الدىمەن 6 فاۆوريتتەن باستاساق. بىرىنشىلىكتە ءباسى جوعارى كوماندالاردىڭ 4-ەۋى ەۋروپادان, 2-ەۋى لاتىن امەريكاسىنان بولاتىن. فرانتسيا, گەرمانيا, يسپانيا, پورتۋگاليا, ارگەنتينا جانە برازيليا. مىنە, وسى 6 كوماندا ءمۋنديالدىڭ الپاۋىتتارى سانالىپ, التىن كۋبوكتى جەڭۋى ءتيىس دەپ بولجاندى. بۇل تىزىمدەگى 3 كوماندا: يسپانيا, پورتۋگاليا, ارگەنتينا پلەي-وففتىڭ العاشقى ساتىسىنان «ۇشتى». ارگەنتينانىڭ ءتىپتى بۇل كەزەڭگە جەتكەنىنىڭ ءوزى قيىن وقيعالارمەن ورىلگەنىن ۇمىتپاسپىز. ال الەم چەمپيونى گەرمانيا ءوز توبىنان مۇلدە شىعا الماي, ماسقارا بولىپ
وتانىنا ورالدى. الەم چەمپيونى بولعان كوماندا كەلەسى بىرىنشىلىكتە توپتان شىعا الماي قالىپ جاتاتىن جاعداي بۇل جولى دا قايتالاندى. 2002 جىلى فرانتسيا, 2010 جىلى يتاليا, 2014 جىلى يسپانيا, ەندى مىنە 2018 جىلى گەرمانيا چەمپيون دەگەن اتقا لايىق ويىن كورسەتە الماي كەتتى. اتالعان كوماندالار ىشىندە برازيليا مەن فرانتسيا عانا قالدى. شيرەك فينالدا برازيليا بەلگيادان جەڭىلىپ, ماردىمسىز ويىنىمەن بىرىنشىلىكپەن قوش ايتىستى. فاۆوريت سانالعاندار قاتارىنان قالعان جالعىز فرانتسيا جورتىپ ءجۇرىپ, دەگەنىنە جەتتى.
ۇزدىك سۇرمەرگەن اتانۋى ءتيىس ويىنشىلار نەيمار مەن گريزمان بولاتىن. ەكەۋىنىڭ وزگەلەردەن وق بويى وزىق تۇرعانىن بايقاپ ەدىك. نەيمار 2 گول سوققانىمەن ەمەس, بۇل بىرىنشىلىكتە سيمۋلياتسيا جاساپ, ارتىستىگىمەن ەرەكشەلەندى. وعان قارسى 23 رەت ويىن ءتارتىبى بۇزىلدى. بىراق برازيليالىق شابۋىلشى وسى چەمپيوناتتا قاقپاعا ەڭ كوپ سوققى جاساعان فۋتبولشى (27 رەت) رەتىندە تىركەلدى. ال فرانتسيا قۇراماسىنىڭ شابۋىلشىسى انتۋان گريزمان 4 گول سوققانىمەن, «ۇزدىك سۇرمەرگەن» نوميناتسياسى بويىنشا حارري كەين جەڭىسكە جەتتى. ول – 6 گولدىڭ اۆتورى.
چەمپيوناتتىڭ ۇزدىك ويىنشىسى اتانۋى مۇمكىندەردىڭ قاتارىندا ادەتتەگىدەي كريشتيانۋ رونالدۋ, لەونەل مەسسي جانە نەيمار ۇشتىگى بولعانى راس. بىرىنشىلىك باستالماس بۇرىن بۇل تىزىمگە ەشكىم دە قارسى ءسوز ايتا الماس ەدى. ال ەندى بۇل ماراپاتتى لۋكا مودريچ العانىن كورىپ وتىرمىز. 4 جىلدا ءبىر كەلەتىن دوپ دوداسىنىڭ بولجاپ ايتۋعا وتە قيىن جارىس ەكەنىنە تاعى ءبىر مارتە كوز جەتكىزدىك.
VAR جۇيەسىنىڭ ارقاسىندا وسى چەمپيوناتتا پەنالتيلەر سانىنىڭ دا كوپ بولعانى انىق. 1990, 1998, 2002 جىلعى چەمپيوناتتاردا 18 پەنالتيدەن بەلگىلەنسە, بۇل جولى جانكۇيەرلەر 22 پەنالتي تاماشالادى. سونىمەن قاتار بۇل دودادا اۆتوگولدار سانى دا تىم كوپ بولدى. 12 اۆتوگول سوعىلىپ, كوپتەگەن جىلنامالارعا وزگەرىس ەندى.
ال جالپى مالىمەت ءۇشىن ايتا كەتسەم, بۇل جارىستا سونىمەن قاتار 169 گول سوعىلىپ, 219 سارى قاعاز, 4 قىزىل قاعاز كورسەتىلدى. ال حورۆاتيا ويىنشىسى يۆان پەريشيچ بىرىنشىلىك بارىسىندا 72 شاقىرىم جەر جۇگىرىپ تاستاپتى. 27 مارتە قاقپاسىنا كىرگەلى تۇرعان دوپتان قۇتقارعان بەلگيالىق تيبو كۋرتۋا ءتۋرنيردىڭ ۇزدىك قاقپاشىسى اتاندى. نەگىزى كوپشىلىك جانكۇيەر يسپانيالىق داۆيد دە حەا قاقپاشىلار اراسىندا ۇزدىك شىعار دەپ ۇمىتتەنگەن.
سونىمەن قاتار بۇل چەمپيوناتتا قورعاۋشىلار قاتتى كوزگە ءتۇستى. مىسالى, چەمپيون بولعان فرانتسيادا سامۋەل يۋمتيتي, رافاەل ۆاران, بەنجامەن پاۆار سەكىلدى قورعاۋشىلار ءبىر-بىردەن گول سوقتى. فرانتسيا قۇراماسى 1998 جىلى چەمپيون بولعان كەزدە دە ءۇش قورعاۋشى لوران بلان, ەمانۋەل پەتي, ليليان تيۋرامدار گول سوققان ەكەن. ال وسى چەمپيونات بارىسىندا كولۋمبيا قۇراماسىنىڭ قورعاۋشىسى يەرري مينا جالعىز ءوزى 3 دوپ سوقتى. ال چەمپيون اتانعان رافاەل ۆاران ءبىر ماۋسىمدا چەمپيوندار ليگاسىندا دا جانە الەم چەمپيوناتىندا دا جەڭىسكە جەتكەن ءتورتىنشى فۋتبولشى. وعان دەيىن مۇنداي اتاققا روبەرتو كارلوس, كريستيان كارامبە جانە سامي حەديرا قول جەتكىزگەن. ءبىر قىزىعى, اتالعان فۋتبولشىلاردىڭ بارلىعى دا ءمادريدتىڭ «رەالىنىڭ» نامىسىن قورعاعان.
ال اڭگىمەمىزدىڭ سوڭىندا بارلىعىمىزعا ۇنايتىن اقشا تۋرالى قوزعاي كەتسەك. چەمپيون اتانعان فرانتسيا قۇراماسى 38 ميلليون ەۋرو كولەمىندە قارجى الدى. ال كۇمىس جۇلدەگەر حورۆاتيا – 28 ميلليون. دەگەنمەن, ەل پرەزيدەنتى كوليندا كيتاروۆيچ ءار فۋتبولشىعا 9,5 مىڭ ەۋرودان سىياقى تاعايىنداپتى. سەبەبى سول 28 ميلليوننىڭ باسىم بولىگى حورۆاتيا فۋتبولىنىڭ دامۋىنا بولىنەرى انىق. ال قولا جۇلدەگەر بەلگيا 24 ميلليون ەۋرو السا, انگليا قۇراماسى 22 ميلليون يەلەنگەن. شيرەك فينالعا شىققاندار 16 ميلليوننان ارقالاپ قايتسا, 1/8 فينالدا جەڭىلگەندەر 12 ميلليون كولەمىندە سىياقىعا كەنەلدى. ال جالپى العاندا فيفا-نىڭ بەرىپ وتىرعان بيىلعى قارجىلاي ۇستەمە سىيلىقتارى وسىعان دەيىنگى چەمپيوناتتارمەن سالىستىرعاندا كوبىرەك. سەبەبى جارىسقا قاتىسىپ, توپتىق كەزەڭدە 3 ويىن وتكىزگەن كوماندالاردىڭ بارلىعى 9,5 ميلليوننان الدى.
وسىنداي قىزىقتارىمەن ورىلگەن چەمپيونات مارەسىنە جەتتى. ەندىگى كەزەك – 2022 جىلى قاتار مەملەكەتىندە وتەتىن 22 چەمپيوناتتا.
ەرمۇحامەد ماۋلەن,
«ەگەمەن قازاقستان»
