ولار ارنايى دارىگەرلىك تەكسەرىستەر, كونسۋلتتاتسيالىق كەڭەستەر وتكىزەدى. قاجەتتىلىك تۋعان جاعدايدا تەكسەرىلۋگە كەلگەن تۇرعىنداردى دەنساۋلىعىنداعى كىناراتىنىڭ انىقتالۋىنا بايلانىستى وڭىردەگى ەمدەۋ مەن وڭالتۋ ورتالىقتارىنا جىبەرەدى.
مىسالى, جۋىردا شارباقتى اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا «سالاماتتى ءومىر سالتىن قولداۋ ورتالىعى», وڭىردەگى قوعامدىق دەنساۋلىق قورعاۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ماماندارى ء«بىز سالاماتتى ءومىر سالتى ءۇشىن» اتتى دەنساۋلىق كۇنىن وتكىزدى. دەنساۋلىق شەرۋىنە شىققان اۋىل تۇرعىندارى, دارىگەرلەر, جاستار مەن مەكتەپ وقۋشىلارى «دەنساۋلىق جولى» باعدارلاماسىنىڭ ماقساتىن قولدادى. اكتسياعا قاتىسۋشىلار «اركىمنىڭ دەنساۋلىعى – وتباسىنداعى تابىس پەن ءال-اۋقاتتىڭ كەپىلى» دەگەن سالاماتتىلىق سالتىنا ۇندەدى.
اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ريزاگۇل نەگمانوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە اۋداندىق اۋرۋحاناعا قاراستى 5 دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, 21 مەديتسينالىق پۋنكت بار. اۋرۋحانادا 32 جوعارى ءبىلىمدى دارىگەر, 97 ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر ەڭبەك ەتۋدە. سونىمەن بىرگە اۋدان تۇرعىندارىنا ستاتسيونارلىق مەديتسينالىق جاردەم, 40 ورىندى تاۋلىكتىك ستاتسيونار, 53 ورىندى ستاتسيونارلىق جاردەم بەرۋ بولىمدەرى قىزمەت كورسەتۋدە.
شارا بارىسىندا دارىگەرلەر اۋدان ورتالىعىنداعى ورتالىق الاڭدا اشىلعان شاعىن «مەديتسينالىق قالاشىقتا» تۇرعىنداردىڭ قان قىسىمىن, قانداعى حولەستەرين دەڭگەيىن ولشەپ, جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا كەڭەستەر بەردى. وسى كۇنى جاستار فلەشموبتارى مەن سپورتتىق جارىستار وتكىزىلدى. قوعامدىق دەنساۋلىق قورعاۋ باسقارماسىنىڭ ماماندارى دەنساۋلىققا پايدالى ازىق-ت ۇلىك كورمەسىن ۇيىمداستىردى. ءتىپتى ارنايى قۇرالدىڭ كومەگىمەن ساتىپ الىناتىن كوكونىستەردەگى نيتراتتار دەڭگەيىن انىقتاۋدىڭ جولىن كورسەتتى. اۋداندا جولساپاردا جۇرگەن ءبىز دە تاڭەرتەڭ ۇنەمى سۋ ىشەتىنىمىزدى ايتىپ, قان قىسىمىن ولشەتىپ, دەنساۋلىقتى كۇتۋ جايىندا ءبىراز كەڭەس الدىق.
– ەلىمىزدە باستالعان «دەنساۋلىق جولى» ءبىر كۇندىك ەمەس. بۇل ادامعا ءومىر بويى كەرەك باعدارلاما. ويتكەنى سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانعىسى كەلەتىن ءار تۇرعىن كۇندەلىكتى دەنساۋلىعىنا جاۋاپتى بولۋى ءتيىس. وزىنە-ءوزى قاراۋى كەرەك. ءبىزدىڭ بۇل جولعى شارامىز جۇقپالى ەمەس اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالىپ وتىر. تۇرعىندارعا زياندى تاعامدار تۋرالى اقپارات بەرىلىپ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. تۇز بەن قانتتى, مايلى استى كوپ قولدانۋ ءتۇرلى اۋرۋلارعا سەبەپ بولاتىنىن ايتۋدامىز, – دەيدى وبلىس ورتالىعىنداعى «سالاماتتى ءومىر سالتىن قولداۋ ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى تۇڭعىشباي بايماحانوۆ.
ال وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى ايگۇل مۇقىشەۆانىڭ ايتۋىنشا, شالعاي اۋىلدارعا باراتىن جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەندە دارىگەرلەر كەڭەس بەرىپ, زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدە. ءبىر اپتا ىشىندە مەديتسينالىق كەشەن اۋداننىڭ بارلىق اۋىلدارىن ارالادى.
بيىل وڭىردە ناۋقاستار تەگىن ءدارى-دارمەكپەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى وراز مۇقاشەۆتىڭ ايتۋىنشا, جىلدىڭ باسىندا امبۋلاتورلىق ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا بىرقاتار قيىندىق كەزدەستى. قازىر 46 اۋرۋ ءتۇرى بويىنشا 400-دەن استام پرەپارات ساتىپ الىنعان. سونىڭ ىشىندە ارتەريالىق گيپەرتونيا جانە جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋلارى, قانت ديابەتى بويىنشا دارىلەرگە قاجەتتىلىك ورىندالىپتى. تۋبەركۋلەز دەرتى بويىنشا 2-3 پرەپاراتتىڭ قورى بار. باسقارما ءدارى-دارمەك تاپشىلىعىن بولدىرماۋ ءۇشىن 2019 جىلعا دا ءوتىنىش بەرىپ قويعان.
دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, وكىنىشكە قاراي, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دەنساۋلىعى الاڭداتادى. ويتكەنى كوپشىلىگىنەن ارتەريالىق گيپەرتەنزيا مەن قانت ديابەتى انىقتالدى. بالالار اراسىندا سەمىزدىك تە بايقالادى. ارتىق سالماعى بار تۇرعىندار دا از ەمەس.
– وسىنىڭ ءبارى دەنساۋلىققا دۇرىس قاراماۋدان, – دەيدى دارىگەر گۇلنار يمانقۇلوۆا. سوندىقتان دارىگەرلەر وبلىس تۇرعىندارىنا تۇز قوسىلعان تاعامداردى ازايتىپ, تازا سۋدى كوبىرەك پايدالانۋعا كەڭەس بەرۋدە. كۇنىنە 10 مىڭ قادام جاياۋ ءجۇرۋدىڭ پايداسى تۋرالى دا ايتىلدى. وبلىس ورتالىعىنداعى №3 ەمحانا دارىگەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, تاڭعى اسقا دەيىن 1 نەمەسە 2 كەسە سۋ ءىشۋدى داعدىعا اينالدىرساڭىز اسقازان, ىشەك جولدارىن تازالايدى.
– كوكونىستەردى كوبىرەك تۇتىنۋ كەرەك. نان, جارما جانە ماكارون ونىمدەرى, كۇرىش, ءداندى-داقىلداردى كۇندەلىكتى تۇتىنۋ قاجەت. يودتالعان تۇزدى پايدالانعان ابزال. قۇرامىندا مايى مەن تۇزى از ءسۇت جانە ءسۇت ونىمدەرى (ايران, سۇزبە, يوگۋرت) كۇندەلىكتى داستارحاندا بولعانى دۇرىس. جەرگىلىكتى وندىرۋشىلەردىڭ ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ساتىپ الۋعا باسىمدىق بەرەيىك. ويتكەنى اۋىلدىڭ ءدامى تابيعي ءارى سەنىمدى, – دەيدى دارىگەرلەر.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار وبلىسى, شارباقتى اۋدانى
