ا.قازىمبەتوۆ جاس كەزىندە سامبو, ەركىن جانە قازاق كۇرەسى تۇرلەرىنەن قازاقستاننىڭ بىرنەشە دۇركىن چەمپيونى, سونداي-اق وداقتىق دەڭگەيدەگى بىرىنشىلىكتەر مەن تۋرنيرلەردە جۇلدەگە ءىلىنىپ جۇرگەن بالۋان. 1963 جىلى ماسكەۋدە وتكەن كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسىندا ەركىن كۇرەستەن قازاقستان قۇراماسى ساپىندا بەلدەسىپ, باسەكەنىڭ العاشقى كۇنى مولداۆان بالۋانىن نەبارى ەكى مينۋتتا ۇتىپ, كومانداعا العاشقى تاريحي جەڭىستى سىيلاعان.
وتكەن عاسىردىڭ جەتپىسىنشى جىلدارى رەسپۋبليكالىق ماڭىزدى جارىستا تانىمال بالۋان ديحانباي بيتكوزوۆ ەكەۋىنىڭ فينالدا جولى ءتۇيىسىپتى. بيتكوزوۆ اسكەردەن جاڭادان ورالعان جانە سامبودان كەڭەس ارمياسىنىڭ چەمپيونى اتانىپ, بولىپ-تولىپ تۇرعان شاعى. ديحانباي قارسىلاسى احمەتجاندى تازا جىعادى. تورەشىلەر باستىققا جاقتاسىپ, ديحانبايعا جەڭىس بەرمەي بۇلعاقتايدى. بۇل ارەكەتكە نامىستانعان احمەتجان جەڭىلگەنىن مويىنداپ, ءوزى بارىپ ديحانبايدىڭ قولىن كوتەرىپتى. ديحانباي بولسا وزىنە بەرىلگەن سىيلىعىن ءمارت اعاسىنىڭ قانجىعاسىنا بايلايدى. وسى وقيعانىڭ ءوزى قازىرگى جاس بۋىنعا ۇلگى ەمەس پە؟!
وسىلاي ويدا جوقتا جولى تۇيىسكەن قوس بالۋان اجىراماس دوسقا اينالادى. احمەتجان ديحانبايعا ەرىپ جاڭاارقاعا بارادى. اۋىلدا اگرونوم بولىپ جۇرگەن ديحاشتى جۇمىستان بوساتتىرىپ, جارىسقا قاتىستىرادى. بيتكوزوۆ بولسا كسرو اۋىل سپارتاكياداسىندا قاتارىنان ءۇش رەت جەڭىمپاز بولادى. ودان كەيىن دە ونىڭ شاكىرت تاربيەلەۋىنە جاعداي جاسايدى. ناتيجەسىندە سامبو كۇرەسىنەن قانات, تالعات, جانات بايشولاقوۆتار, سەرگەي ۆالوبۋەۆ, ايباتىر ماحمۇدوۆتار الەم, ەۋروپا چەمپيونى اتانىپ, الەم كۋبوگىنىڭ يەگەرى بولدى.
ەگەر دە احمەتجان قازىمبەتوۆ جاڭاارقالىقتارعا جوعارىداعىداي جاعداي جاساماعاندا, بۇلاي توپىرلاپ چەمپيوندار دا شىقپاس ەدى.
كەزىندە قازىمبەتوۆپەن قاتار ءجۇرىپ, سپورتتاعى جولىن جالعاستىرعان قازىر زەينەت جاسىنداعى ارداگەر, ەركىن كۇرەستەن كسرو سپورت شەبەرى, كسرو سپارتاكياداسىنىڭ جۇلدەگەرى امانكەلدى مۇسابەكوۆ:
– مەنىڭ پايىمداۋىمشا, قازاق سپورتىنا ەڭبەك سىڭىرگەن ادام احمەتجان قازىمبەتوۆ. 1970 جىلى بۇكiلوداقتىق اۋىلشارۋاشىلىق سپارتاكياداسى ارمەنيانىڭ يدجەۆان قالاسىندا ءوتتى. قازاق سپورتشىلارىن احمەتجان اعامىز باسقارىپ باردى. ابiلسەيiت ايحانوۆ, امانجول بۇعىباەۆ جانە مەن چەمپيون اتاندىق. مەن فينالدا قارسىلاسىمدى باسىمدىقپەن ۇتىپ جاتقان ەدiم... وسى ساتتە احمەتجان اعا شىداماي كiلەمگە جۇگىرىپ شىعىپ, كۇللى وداق جانكۇيەرلەرiنە «مiنە, كورiڭدەر, بiزدiڭ قازاقتار قالاي كۇرەسەدi, ءومiر بويى ەستەرiڭدە بولسىن, ۇمىتپاڭدار!» دەپ ايعاي سالدى. جارىقتىق iشكi سەزiمiن جاسىرا المايتىن, ناعىز نامىس ءۇشىن جارالعان ادام ەدi, – دەپ ەسكە الادى.
ارادا سەگىز جىل وتكەن سوڭ 1978 جىلى بۇكiلوداقتىق اۋىلشارۋاشىلىق سپارتاكياداسى تامىز ايىندا كيشينەۆ قالاسىندا وتەدى. قازاقستان سپورتشىلارىن باياعى احمەتجان اعامىز باستاپ بارادى. جارىس بارىسىندا قازاق جىگىتتەرىنە قيانات جاسالادى. كىلەمگە شىعىپ تۇرعان سامبوشى نۇرباي جارمۇحامەدوۆتى كەشىكتى دەپ جارىستان شەتتەتسە, كلاسسيكالىق كۇرەستەن ەشكىمگە دەس بەرمەگەن جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆتى تورەشىلەر اياقتان شالادى. وسىنداي ادىلەتسىزدىككە كۇيىنگەن قايران اعامىز كىلەمگە جۇگىرىپ شىعىپ, سپورتشىلارىنا قيانات جاساعانداردىڭ بەتتەرىن تىلەدى. نامىستى ازامات تاعى ءبىر ۇلكەن جارىستا قازاقتارعا جاسالعان ادىلەتسىزدىككە كۇيىنىپ, قاتتى شيرىققان كۇيى كىلەمگە اتىپ شىققان بويىندا جۇرەگى توقتاعان ەكەن. قىسقاسى, ۇلت نامىسى جولىندا قۇربان بولعان.
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
