بۇلار نەسىمەن ەرەكشەلەندى؟ «نۇرلى جەر» ارقىلى ءۇي جاعدايىن جاقسارتقىسى كەلگەندەر, قازاقشا ايتقاندا, ء«بىر وقپەن ەكى قوياندى اتىپ الا الادى». مۇنىڭ ءمانىسى شاعىن, قولجەتىمدى كوتتەدج العان بانك سالىمشىلارىنا ونىڭ جانىنان ون سوتىق جەر قوسا بەرىلەتىنىندە. بولىنگەن اۋماق جەر قاتىناستارى جۇيەسى ارقىلى رەتتەلمەك. بۇگىندە وبلىس ورتالىعىنىڭ ىرگەسىندەگى «نۇر اقتوبە» شاعىن اۋدانىندا جۇزدەگەن كوتتەدج بوي كوتەردى. وسى باعىتتاعى قۇرىلىس جۇمىستارى ودان ءارى جالعاسا تۇسۋدە. قازىرگى تاڭدا بۇل ماڭايدا سەگىز ءتۇرلى جوبا بويىنشا ءارتۇرلى قۇرىلىس-ساۋلەت ۇلگىسىندەگى ءساندى دە ساپالى باسپانالار تۇرعىزىلعان.
كوتتەدج باعالارى قاراپايىم تۇرعىندار ءۇشىن قولجەتىمدى. ايتالىق ءبىر كوتتەدجدە ءبىر نەمەسە ەكى وتباسىنىڭ تۇرۋىنا مۇمكىندىك بار. قايسىسىن قالايدى؟ مۇنى بانك سالىمشىلارىنىڭ پاتشا كوڭىلدەرى بىلەدى. ۇيلەردىڭ اۋداندارى ءارتۇرلى. سول سەكىلدى تۇرلەندىرىلگەن, ءارى جان-جاقتى ويلاستىرىلعان جوبالارعا سايكەس «نۇر اقتوبە» شاعىن اۋدانىندا ءۇش, ءتورت, بەس جانە توعىز قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر ءسان تۇزەگەن. بۇل تۇستان دا تۇرعىندار ءوز مۇمكىندىكتەرىنە قاراي ءتيىستى تاڭداۋلار جاساي الادى.
– مۇندا باعاسى وڭتايلى كوتتەدجدەر مەن سىڭعىرلاعان سۋ جاڭا تۇرعىن ۇيلەردى «كولدەنەڭ كوك اتتىلار» يەمدەنىپ كەتە المايدى. بۇلاردىڭ ءبارى تەك جەر جانە پاتەر الۋ كەزەگىندە تۇرعان ازاماتتار مەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىندە سالىمى بار تۇرعىندارعا عانا ۇسىنىلادى, – دەيدى اقتوبە قالاسىنداعى تۇرعىن ءۇي قورىن ەسەپكە الۋ سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جانارگۇل دۇيسەكەنوۆا.
بۇگىنگى كۇنى «نۇر اقتوبە» شاعىن اۋدانىندا قۇرىلىسى اياقتالعان كوتتەدجدەردى ونىڭ يەلەرىنە ءبولۋ مەن وتكىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. مۇنداعى جايلى باسپانالار ءتۇرلى قۇرىلىس ماتەريالدارىن پايدالانۋ ارقىلى سالىنعان. ونىڭ ءبىرىنىڭ قابىرعاسى كىرپىشتەن قالانسا, ەكىنشى ءبىرى جەرگىلىكتى قۇرىلىس يندۋسترياسىنىڭ باستى ونىمدەرىنىڭ ءبىرى ەكوتوننان تۇرعىزىلعان. سونىمەن بىرگە كادىمگى پانەلدەن بوي كوتەرگەن ۇيلەر دە بار. مۇنداعى ىشكى ارلەۋ جۇمىستارىنىڭ سانى مەن ساپاسى بانك سالىمشىلارىنىڭ تالعامىنان شىعىپ وتىرعانىنىڭ ءوزى ءبىر مەرەي دەسە دە بولادى. سۋ, كوگىلدىر وتىن, جىلۋ جانە ەلەكتر قۋاتى سەكىلدى بارلىق ينفراقۇرىلىمدىق جۇيەلەر تۇرعىندار يگىلىگى ءۇشىن تارتىلعانى بولەك ءبىر اڭگىمەنىڭ ەنشىسى.
قازىرگى كەزدە وبلىس بويىنشا «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق-تىڭ اقتوبە فيليالىندا توقسان مىڭعا جۋىق سالىمشى بار. وسى ارادا تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك ماسەلە, بۇعان دەيىن اتالعان بانك ارقىلى پاتەر مەن كوتتەدج قۇنىن تولەۋشىلەرگە ونىڭ وتىز پايىزدىق مولشەرىن جيناۋ مىندەتتەلسە, ەندىگى جەردە العاشقى جارنا كولەمى جيىرما پايىزعا تومەندەمەك. بۇل وزگەرىس رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ بيىلعى 2018 جىلدىڭ 26 ماۋسىمىنداعى شەشىمىنە سايكەس ەنگىزىلگەن. وسىعان وراي نەسيە بۇرىنعىشا بەس پايىزدىق سىياقىمەن 21 جىل مەرزىمگە دەيىن بەرىلە بەرمەك. بۇل وزگەرىستەرگە وراي بۇعان دەيىن قولدانىلىپ كەلگەن ەرەجەلەر دە وزگەرمەك. ياعني جوعارىدا ايتىلعانداي, پاتەرلەر ءۇشىن دە كوتتەدجدەر ءۇشىن دە العاشقى جارنا 20 پايىز كولەمىندە تولەنبەك.
وڭىردە اتالعان باعدارلاماعا قاتىسۋ ءۇشىن تاپسىرىس بەرۋشىلەر قاتارى جىل سايىن كوبەيىپ كەلەدى. بۇل كورىنىس اقتوبەلىكتەر اراسىندا تولەم قابىلەتى جوعارى جاندار مەن ازاماتتاردىڭ جەتكىلىكتى ەكەنىن كورسەتەدى. بۇعان دەيىن ەل تۇرعىندارى ىشىندە كوتتەدجەردى تەك ميلليونداعان تەڭگە قوماقتى قاراجاتى بار داۋلەتتىلەر مەن قالتالىلار عانا سالىپ نەمەسە ساتىپ الىپ تۇرا الادى دەگەن بىرجاقتى پىكىر قالىپتاسقانى جاسىرىن ەمەس. جوق, ولاي ەمەس. وعان تابىس كولەمى ورتاشا, ءتىپتى ودان دا تومەن تۇرعىندار دا قول جەتكىزە الادى ەكەن. «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بۇعان باستى نەگىز قالايدى. ال اقتوبەدە وتكەن جىلدان بەرى پايدالانۋعا بەرىلىپ كەلە جاتقان كوتتەدجدەر الدىڭعى پىكىرىمىزدىڭ باستى ايعاعى بولماق.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»