تاۋەلسىزدىكتىڭ اتار تاڭى دا, باتار كۇنى دە ونى ساناۋمەن باعالى ەمەس. سول كۇندەردە نەندەي عانيبەت ءىس ىستەدىڭ, حالىققا قايىرىم بولار قانداي جۇمىس ورىندادىڭ, ەلىڭە كۇن ساۋلەسى اياماي توگىلەردەي بىتىرگەن شارۋاڭ قايسى – 20 جىلدىڭ باعاسىن وسىلار بەرمەك. ەكونوميكا, ساياسات, مادەنيەت تاقىرىپتارى باسىن قار باسقان ءبىر-ءبىر شىڭ بولعاندا ەل نامىسىن جوقتايتىن دا, قورعايتىن دا سپورت ونەرى وسىناۋ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنىڭ تىنىسىن ايقىن سەزدىرەتىن ءدۇرس-ءدۇرس سوققان جۇرەگى بولعانى جاسىرىن ەمەس. ولاي بولسا, جيىرماعا تولعان تاۋەلسىز ەلدىڭ تالشىبىقتاي سولقىلداعان سپورت ونەرى جايلى جانە سول ونەردىڭ ماڭدايىنان سيپاپ, ارقاسىنان قاعىپ, قولتىعىنان دەمەگەن قابىرعالى قايراتكەر جايلى بولماق بۇگىنگى اڭگىمە. ول جان – تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ەلباسى – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ!
كوزى قاراقتى جانعا بەلگىلى, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى بۇرىنعى كەڭەس وداعى كەزىندە سالىنىپ,
پايدالانىپ كەلگەن ينفراقۇرىلىمدار قىسقا مەرزىمدە نە توزىپ, نە قولدى بولىپ, سپورتىمىزدىڭ دامۋىنا پايداسىن تيگىزە الماي قالدى. ال, ەكونوميكالىق احۋالدىڭ كۇردەلىلىگىنەن كوپتەگەن سپورت نىساندارى جەكەشەلەندىرىلىپ, اسىرەسە بۇقارالىق سپورتتىڭ دامۋىندا قيىن دا كۇردەلى كەزەڭ ورنادى. بىراق ەلباسى ەلدىك ىستەردىڭ ءبىرى رەتىندە قازاقستان حالقىنىڭ بولاشاعىنا تىكەلەي تۇتقا بولاتىن بۇل سالانى نازاردان تىس قالدىرعان جوق. تاۋەلسىزدىكتىڭ ءۇشىنشى جىلى تابالدىرىقتان اتتاعان ساتتە-اق ەلباسىنىڭ نۇسقاۋىمەن قازاقستان ۇكىمەتى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «قايرات» اۋىل دەنە شىنىقتىرۋ-سپورت قوعامىنىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ تۋرالى» №556 قاۋلىسىن قابىلدادى. بۇل ءدال سول كۇننىڭ ەنشىسى بولۋدان گورى ەل سپورتى ستراتەگياسىنىڭ كورىنىسى بولعان قاۋلى ەدى. ال, 1995 جىلى ەلباسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ جونىندەگى شۇعىل شارالار تۋرالى» جارلىعى شىقتى. كەڭەس وداعى تاراعان كەزدە شاشىلىپ كەتكەن ەل سپورتى ەندى-ەندى ەتەك-جەڭىن جيناپ, بولاشاق الىنار اسۋلارعا ماڭداي بۇرىپ, الەمدىك قاۋىمداستىق كوشىندە سەنىمدى قادام جاساي باستاعان ەدى. ۇزاماي ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋدىڭ 1996-2000 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى» قابىلداندى. ستراتەگيالىق دەيتىنىمىز سول, جاس مەملەكەت ەڭ اۋەلى قاي ءىستىڭ دە تامىرىن تەرەڭدەتەتىن شارانى قولعا الۋى, سونى باسىم سالا ەتۋى قاجەت بولاتىن. سپورت سالاسىنداعى تاۋەلسىز ەلدىڭ تۇڭعىش رەسمي قاۋلىلارى مەن جارلىقتارى ەل دەنساۋلىعىنا دەگەن قامقورلىق – بۇقارالىق سپورتتى جولعا قويۋعا ارنالىپ جاتسا, ودان اسقان ويلى قادامدى تاڭداۋ دا, تابۋ دا مۇمكىن ەمەس بولاتىن.
مۇنىڭ ءبارى قۇرعاق ءسوز, جانسىز سانامالاۋلار ەمەس. جوعارىداعى قاۋلىلار مەن جارلىقتاردىڭ اياسىندا, سونىمەن قاتار, تىكەلەي ءىس بارىسىندا جاسالعان قامقورلىق ناتيجەسىندە, كەشە عانا شاڭىراق كوتەرگەن جاپ-جاس قازاق ەلى ءوزى دەربەس مەملەكەت رەتىندە قاتىسقان ەكى جازعى وليمپيالىق ويىنداردا 200-گە تارتا مەملەكەت اراسىنان بىرىنشىسىندە 24, ال كەلەسىسىندە 22-ءشى (!) ورىن الىپ, ايدى اسپانعا ءبىر-اق شىعاردى. مىنە, وسىنداي تولاعاي تابىستار تولقىنىندا تۇرعان ءساتتىڭ وزىندە ەلباسى ەلىنىڭ سپورتىنىڭ ەرتەڭىنە الاڭداپ, 2001 جىلى ءوزىنىڭ №570 جارلىعىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا دەنە شىنىقتىرۋدى جانە سپورتتى دامىتۋدىڭ 2001-2005 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن» قابىلدادى. بۇل مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ەل سپورتىن وركەندەتۋگە جاساعان ىقپالى وراسان: ەڭ اۋەلى, باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا سپورتپەن شۇعىلدانۋشىلار سانى قاۋىرت ءوستى, سپورت نىساندارى كوپتەپ سالىندى, بۇرىنعى بارلارى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتكىزىلدى, جاڭا زامان تالابىنا ساي كوپتەگەن سپورت مەكتەپتەرى اشىلدى. كەشەلەرى عانا جاپپاي جابىلعان سپورت مەكتەپتەرىنىڭ سانى ەلىمىزدە 400-گە تايادى. سپورتتاعى دارىندى ۇل-قىزدارعا ارنالىپ 15-كە تاياۋ وبلىستىق مەكتەپ-ينتەرناتتار اشىلدى. سولاردىڭ التىن القاداي ۇلگىسى − الماتى قالاسىنداعى «شاڭىراق» ىقشام اۋدانىنداعى رەسپۋبليكالىق مەكتەپ-ينتەرناتى.
تاۋەلسىزدىگىن جاڭادان الىپ, ەركىن ەل بولۋدىڭ الىپپەسىن جاڭا وقىپ جاتقان قازاقستان ءۇشىن دۇنيەنىڭ ءبارى سپورتقا كەلىپ تىرەلىپ قالعان جوق. جاس ەل, جاڭا قادام – دەربەس مەملەكەت رەتىندە ءوز شەكاراسىن بەلگىلەپ الۋدان باستاپ, كورشى مەملەكەتتەرمەن, قالا بەردى الىستاعى الپاۋىت ەلدەرمەن دوستىق قاتىناس ورناتۋدىڭ قيىندىعىنىڭ ءوزى قيا جارتاسقا ورمەلەۋدەن ءبىر كەم ەمەس ەدى. ەل ىشىندەگى تۇرمىس احۋالى, ۇلت پەن ۇلتتى, ۇلىس پەن ۇلىستى تۇتاستىرۋ تاعى بار. كەڭەس وداعىنىڭ اۋزىنان وت شاشقان كەزىندە اتوم بومباسى جيناقتالعان الەمدەگى ءتورتىنشى تەرريتوريا ەكەنىمىز شە؟ ەلباسى وسى شارۋانىڭ ءبارىن اسقان كورەگەندىكپەن بىرىنەن سوڭ ءبىرىن تىندىرىپ وتىردى. سولارمەن بىرگە سپورت سالاسىن دا نازاردان تىس قالدىرعان جوق. اسا كۇردەلى كەزەڭدە قابىلدانعان سپورتتى دامىتۋدىڭ 1996-2000 جانە 2001-2005 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋدى قاتاڭ باقىلاۋعا الدى. ال, بۇل باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋى ەلىمىزدە دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتىڭ دامۋىنا ەرەكشە اسەر ەتتى. ايتۋلى كەزەڭدەردەگى قازاقستان سپورتى الەمدىك كوشتەگى عالامات جەتىستىكتەرىمەن دە تاريحقا التىن ارىپتەرمەن جازىلدى. وليمپيادا تۇعىرىنا ۆ.سميرنوۆ, ە.يبرايموۆ, ۆ.جيروۆ, ب.ءجۇمادىلوۆ, ا.پارىگين, م.مامىروۆ, ب.ساتتارحانوۆ, و.شيشيگينا, م.دىلدابەكوۆ, يۋ.مەلنيچەنكو, ب.ارتاەۆ, ي.گەرليتس, ي.بايرامۋكوۆ جانە وزگەلەردىڭ قازاق ەلىنىڭ اتىنان شىعۋى شىن مانىندەگى ەل اتىن تورتكۇل ءدۇنيەگە جاريالاۋدىڭ ەرەن ۇلگىسى بولدى. وسىنىڭ ءبارىنىڭ باستاۋىندا ەل سپورتىنا ەرەكشە ءمان بەرىپ, قامقور بولعان ەلباسىنىڭ ۇلى ەڭبەگى جاتىر.
قول جەتكەن جەتىستىكتى ەشكىمنىڭ الىپ قويمايتىنى بەلگىلى. ءومىر تىنىمسىز العا جىلجۋدا. ياعني ودان قالىپ قويماۋ ءۇشىن كەزەڭ سايىن جاڭا شارالار بەلگىلەپ وتىرۋ − ۇزدىكسىز دامۋ زاڭى. جوعارىداعى ەكى باعدارلاما ءوز مىندەتىن اتقاردى-اۋ دەگەن 2006 جىلدارى ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن «قازاقستاندا دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى دامىتۋدىڭ 2007-2011 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى» قابىلداندى. بۇل باعدارلامانىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بولدى. وسىعان دەيىن ازات ەل رەتىندە الەمدىك جارىستارعا, وسى سالاداعى باي تاجىريبەلەردى ورتاعا سالعان جيىن-كەڭەستەرگە قاتىسۋ ارقىلى قازاقستان سپورتى ءوز الدىنا اياسى بۇرىنعىدان دا كەڭ ماقسات قويۋى قاجەت ەدى. ول – ەل سپورتىن الەمدىك ۇردىستەن كەم ەمەس دارەجەدە دامىتۋ. ياعني, حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي ينفراقۇرىلىم ورناتۋ, الەمدىك تالاپتارعا جاۋاپ بەرەتىن كەشەندى سپورت قۇرىلىستارىن سالۋ, حالىقارالىق نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق تالاپتاردان اۋىتقىماۋ, سپورتتى دامىتۋدىڭ عىلىمي جەتىستىگىنە سۇيەنۋ, ارينە, ەلىمىزدە سپورتتىڭ كومەگىمەن سالاماتتى ءومىر سالتىن ورنىقتىرۋ ارقىلى حالىق دەنساۋلىعىن نىعايتۋ, ءبىر سوزبەن, ەلىمىزدە جان-جاقتى, ءتورت قۇبىلاسى تەڭ مەملەكەت قۇرۋ يدەياسى باسىم باعىت الدى.
جوعارىداعى باعدارلامادان كەيىن ەلىمىزدە سپورتپەن شۇعىلدانۋشىلار سانى ەرەكشە جوعارىلادى, سالالىق سپارتاكيادالار, مەملەكەتتىك كەشەندى جارىستار, وقۋشىلار, ستۋدەنتتەر, ەڭبەكشىلەر اراسىنداعى بۇقارالىق جارىستار كوبەيدى. سونىمەن قاتار, ەلىمىزدە قىسقى ازيا ويىندارىن وتكىزۋگە شەشىم قابىلدانىپ, قازاقستاننىڭ سپورت سالاسىندا تاريحي ساحناعا شىعار ءساتى جاقىندادى. جاسىراتىن تۇك جوق, ەلىمىزدە قىسقى ازيا ويىندارىن ءوتكىزۋگە شەشىم قابىلدانىپ قويعان كەزەڭدە الەمدىك قارجى داعدارىسى بۇرق ەتە قالدى دا, كوپ ەلگە «بايتال تۇگىل باس قايعى» كەزەڭى كەلىپ جەتتى. قازاقستان ەكونوميكاسى ءۇشىن دە اسا اۋىر جىلدار باستالدى. قىسقى ازيا ويىندارىن ءوتكىزۋ قىل ۇشىندا تۇردى. سول كەزدە ەلباسىمىز ەلباسىعا عانا ءتان مىنەز بەن شەشىمدىلىك تانىتىپ, ازيا ويىندارىن وتكىزۋ ماسەلەسىن كۇن تارتىبىنەن العان جوق. ەلىمىزدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى دە, سپورت ءمينيسترى دە ەلباسىنىڭ بۇل باتىل مىنەزىن بۇگىنگە دەيىن ريزاشىلىقپەن قايتالاپ ايتۋدان جالىققان ەمەس. ال, VII قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ الماتى مەن استانا قالالارىندا جارقىراپ وتكەنى ءبارىمىزدىڭ كوز الدىمىزدا.
سول ويىندارعا بارۋ جولى وڭاي بولعان جوق. بۇعان دەيىنگى قازاقستانداعى بار سپورت قۇرىلىستارىندا تەك ازياداعى ەڭ الپاۋىت جاپونيا, كورەيا, قىتاي عانا وتكىزە العان ازيا ويىندارىن ويناتا الماس ەدىك. ول ءۇشىن ەرەكشە ينفراقۇرىلىم مەن كەرەمەتتەي كەشەندى سپورت قۇرىلىستارى قاجەت ەدى. ولار قولعا الىنعان دا بولاتىن. بىراق الەمدىك قارجى داعدارىسى قولدى مىقتاپ بايلاعان دا تۇس وسى ەدى... تاعى دا ءبارى ەلباسىنىڭ شەشىمدىلىگىنە تىرەلدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى باستاپ قويعان سپورت قۇرىلىستارىن اياقتاۋعا ەش تولقۋسىز نۇسقاۋ بەردى جانە وسىناۋ ءولشەۋسىز قيىن ەكونوميكالىق كەزەڭدە قارجى كوزىن اشا ءبىلدى. ناتيجەسىندە, «استانا-ارەنا» جابىق فۋتبول ستاديونى, استاناداعى «الاۋ» مۇز ايدىنى, «سارىارقا» رەسپۋبليكالىق ۆەلوترەگى, «بارىس» سپورت كەشەنى سالىنىپ, «قازاقستان» سپورت سارايى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. الماتىدا حالىقارالىق شاڭعى ترامپليندەر كەشەنى, «الاتاۋ» شاڭعى جانە بياتلون ستاديونى, «تاباعان» سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ كەشەنى سالىنىپ, بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايى, بيىك تاۋداعى «مەدەۋ» سپورت كەشەنى, «شىمبۇلاق» ساۋىقتىرۋ سپورت كەشەنى جاڭاشا بوي كوتەرىپ, وزدەرىنىڭ ەكىنشى تاريحىن باستادى. بۇل اتالعان سپورت قۇرىلىستارى تەك قىسقى ازياداعا ارنالىپ سالىندى دەگەن جان قاتتى قاتەلەسەدى. بۇل التىن القاداي سپورت قۇرىلىستارى قازاقستان سەكىلدى جاس مەملەكەتتىڭ ەرتەڭىنە قىزمەت ەتپەك. مىنە, «استانا-ارەنامىزدا» ءىرى-ءىرى حالىقارالىق فۋتبول ويىندارى وتۋدە, «سارىارقادا» كەشە عانا ۆەلوترەكتەن الەم كۋبوگىنىڭ جارىستارى ءوتتى, «الاۋدا» الەمدىك كونكي ءبايگەسى بولدى, الماتىداعى شاڭعى تۇعىرىن بۇكىل الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك قاناتتى شاڭعىشىلارى بايقاپ تا كوردى. بالۋان شولاق سارايى دا, مەدەۋ دە, شىمبۇلاق تا الەمدىك جارىستاردان ءبىر ءسات بوساعان ەمەس. ولاي بولسا, ەلباسىنىڭ سول شەشىمدى قادامدارى مەن قامقور الاقانىنىڭ ارقاسىندا جاس قازاق مەملەكەتىنە الەم سپورتى كوشىپ كەلگەندەي بولعان جوق پا؟ ال, بۇل – ۇلگى, بۇل – تاجىريبە, بۇل – تاربيە مەكتەبى. بۇگىندە تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاعالى وتىرعان قازاقستاندا 17 جوعارى سپورت شەبەرلەرىن شىڭداۋ مەكتەبى (ونىڭ 3-ءى رەسپۋبليكالىق), 25 وليمپيادالىق ءىزباسارلار دايارلاۋ ورتالىعى (ونىڭ 8-ءى رەسپۋبليكالىق), 15 رەسپۋبليكا سپورتىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتتار جۇمىس جاسايدى. بۇل – بۇگىنگى كۇننىڭ ۇلەسى. ەرتەڭنىڭ باعدارلاماسى مۇنان دا مول.
سپورت ونەرىنىڭ باستى نىساناسى – حالىق. بۇقارالىق سپورتتى مەملەكەتتىك دارەجەدە دامىتۋ ماقساتى قازاقستان حالقىنىڭ دەنساۋلىعىن ويلاۋدان, ەل ىشىندە سالاماتتى ءومىر سالتىن ورنىقتىرۋدان تۋىپ وتىرعانى ايقىن. ەلباسىنىڭ ءبىز ءسوز ەتكەن جارلىقتارىنىڭ ءتۇپ نەگىزىندە دە وسىنداي مەملەكەتتىك قامقورلىقتار جاتىر. بۇعان دالەل – ەلباسى ءوزىنىڭ جىل سايىنعى قازاقستان حالقىنا جولداۋلارىندا حالىق دەنساۋلىعى, دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورت, سالاماتتى ءومىر سالتىنا سوقپاي كەتكەن ەمەس. ەلباسى تاپسىرماسىمەن ورىندالعان «جول كارتاسى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە قازاقستان ۇكىمەتى ەل ىشىندە سپورتتىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىنىڭ كۇشەيۋىنە كوپ ەڭبەك ەتتى جانە قىرۋار قارجى جۇمسادى. بۇل ءىستىڭ شىڭى بولاتىن قۇجات قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ حالىقتى ساۋىقتىرۋ ماقساتىمەن 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» باعدارلاماسى. بۇل قوعامنىڭ كوپ سالاسىن قامتيتىن ۇلكەن قۇجاتتا دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتقا جەتكىلىكتى ماڭىز بەرىلگەن. ەل ەرتەڭىنىڭ جول كارتاسىنداي بۇل باعدارلامىنىڭ ساۋلەسى مولىنان تۇسەتىن كۇندەر دە كەلىپ جەتتى, مىنە.
قاراپ وتىرساڭىزدار, تابالدىرىقتان اتتاعالى وتىرعان تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلىندا ەلباسى دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى ءبىر ءسات تە نازاردان تىس قالدىرماعان! ال, مۇنداي قامقورلىققا رەسپۋبليكا سپورتشىلارى دا لايىقتى جاۋابىن بەرۋدە. سوناۋ 1992 جىلى تاۋەلسىزدىگىن جاڭا العان قازاق ەلى بارسەلونا جازعى وليمپياداسى مەن البەرۆيلدەگى قىسقى وليمپياداعا تاراعان وداقتىڭ ورتاق كومانداسى قۇرامىندا قاتىستى. ناتيجەسى – 5 مەدال. ال, 1994 جىلى ليللەحامەردە وتكەن قىسقى وليمپيالىق ويىندارعا تاۋەلسىز ەل رەتىندە قاتىسقان قازاقستان بۇل وليمپيادادان 3 مەدال اكەلدى. سونىمەن قاتار, 1996 جىلى اقش-تىڭ اتلانتا قالاسىندا وتكەن XXVI جازعى وليمپيالىق ويىندارعا دا قازاقستان جازعى وليمپيادالار تاريحىندا تۇڭعىش رەت تاۋەلسىز ەل رەتىندە ءوز ۇلتتىق قۇراما كومانداسىمەن قاتىستى. جانە دە جەر ءجۇزىن وزدەرىنە جالت قاراتتى: اتلانتا وليمپياداسىنان ءبىز 3 التىن, 4 كۇمىس, 4 قولا جۇلدە جەڭىپ الىپ, 200-گە تارتا مەملەكەت اراسىنان 24 ورىنعا يە بولدىق! 1998 جىلى جاپونيانىڭ ناگانو قالاسىندا وتكەن قىسقى وليمپيادادان ءبىز تاعى 2 قولا جۇلدەمەن ورالدىق. قازاقستان سپورتىنىڭ جۇلدىزدى شاعى ەكى عاسىردىڭ ىرگەسىندە سيدنەيدە وتكەن XXVII جازعى وليمپيالىق ويىندارعا تۇسپا-تۇس كەلدى. الىستاعى جاسىل قۇرلىقتان ءبىز تاعى دا 3 التىن, 4 كۇمىس مەدال جەڭىپ الىپ, ەندى 22 ساتىعا شىقتىق! بۇل تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇنىنەن ەلباسى قامقور بولىپ كەلگەن قازاق سپورتىنىڭ تاريحقا التىن ءارىپتەرمەن جازىلعان تابىسى بولاتىن. مۇنان سوڭ سولت-لەيك سيتي جانە تۋرين قىسقى وليمپيادالارىنا قاتىستىق. افينا (1 التىن, 4 كۇمىس, 3 قولا) جانە بەيجىڭ ( 2 التىن, 4 كۇمىس, 7 قولا) جازعى وليمپيادالارىنان تابىستى ورالدىق. جالپى, تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلىندا قازاقستان سپورتشىلارى تەك قانا وليمپيالىق ويىنداردىڭ 11 التىن, 22 كۇمىس, 17 قولا جۇلدەسىن جەڭىپ العان ەكەن. قازاق ەلىنىڭ كوگىلدىر تۋى مەن ءانۇرانى الەم قالالارىنىڭ ءتورىندە وسىنشا رەت كوتەرىلىپ, وسىنشا رەت سالتاناتپەن شىرقالدى دەگەن ءسوز بۇل! ءتىپتى كەشە عانا سينگاپۋردە وتكەن I جاسوسپىرىمدەر وليمپياداسىندا قازاقستاننىڭ ەرتەڭى بولار جاس سپورتشىلارىمىز ەلىمىزگە 2 التىن, 2 كۇمىس, 2 قولا جۇلدەمەن ورالدى. بۇل – ەلباسى قامقورلىعىنا جاستار جاۋابى!
قازاق ەلى جاڭا بەلەستىڭ الدىندا تۇر. ول – تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما جىلىندا جەتكەن جەتىستىگىمىزدى الداعى كەزەڭدە ەسەلەي ءتۇسۋ. ول ءۇشىن دە ەلباسى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قامقورلىعىمەن ۇلكەن-ۇلكەن العىشارتتار جاسالۋدا. بيىل تاريحىمىزدا تۇڭعىش رەت قازاقستاننىڭ سپورتتىق فورۋمى ءوتتى. بۇل بۇكىلحالىقتىق شارادا الىس-جاقىن شەتەلدەردەن ازۋىن ايعا بىلەگەن ماماندار جينالىپ, قازاقستان سپورتىنىڭ قۇدىرەتى مەن كەمشىن تۇستارىن ورتاعا سالىپ, بولاشاق جوسپاردىڭ جولىن نۇسقادى. وسى فورۋم اياسىندا ۇزاق جىلدار قازاقستان سپورتىنىڭ التىن بەسىگى بولعان «قايرات» ەرىكتى سپورت قوعامىن جاڭعىرتىپ, قر تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى مەن قر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترلىگىنىڭ بىرلەسىپ قابىلداعان مەموراندۋمدارىنىڭ نەگىزىندە «ەل قايراتى» «رەسپۋبليكالىق اۋىلدىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگى قۇرىلدى. الداعى كەزەڭدە قوس مينيسترلىك, قالا بەردى قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ قامقورلىعىمەن وسى ىستە ارتتا قالىپ وتىرعان جانە قامقورلىققا ءزارۋ اۋىلدىق جەرلەردە سپورتتى جاڭا زامان تالاپ ەتكەن دارەجەگە كوتەرەتىنىنە سەنىم مول. اۋىل-سەلولاردا دەنە تاربيەسى مەن سپورتتان قارجى دا, كۇش تە اياماي وركەندەتە بەرۋ جايلى ەلباسىمىز تىنباي تاپسىرما بەرىپ كەلە جاتقانى دا كوزى قاراقتى جاندارعا بەلگىلى. ەلىمىزدە «استانا» كاسىپقوي ۆەلوكلۋبى, «استانا» كاسىپقوي باسكەتبول كلۋبتارى قۇرىلىپ, قازاقستان سپورتشىلارى ءجۇزدەگەن الەم, ازيا چەمپيوناتتارىنان, مىڭداعان ەل بىرىنشىلىكتەرىنەن قالماي قاتىسىپ جاتقانىنىڭ ءوزى ەلباسىنىڭ سىندارلى ەكونوميكالىق ساياساتى مەن دانا ساياسي ۇستانىمىنىڭ كورىنىسى. مىنە, سونىڭ التىن جەمىستەرىندەي بوپ تاۋەلسىزدىك العانىنا 20 جىل عانا بولعان قازاق ەلىنىڭ ءوز ىشىنەن ءۇش ءدۇركىن الەم چەمپيونى شىقتى. ول كەشە عانا اۋىر اتلەتيكادان پاريج ساحناسىن ءدۇر سىلكىندىرگەن سىر بويىنىڭ تۇلەگى – يليا يلين! ال تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا دۇنيە ەسىگىن اشقان ءبۇلدىرشىندەي قىزىمىز جانسايا ابدۋمالىك اقىل ويىنى شاحماتتان الەمنىڭ ءتورت دۇركىن چەمپيونى بولىپ ۇلگەردى! ەل سپورتىنا ەلباسى قامقورلىعى مەن ەل سپورتشىلارىنىڭ ول قامقورلىققا العىسى وسىنداي بوپ جاتسا ەرتەڭنەن دە كۇتەر جەڭىستەرىمىز از بولماسى انىق.
ەل سپورتى جانە ەلباسى جايلى بۇل جازعاندارىمىز ۇلكەن بايانداۋدىڭ التىن القاداي ۇزىكتەرى عانا بولماق. بۇگىندە ەلىمىز بويىنشا بوي كوتەرگەن كەشەندى سپورت قۇرىلىستارىنىڭ سانى مەن سالتاناتى ءوز الدىنا. ءتىپتى وسى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا رەسپۋبليكا بويىنشا 172 جاڭا سپورت قۇرىلىسى ءوز ەسىگىن حالىققا ايقارا اشقان ەكەن. مۇنداي عاجاپ كۇن ءبىر مەملەكەتتە بۇرىن بولعان با؟! ولاي بولسا تاۋبە دەيىك, راحمەت دەيىك, كوپ جاسا دەيىك ەلباسىمىزعا. ەلىمىزگە دە تاۋەلسىزدىگىمىز باياندى بولسىن دەگەن جاراسار. ال, سول ءۇشىن ءسىز بەن ءبىز, ءبارىمىز, كۇش-قۋاتىمىزدى اياماي, ءبىر ءبىرىمىزدى تاۋەلسىزدىكتى كوزىمىزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاۋعا شاقىرساق نەسى ايىپ؟!
ءبىر ەلدىڭ ۇلى كەمەسىن جيىرما جىل بويى باستى باعىتىنان بۇرماي باسقارىپ كەلە جاتقان ەلباسىمىزدىڭ قاراپايىم ادام رەتىندە مىناداي قاسيەتتەرىنە توقتالماسام سپورتتىڭ جارىسىنا قاتىسىپ, ونىڭ باستى سالتاناتى − ماراپاتتاۋدى كورمەگەندەي بوپ قالار وقىرماندار. ەلباسىنىڭ ءوزى دە ناعىز سپورتشى! تەننيس, گولف سپورتىنان نۇراعاڭنىڭ ءوزى تۇستاستارىنىڭ الدى بولىپ جۇرگەنىن باسپاسوزدەن بىلەمىز. سونىمەن قاتار, ەل باسقارعان جاننىڭ ۋاقىت تاۋىپ, كۇش-جىگەر اياماي جاڭا سپورت قۇرىلىستارىنىڭ اشىلۋىنا, نەبىر قىزىق دەگەن سپورت جارىستارىنا بارۋى مەن الىستاعى وليمپيادالاردىڭ اشىلۋ-جابىلۋ سالتاناتتارىنا ساپار شەگۋىنىڭ ءوزى سول جاننىڭ دەنەسىندە جانارتاۋداي قايناپ تۇرعان كۇش-قۋات, رۋح بۇلاعىنىڭ دالەلى. «ءتانى ساۋدىڭ جانى ساۋدى» بۇل جەردە ايتىپ قانا قويۋ جەتكىلىكسىز, سول سوزىڭە ءوزىڭ سەنىپ, ءوزىڭ ۇلگى بولا بىلسەڭ, عانيبەت. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ءدال سونداي ءسوزىن ىسىمەن دالەلدەگەن ناعىز سپورتشى قايراتكەر. بۇل جاعىنان قازاقستان حالقىنىڭ ماڭدايىنىڭ باعى بار ەكەن.
ەلباسى جانە ەل سپورتى! بۇل قازاقستان ءۇشىن سپورتتاعى باستى باعدارلاما. ول باعدارلامانىڭ باستى نىساناسى – دەنساۋلىعى مىقتى, سپورتتاعى تابىستارى وراسان, الەم حالقىنىڭ كوز الدىندا كوگىلدىر تۋى جانە سالتاناتتى ءانۇرانىمەن ەلەستەيتىن بۇلا كۇشتى, بيىك رۋحتى قازاق مەملەكەتىنىڭ بۇگىنگى تابىستارىنا ەسەلەپ تابىس قوسىپ, ماڭدايىن جارقىراتا بەرۋ! ەلباسى وسىلاي ويلايدى. ءسىزدەر مەن بىزدەر بۇل ويدى ودان ءارى دامىتىپ, ورايىمەن ىسكە اسىرۋشىلارى بولۋىمىز قاجەت. تاۋبە, سول كۇندەردى بىرگە كورۋگە جازسىن سىزدەر مەن بىزدەرگە!
نەسىپ جۇنىسباي ۇلى, رەسپۋبليكالىق «Sport» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى.
