنگىزۋ ءۇشىن 115 تەحنولوگيا ىرىكتەلدى (اكىمدىكتەر — 102 تەحنولوگيا, كومپانيالار — 13 تەحنولوگيا). وسى رەتتە, 16 تەحنولوگيا بۇگىندە پايدالانىلىپ جاتىر, 2018 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 20 تەحنولوگيا ەنگىزىلەدى. ق. بوزىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە اكىمدىكتەر مەن كومپانيالار اتالعان تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ بويىنشا جول كارتالارىن ازىرلەپ, بەكىتتى.
ەنەرگەتكيا ءمينيسترى ق. بوزىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا مۇناي مەن گاز سالاسىندا رەسەي, اقش, قىتاي مەن فينليانديانىڭ 9 تەحنولوگياسى انىقتالدى, ولاردىڭ ىشىندە 7 تەحنولوگيانى اكىمدىكتەر, 2 تەحنولوگيانى كومپانيالار تاڭدادى. «ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى» باعىتى بويىنشا 72 تەحنولوگيا انىقتالدى, ونىڭ ىشىندە 63-ءىن اكىمدىكتەر تاڭدادى.
«قازاتومونەركاسىپ» ۇاك» اق, «ەمبىمۇنايگاز» اق, «قازترانسويل» اق, «KEGOC» اق كومپانيالارى بۇعان دەيىن تاڭداعان 9 تەحنولوگيا بويىنشا جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا. «كومىر» باعىتى بويىنشا 3 تەحنولوگيا تاڭدالدى. بۇل تەحنولوگيالار 2019–2020 جىلدارى ەنگىزىلەدى. «ەكولوگيا» باعىتى بويىنشا اكىمدىكتەر مەن كومپانيالار تۇرمىستىق جانە ونەركاسىپتىك ناۋالاردى تازارتۋ, اۋا ساپاسىن باقىلاۋ جانە قالدىقتاردى باسقارۋ سالاسىندا 31 تەحنولوگيانى تاڭدادى», — دەدى ق. بوزىمباەۆ.
قر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, اكىمدىكتەر مەن كومپانيالار وسى تەحنولوگيالاردى بەكىتىلگەن جول كارتالارىنا سايكەس ەنگىزۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىر. ءبىرىنشى كەزەڭدە اكىمدىكتەر ءداستۇرلى وتىندى پايدالانۋدى ازايتۋعا, قالالىق ورتانى جاقسارتۋعا جانە اتموسفەراعا زياندى شىعارىندىلاردى ازايتۋ ارقىلى قورشاعان ورتانى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن 16 تەحنولوگيانى ەنگىزدى.
اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمدىگى 6 تەحنولوگيانى ەنگىزدى: «AN Bonus» جەل ەلەكتر ستانتسيالارى (گەرمانيا) «زارۋ» شق جانە «جەل ەنەرگو» جشس-دا ەنگىزىلدى. «General Electric International Inc» GE ساناتىنداعى رەدۋكتورلار (اقش), «General Electric International Inc» مۇناي-گاز سالاسىنا ارنالعان دەتاندەرلەر (اقش), تۇزاستى كەشەنىنىڭ ۇڭعىمالارىندا جەر استى قىرتىستارىن گيدراۆليكالىق جارۋ جانە ءبىر مەزەتتە قۇماتقىش پەرفوراتسيا تەحنولوگياسى (قىتاي), مۇناي مەن گاز ءونىمىن اۆتوماتتى توپتىق ولشەۋ قۇرىلعىلارى (قىتاي).
بۇدان وزگە, قاراعاندى جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرى «سمارت ورىندىق» تەحنولوگياسىن ەنگىزدى. التى سمارت ورىندىق قاراعاندى قالاسىندا, ءتورت ورىندىق پەتروپاۆل قالاسىندا ورنالاستىرىلدى. قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمدىگى «Vissmann قازاندىق قوندىرعى» نەمىس تەحنولوگياسىن ەنگىزدى. وسى تەحنولوگيانى ەنگىزۋمەن جىلۋمەن جابدىقتاۋدىڭ ساپاسى جاقساردى جانە جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ ونىمدىلىگى ارتتى.
سونىمەن قاتار قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمدىگى قىتايلىق «كۇن باتارەيالارى» تەحنولوگياسىن ەنگىزدى. بۇل تەحنولوگيا ليساكوۆسك قالاسىندا ۇزىندىعى 1,7 كم بولاتىن اۆتونومدى جارىقتاندىرۋ جەلىسىمەن ەنگىزىلدى. ەلەكتر ەنەرگياسىن تولەمىنىڭ ۇنەمدىلىگى جىلىنا 1 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. وسى وبلىستاعى ناۋرىزىم جانە دەنيسوۆ اۋداندارىندا قىتايلىق «گيبريدتى جەل-كۇن ەلەكتر ستانتسياسى» تەحنولوگياسىن ەنگىزىلدى. قۋاتتىلىعى 4 كۆت بولاتىن بۇل تەحنولوگيا جارىقتاندىرۋ ءۇشىن ساياباقتا ورناتىلعان.
پاۆلودار جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرى «ۇزاق جاناتىن قازاندىقتار» نەمىس تەحنولوگياسىن ەنگىزدى. قازىرگى ۋاقىتتا پاۆلودار وبلىسىنىڭ جەلەزين اۋدانىنداعى 23 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىندە ورناتىلدى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن وبلىس نىساندارىندا 73 قازاندىق ورناتىلدى. بۇل تەحنولوگيا وتىن شىعىنىن 1,5–2 ەسەگە دەيىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ول بۇرىنعى قازاندىقتارعا قاراعاندا 8 ەسە ەكولوگيالىق ءتيىمدى.
سونىمەن قاتار, 2018 جىلى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى «بيوماسساداعى قازاندىقتاردى ورناتۋ» پولياك تەحنولوگياسىن ەنگىزدى. ارتىقشىلىعى — كۇلدىڭ جانە اتموسفەراعا شىعارىلاتىن زياندى زاتتاردىڭ بولماۋى, سونداي-اق كومىرلى قازاندىقتارعا قاراعاندا 2 ەسە ۇنەمدى. قازىرگى تاڭدا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن بيۋدجەتتىك سالاداعى نىسانداردا جانە كاسىپكەرلىك نىساندارىندا 73 قازاندىق ورناتىلعان.
ق. بوزىمباەۆ سونداي-اق وتاندىق تەحنولوگيالاردىڭ ەنگىزىلۋى تۋرالى باياندادى. ولاردىڭ قاتارىنداعى عالىم ا. الىمعازيننىڭ «SN-62 ماركالى جىلۋ سورعىسى» جوباسى قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن اۋليەكول اۋدانىندا كۇن ەنەرگياسى ەسەبىنەن سۋدى تىكەلەي جىلىتۋ ءۇشىن ەنگىزىلدى. عالىم ا. بولوتوۆتىڭ «بولوتوۆتىڭ جەل روتورلى تۋربيناسى» جوباسى قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن ەنگىزىلدى. عالىم ا. جىلقاشينوۆانىڭ ەكسپو كورمەسىندە كورسەتىلگەن «قۋاتى 500 كۆت بوگەتسىز ءتيىمدى شاعىن-سەس» جوباسى شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى ريددەر قالاسىنداعى كەدروۆكا وزەنىندە ىسكە اسىرىلاتىن جوبالاردىڭ تىزىمىنە ەنگىزىلدى. ال عالىم د. بايسەيىتوۆتىڭ «گەليوكوللەكتورلار پايدالانىلاتىن گەليوقازاندىقتار» جوباسىن «قازاتومونەركاسىپ» ۇاك» اق 2018 جىلى ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ءوز كەزەگىندە, ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ە. ساعاديەۆ كورمەدە ۇسىنىلعان جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ اياسىندا بەلگىلەنگەن مەرزىمگە سايكەس بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«قازىرگى كەزدە شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن, كومپانيالارمەن, ۇيىمدارمەن, جوو-لارمەن, ۆەدومستۆولىق باعىنىشتى عزي-مەن جاسالعان كەلىسىمدەردىڭ, كەلىسىمشارتتار مەن مەموراندۋمداردىڭ ناتيجەسىندە 14 باعدارلاما مەن جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر, ونىڭ ىشىندە 12-ءسى جوو-لاردا», — دەدى ە. ساعاديەۆ.
بۇدان وزگە, ەكسپو-2017 ماتەريالدارىن ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە ەنگىزۋ مەن پايدالانۋ اياسىندا پەتروپاۆل قالاسىندا بالالارعا ارنالعان اT ورتالىعى بار وقۋشىلار سارايىنىڭ قۇرىلىسى, سونداي-اق, رەسپۋبليكا وڭىرلەرىندە وقۋشىلار سارايلارىنىڭ بازاسىندا 6000-نان استام وقۋشىنى قامتيتىن, بالالارعا ارنالعان 7 تەحنوپارك پەن 1500-دەن استام بالا وقيتىن 12 بيزنەس-ينكۋباتور قۇرۋ جوسپارلانعان.
سونداي-اق, وتىرىس بارىسىندا وڭىرلەردە جوبالاردى ەنگىزۋ تۋرالى الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى ا. باتالوۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى د. احمەتوۆ, قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ا. مۇحامبەتوۆ, استانا قالاسىنىڭ اكىمى ءا. يسەكەشەۆ, الماتى ق. اكىمى ب. بايبەك باياندادى.
ماسەلەنى قاراۋ قورىتىندىسىن شىعارا وتىرىپ, قر پرەمەر-ءمينيسترى باقىتجان ساعىنتاەۆ باياندامالارعا سايكەس, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ساراپشىلار توبى ەكسپو-2017-دە كورسەتىلگەن 1133 تەحنولوگيادان ءتىزىم جاساي وتىرىپ, ولاردىڭ ىشىنەن 115-ءىن ىرىكتەپ, بۇگىندە جۇمىسقا كىرىسىپ كەتكەنىن جەتكىزدى. 16 جوبا ەنگىزىلدى, وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 20-سىن ەنگىزۋ جوسپارلانعان جانە تاعى 99 جوبا ىسكە اسىرۋ ساتىسىندا تۇر.
«كورىپ وتىرعانىمىزداي, ناتيجەلەر جامان ەمەس, دەگەنمەن وسىمەن توقتاپ قالماۋ كەرەك. سەبەبى, باياندامالارعا سايكەس, بارلىق وبلىستاردا جۇمىس بىردەي دەڭگەيدە جۇرگىزىلىپ جاتقان جوق. كەيبىرەۋلەرى الدا بولسا, كەيبىر وڭىرلەردە بۇل باعىتتا ەشقانداي جۇمىس اتقارىلىپ جاتقان جوق», — دەدى پرەمەر-مينيستر.
وسىعان وراي وبلىستار مەن استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ اكىمدىكتەرىنە, سونداي-اق ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگتەر مەن كومپانيالارعا وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جۇمىستارىن بارىنشا جانداندىرۋ تاپسىرىلدى. بيىل ەنگىزۋ كوزدەلگەن جوبالار مىندەتتى تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس.
باقىلاۋ جۇمىستارى قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اسقار مامينگە جۇكتەلدى.
