يسپانيا بيلىگى پۋچدەموندى ب ۇلىك باستادى دەگەن ايىپپەن 30 جىلعا قاماۋعا ۇمىتتەنگەن بولاتىن. ايتسە دە, گەرمانيا سوتىنىڭ شەشىمى وعان كەدەرگى كەلتىرەدى. پيرەنەي تۇبەگىندە مەملەكەت قارجىسىن جىمقىرىپ, جەمقورلىق جاساعاندار 2-3 جىل ارالىعىندا تۇرمەگە قامالادى. ال العاش رەت قارجىلىق قىلمىس جاساعاندارعا كەشىرىم جاسالۋى دا مۇمكىن.
ەستەرىڭىزدە بولسا, كاتالونيا بىلتىر تاۋەلسىزدىك الۋ جونىندە رەفەرەندۋم وتكىزگەن بولاتىن. اۆتونوميالىق ايماق حالقى ەگەمەندىكتى قولداسا دا, يسپانيا بيلىگى رەفەرەندۋمدى زاڭسىز دەپ تانىدى.
اقىرى كاتالونيا پرەزيدەنتى ك.پۋچدەمون باستاعان بىرقاتار شەنەۋنىكتەر قۋدالاۋدان قاشىپ, 2017 جىلعى قازاندا بەلگيانى پانالاعان ەدى. ءوز كەزەگىندە يسپانيا سوتى وعان حالىقارالىق ىزدەۋ جاريالادى. بيىل فينليانديادان بەلگياعا كولىكپەن كەتىپ بارا جاتقان كەزدە گەرمانيا پوليتسياسى ونى تۇتقىنعا الدى.
ازىرگە ك.پۋچدەموندى يسپانياعا ناقتى قاي كۇنى ەكستراديتسيالايتىنى بەلگىسىز. بۇعان دەيىن يسپانيا جوعارعى سوتىنىڭ وكىلى, كاتالونياداعى رەفەرەندۋمعا قاتىستى ءىستى جۇرگىزىپ جاتقان سۋديا پابلو ليارەنا گەرمانيا تاراپى ك.پۋچدەموندى ب ۇلىككە قارسى ايىپتاماسا, ەۋروپا جوعارعى سوتىنا شاعىمداناتىنىن جەتكىزگەن بولاتىن ازىرگە سۋديا جاڭا شەشىمگە قاتىستى پىكىر بىلدىرگەن جوق.
دەرەا ايماعى بيلىك قولىنا ءوتتى
سيريا مەملەكەتىنىڭ قارۋلى كۇشتەرى كوتەرىلىسشىلەر باسقاراتىن دەرەا قالاسىن قايتارىپ الدى. ەل پرەزيدەنتى باشار اسادقا قارسى ب ۇلىك وسى قالادان باستالعان.
ءۇش اپتا بويى رەسەي ۇشاقتارى مەن اسكەري پوليتسياسىنىڭ قولداۋىمەن سيريا بيلىگى ساربازدارى بىرنەشە ماڭىزدى وپەراتسيا جاسادى. ناتيجەسىندە اۋە شابۋىلى مەن زىمىرانمەن اتقىلاۋ ب ۇلىكشىلەرگە قيىن ءتيدى.
بۇۇ قازىرگى تاڭدا اتالعان ايماقتىڭ ەكى ءجۇز مىڭنان استام تۇرعىنى سوعىس سالدارىنان بوسىپ كەتكەنىن كەلتىرەدى. ولاردىڭ 70 پايىزعا جۋىعى كورشى كۋنەيترا پروۆينتسياسىندا باس ساۋعالاعان. BBC ارناسىنىڭ حابارلاۋىنشا, دەرەاداعى ب ۇلىكشىلەر قارۋىن ءوز ەركىمەن تاستاۋعا كەلىسىم بەرگەلى يوردانيا شەكاراسىن پانالاعان ون مىڭداعان ادام ۇيىنە قايتىپ كەلگەن ەكەن.
دەرەانى ب.اساد اسكەرىنىڭ قايتارىپ الۋىنىڭ ماڭىزى زور. ويتكەنى شاھاردىڭ ستراتەگيالىق ءمانى ەرەكشە. ونىڭ ۇستىنە, دەرەاداعى كوتەرىلىسشىلەردىڭ قارۋدى ءوز ەركىمەن تاستاۋىنىڭ تاعى ءبىر سەبەبى – ەلدە دەەسكالاتسيا ايماقتارىنىڭ قۇرىلۋى. سيريا ماسەلەسىنە قاتىستى استانا پروتسەسىنىڭ كەزەكتى راۋندى كەزىندە وسىنداي شەشىم قابىلدانعانى بەلگىلى. سول شەشىمگە سايكەس, يران, تۇركيا جانە رەسەي كەپىلگەر مەملەكەت رەتىندە سيريادا دەەسكالاتسيا ايماقتارىن قۇرۋعا كەلىسكەن بولاتىن. بۇل دا استانا كەلىسسوزدەرىنىڭ ماڭىزىن كورسەتەدى.
ترامپ ناتو-نى سىنعا الدى
بريۋسسەلدە ناتو-نىڭ كەزەكتى ءسامميتى ءوتتى. جيىندا ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردى تالقىلادى. ءىس-شارانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز سويلەگەن ۇيىمنىڭ باس حاتشىسى يەنس ستولتەنبەرگ بۇدان ءارى دە ەۋروپا مەن سولتۇستىك امەريكا بىرلەسە جۇمىس جاساي بەرەتىنىن مالىمدەگەن.
سونىمەن قاتار جيىندا يراكتاعى جاتتىعۋ ميسسيالارى جالعاسا بەرەتىنى, يوردانيا مەن تۋنيسكە قولداۋ كورسەتىلەتىنى ايتىلدى. ي.ستولتەنبەرگ ناتو مۇشەلەرى قورعانىس سالاسىنا بولىنەتىن قارجىنىڭ ۇلعاياتىنىن دا جەتكىزدى. بيىل ۇيىمعا مۇشە 8 مەملەكەت ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 2 پايىزىن ورتاق قورعانىسقا بولسە, ناتو-نىڭ قالعان مۇشەلەرى 2024 جىلعا قاراي وسى دەڭگەيدى باعىندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ سامميتتە سويلەگەن سوزىندە ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر قورعانىسقا بولەتىن قارجىنى ءىجو-ءنىڭ 4 پايىزىنا دەيىن ۇلعايتۋى قاجەت دەپ سانايتىنىن مالىمدەدى. الدا-جالدا بۇعان كەلىسپەسە, ۆاشينگتون ۇيىمنان شىعاتىنىن دا جەتكىزدى. اق ءۇي باسشىسىنىڭ مۇنداي شەشىمى بارشانى تاڭعالدىردى.
ازىرگە د.ترامپتىڭ ءسوزى قانشالىقتى شىنايى ەكەنىن تاپ باسىپ ايتۋ قيىن. اقش تاراپى ناتو-دان شىعۋى ءۇشىن اۋەلى سەناتتىڭ كەلىسىمىن الۋى ءتيىس. ياعني بۇل ەل پرەزيدەنتىنىڭ عانا قۇزىرىنداعى شارۋا ەمەس. الدا-جالدا اق ءۇي ناتو-مەن قارىم-قاتىناسىن ۇزسە, اليانستىڭ السىرەيتىنى انىق. ەندەشە, د.ترامپتىڭ كەزەكتى مالىمدەمەسى ەۋروپانىڭ تاعى دا باس اۋرۋىنا اينالىپ وتىر.
شولۋدى دايىنداعان
اباي وتار
