جامبىل وبلىسى بويىنشا تاريحي-مادەني ەسكەرتىكىشتەردىڭ جالپى كولەمى ءۇش مىڭنان اسادى ەكەن. ولاردىڭ ىشىندە يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگىزىلگەن بالاساعۇن, ايشا ءبيبى, قاراحان بابا سەكىلدى ءىنجۋ-مارجانداردىڭ ورنى ەرەكشە. «ەجەلگى تاراز ەسكەرتكىشتەرى» تاريحي-مادەني قورىق-مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى رۋستام بيكەنوۆ كورمەنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعانىن, سوڭعى كەزدەرى مۇراجايلاردىڭ سەرپىندى دامۋىنا ۇلكەن كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانىن, وسى ورايدا جەرگىلىكتى جەردەردەن تىسقارى ورنالاسقان رۋحاني ورتاق كيەلى ورىندارمەن جاس بۋىندى تانىستىرۋ قازاقستاندىق پاتريوتيزم قاسيەتتەرىن قالىپتاستىرۋدىڭ ءبىر تەتىگى بولىپ تابىلاتىنىن جەتكىزدى.
كورمەگەن كەلۋشىلەر ارحەولوگيالىق قازبا ءجۇمىستارى نەگىزىندە تابىلعان قۇندى جادىگەرلەردى تاماشالاپ, ءۇيسىن, قاراحاندار ءداۋىرىنىڭ, قارلۇق قاعاناتىنىڭ سول كەزدەگى ءومىر سالتىن, تىنىس-تىرشىلىگىن كوز الدارىنا ەلەستەتكەندەي بولدى. قورىق-مۋزەيدىڭ ەكسكۋرسيا جەتەكشىسى اقجان ورازباقوۆانىڭ ايتۋىنشا ۇلى جىبەك جولىن بويلاي قونعان تاراز ناعىز ساۋدا-ساتتىق ورتالىعىنا اينالعان. حيميالىق سۇيىقتىقتار, ءيىس سۋلار قۇياتىن قۇمىرالار مەن قۇتىلار سول كەزەڭنەن جەتكەن كورىنەدى. مىس, التىن, كۇمىستەن سوعىلعان تيىندار 8-12 عاسىرلارداعى وركەنيەتكە تيەسىلى. ايەلدەردىڭ اشەكەي زاتتارى, قىشتان جاسالعان ىدىستار حاس شەبەرلەردىڭ قولىنان شىققانىن اڭعارتادى. ورنەك, قوستوبە قالاشىقتارى, داۋىتبەك, تەكتۇرماس كەسەنەلەرى جايلى دا مول ماعلۇماتتار توپتاستىرىلعان. بۇلار ەلىمىزدىڭ كيەلى نىساندارىنا جاتقىزىلىپتى.
«وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا بارلىق مۇراجايلار تەگىن جۇمىس ىستەيدى. سونىڭ ارقاسىندا كەلۋشىلەردىڭ سانى ەكى ەسەگە ارتتى. سولتۇستىكقازاقستاندىقتار ءوز تاريحىن عانا جاقسى بىلۋمەن شەكتەلمەۋ كەرەك. ەلباسىنىڭ تاريحىن بىلمەگەن ۇلتتىڭ بولاشاعى ب ۇلىڭعىر دەگەن ءسوزىن جادىمىزدان شىعارماعان ءجون», دەدى كورمەنىڭ اشىلۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرمەك راحيموۆ.
وسىندايدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ « ۇلىتاۋ تورىندەگى تولعانىس» سۇحباتىنداعى «شىعىسقا بارساڭ-بەرەل قورعانى بار. ورتالىققا كەلسەڭ-قالماقتارمەن سوعىسقان اڭىراقاي شايقاسى وتكەن جەر بار. باتىسقا بارساڭ-التىن وردانىڭ حاندارى تۇرعان سارايشىق سياقتى قاسيەتتى مەكەن بار. وڭتۇستىككە بارساڭ-تۇركىستان تۇر. قازاقستاندا وسىنداي قاسيەتتى جەرلەر كوپ» دەگەن» ءسوزى ەسكە تۇسەدى. تامىرى وتە ەرتەدەن باستالاتىن وسىنداي تاريحىمىزدىڭ ءبىر كىندىگى تاراز ەكەنى تالاسسىز. وسى ويدى شەتەلدىك اينو ورانو وكلەتس تە قۋاتتايدى. گەرمانيادان ۇلى دالا توسىنە ساياحاتتاپ, قىزىلجار وڭىرىنە ات باسىن تىرەگەن ول كورمەدەن زور رۋحاني ءلاززات العانىن ايتادى. قازاقتىڭ شەتسىز, شەكسىز دالاسىن ۆەلوسيپەدپەن ارالاپ جۇرگەن ساياحاتشى كورىكتى جەرلەردىڭ مولدىعىنا تاڭدانىسىن جاسىرا المايدى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
