16 جەلتوقسان, 2011

ابدۋللا گۇل: «تۇركيا – قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن ءبىرىنشى بولىپ تانىعان ەل»

1014 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن
  ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا باۋىرلاس تۇرىك ەلىنىڭ پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇلدەن سۇحبات الۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. تۇرىك مەملەكەتىنىڭ باسشىسى وسى 20 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرى تۋرالى ىقىلاسپەن اڭگىمەلەدى. – قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن تۇرىك رەسپۋبليكاسىن ءتۇر­كى حالىقتارىنىڭ ەرەكشە باۋ­ىر­لاستىق قاتىناستارى بايلا­نىستىرىپ تۇر. تۇركيا سوناۋ 1991 جىلى قازاقستان ءوز ءتاۋ­ەل­سىزدىگىن جاريالاي سا­لى­سىمەن ونى ءبىرىنشى بولىپ تانىدى, ءبىر­دەن ديپلو­ماتيا­لىق قارىم-قاتىناس ور­نات­تى. بۇگىنگى كۇنى قازاقستان مەن ءتۇر­كيانىڭ ارا­سىندا «ست­راتەگيالىق ءارىپ­تەس­تىك تۋ­رالى» شارت جۇمىس ىستەۋدە. ءسىز وسى ۋاقىت ارالىعىندا تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە قا­زاقستاننىڭ حالىقارالىق ارە­نادا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى اراسىنان نەعۇرلىم ماڭىزدى­سى رەتىندە قانداي ماسەلەلەردى اتاعان بولار ەدىڭىز؟ – ءيا, ارالارىن تاريحي, مادە­ني جانە گۋمانيتارلىق تامىرلاس­تىق پەن جالپى قۇندىلىقتار باي­لانىستىراتىن باۋىرلاس ەل رەتىندە تۇركيا قازاقستان ءتاۋ­ەل­سىزدىگىن الەم ەلدەرىنىڭ اراسىندا ءبىرىنشى بولىپ تانىدى جانە ديپ­لوماتيالىق قارىم-قاتىناس ور­نات­تى. سوندىقتان بۇگىنگى كۇنى ءبىز قازاقستان مەن تۇركيا ارا­سىندا ورنىققان ديپلوماتيا­لىق قاتىناستاردىڭ 20 جىلدىعىن دا اتاپ ءوتىپ وتىرمىز. وسى جاعدايعا جانە قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا بايلانىستى ەل حالقىنا شىنايى قۇتتىقتاۋىم­دى ار­نايمىن. پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ ءتۇر­كياعا جاسا­عان 2009 جىلعى ساپا­رى كەزىندە قول قويىل­عان جانە جۋىقتا رەسمي كۇشىنە ەنگەن «سترا­تەگيالىق ارىپتەستىك تۋ­را­لى» كەلىسىم-شارت ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىزدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەردى. بۇل كەلىسىم-شارت ءبىزدىڭ قارىم-قاتى­ناستارىمىزدا قول جەت­كىزگەن جەتىستىكتەرىمىز­دىڭ ەڭ جارقىن كورىنىسىنىڭ ءبىرى بولىپ تا­بىلادى. سونىمەن قاتار ول ساياسي, ساۋدا جانە ەكونوميكالىق قا­تىناستاردى الداعى ۋاقىتتا ودان ءارى دامىتۋ تۇرعىسىنان العاندا زور ماڭىزعا يە. قازاقستان تاۋەلسىزدىككە يە بولعان 20 جىل­دىڭ ىشىندە ەلدى قاي­تا قۇرىپ, ونى ءور­كەن­دەتۋ ۇدە­رىسىن زور تابىسپەن قورى­تىن­دى­لاپ وتىرعاندىعىن كورىپ وتىر­مىز. ول ءوز تاۋەلسىزدىگى مەن ەگەمەندىگىن بەكىتتى. كورشى مەم­لەكەتتەرمەن شەكارالاردى شەگەندەۋ ءما­سە­لەسىن بەيبىت تۇردە شەشتى. مەنىڭ قىمباتتى دوسىم پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ باستاما­شىل­­دىعى جانە باسشىلىعىمەن ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى ءجونىن­دەگى كەڭەستىڭ  (اوسشك) بەرىك ىرگەتاسى قالا­نىپ, ونىڭ قازىرگى دەڭگەيىنە قول جەتكىزىلدى. وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پەن تۇراق­تىلىق ىسىنە ماڭىزدى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان بۇل ىرگەلى ۇجىمعا توراعالىقتى ءبىز, ياعني تۇركيا قا­زاقستاننان 2010 جىلدىڭ ماۋ­سى­مىن­دا قابىلداپ الدىق. قازاقستان ءوزىنىڭ تۇراقتى تۇردە العا با­سۋى­نىڭ ناتيجەسىندە ءوز وڭىرىندەگى جەتەكشى مەملەكەتتەردىڭ بىرىنە, حالىق­ارا­لىق قوعام­داس­تىقتىڭ قۇرمەتتى مۇشەسىنە اينالدى. وسى رەتتە قازاقستاننىڭ 2010 جىلى ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋىن جانە ونىڭ ءسامميتىن تابىستى وتكىزۋىن بارلى­عى­مىزدىڭ ورتاق ماقتانىشىمىز دەپ بىلەمىن. ەلدىڭ حالىق­ارا­لىق ۇدەرىستەردىڭ قۇرمەتتى قاتىسۋشى رەتىندەگى بەدەلىن مۇنان كەيىن, ياعني ۇستىمىزدەگى جىلى يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنا جەتەكشىلىك جاساۋى ودان ءارى ايقىنداي ءتۇستى. وسىناۋ تاريحي تۇرعىدان العاندا قىسقا 20 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستان ءوزى­نىڭ قول جەتكىزگەن تابىستارىنىڭ ءناتي­جە­سىندە وڭىردەگى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپ­سىزدىكتىڭ ورتالىعىنا اينالدى. بۇل ۇلكەن جەتىستىك. – رەسمي انكارا پوستكەڭەستىك كە­ڭىس­تىكتەگى تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ءتاۋ­ەلسىز­دىگىنىڭ ءبىرىنشى كۇنىنەن باستاپ-اق ولارمەن دوستىق قاتىناستار ورنا­تۋ­عا ۇمتىلدى. ءتۇر­كيا بۇل جاڭا كە­ڭىس­تىكتە ءوزارا ارەكەت­تەستىك ۇدەرىستەرى­نىڭ لوكوموتيۆى بولدى. ءسىزدىڭ  پىكى­رى­ڭىزشە, سوڭعى ونجىلدىقتاعى جا­ھان­دانۋ ۇدەرىسى ۇدەي تۇسكەن ۋاقىتتا ءتۇر­­كى الەمى دامۋىنىڭ ساياسي جانە ەكو­نو­ميكالىق تۇرعىدان قانداي بولاشاعى بار؟ الەمدىك قارجى جانە ەكونو­مي­كالىق داعدارىس پەن قازىرگى كەزەڭنىڭ باسقا دا سى­ناق-قاتەرلەرىنە تۇركى تىلدەس حالىقتار قانداي تاسىلدەردى بىرىگىپ قارسى قويا الادى؟  – قازىرگى زامانعى الەمدە وڭىرلىك ينتەگراتسيا مەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭى­زى كۇن وتكەن سايىن ءوسۋ ۇستىندە. قازىر بۇل ۇدەرىستەر جاھاندىق سيپات الىپ وتىر. وسى رەتتە تۇركى تىلدەس رەس­پۋب­ليكالاردىڭ تىلدىك, مادەني, تاريحي بىرلىگى, شىعۋ تەگى مەن ورتاق قۇندى­لىق­تارى جالپى گەوگرافيالىق ورنالاسۋىمىز­دىڭ نەگىزىندە كەڭ كولەمدى ىنتىماقتاستى­عى­مىزعا قولايلى جاعدايلار تۋدىرادى, سو­نى­مەن قاتار كوپتەگەن ماسەلەلەر ءجونىن­دە مۇددەلەستىگىمىزدى ۇشتاستىرا تۇسەدى. وسى نەگىزدەرگە ارقا تىرەي وتىرىپ, ءبىز تۇركىتىلدەس ەلدەر ىنتىماقتاستىعى كەڭەسىن (تتەىك) قۇرۋ ۇدەرىسىنە باس­تاما­شىلىق ەتتىك. مۇنداي ارىپتەستىكتىڭ جۇمىسى ەۋر­ا­زيا­لىق كەڭىستىكتەگى ەلدەر ىنتىماق­تاس­تىعىنا دا جاعىمدى اسەر ەتەتىندىگى, ونى قالىپ­تاس­تىرۋدىڭ تەتىگى بولىپ تابى­لاتىندىعى دا انىق. وتكەن جىلى ءبىز بۇل تەتىكتى ينس­تي­تۋتتان­دىرۋ ءىسىن قامتاماسىز ەتتىك. ۇي­ىمدى قۇرۋ جونىندە شەشىم قابىلدانىپ, كەڭەستىڭ باس حات­شىسى تاعايىندالدى. حات­شىلىققا ىس­تام­بۇلدان ورىن بەردىك. سونىمەن قاتار, وسى باعىتتاعى جۇمى­سى­مىزعا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن استانادا ءتۇر­كى اكادەمياسى, باكۋدە ءتۇر­كىتىلدەس ەل­دەردىڭ  پارلامەنتتىك اسسام­بلەياسى قۇ­رىلدى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 20-21 قازانىندا الماتىدا تۇركىتىلدەس ەلدەر ىنتى­ماق­تاستىعى كەڭەسىنىڭ ءبىرىنشى ءسامميتى ءوتىپ, ونىڭ باستى تاقىرىبى ەكونوميكالىق ىنتى­ماق­تاستىق ماسەلەلەرى بولدى. وسى سامميت كە­زىندە ىسكەرلىك ورتالاردى بىرىكتىرەتىن تۇركى ءىس­كەرلىك كەڭەسىن قۇرۋ جونىندە شەشىم قا­بىلداندى. ءبىزدىڭ بۇل باستاماشىلىعىمىز ەكو­نو­ميكالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامى­تۋعا, جاھاندىق ەكونوميكالىق داع­دارىسقا بىرىگىپ قارسى تۇرۋىمىزعا ءمۇم­كىندىك بەرەتىندىگى انىق. الداعى ۋاقىتتا تۇركىتىلدەس ەلدەر ىن­تىماقتاستىعى كەڭەسىنە باسقا دا باۋ­ىر­لاس ەلدەر قوسىلادى دەگەن سەنىمدەمىن. – وسى 20 جىلدىڭ ءون بويىندا قا­زاق­ستان مەن تۇركيا قارىم-قاتىناسى ءارىپ­تەس­تىك جانە ءوزارا قۇرمەتتەۋ, ءوزارا ءتيىمدى ەكونوميكالىق ءتيىمدى ىنتى­ماق­تاستىق نەگىزىندە ءورىس الىپ كەلەدى. ءتۇر­كيا – قا­زاقستان ەكونوميكاسىن­دا­عى ءىرى ينۆەستور. سىزدەردىڭ ينۆەستي­تسيا­لارىڭىز قازاقستان­دىق ەكونومي­كا­نىڭ يندۋستريالىق سەك­تورى­نا با­عىتتالۋدا. سونداي-اق ەكونومي­كا سا­لا­سىنداعى كوپتەگەن مەملەكەتارا­لىق ماسەلەلەردى شەشۋگە ىقپال ەتەتىن ەكو­­نوميكالىق كەڭەس قۇرۋ تۋرالى دا كەلىسىم بار. ءسىز ەكى جاقتى ەكونوميكالىق ىن­تى­ماقتاستىقتىڭ الەۋەتىن قالاي با­عالاي­سىز؟ بولاشاقتا قانداي باعىت­تار پايدا بولۋى مۇمكىن؟ – قازاقستان ءبىزدىڭ وڭىردەگى ەڭ ما­ڭىزدى ساۋدا  جانە ەكونوميكالىق ءارىپ­تە­سى­مىز بولىپ تابىلادى. ءبىز  الداعى ۋا­قىتتاردا ءوزىمىزدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستارى­مىز­دى ءارتاراپ­تان­دى­رۋعا جانە دامىتۋعا كۇش سالاتىن بو­لامىز. بۇعان بىزگە ەكى ەلدىڭ اراسىندا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان بىرلەسكەن ەكو­نوميكالىق كوميسسيانىڭ جۇمىسى كو­مەكتەسەتىن بولادى. ونىڭ قىزمەتى اتال­عان قا­رىم-قاتىناستى ودان ءارى كەڭەي­تۋگە, ەكى جاقتى ساۋدانىڭ جولىنداعى كەدەرگىلەردى جويىپ, جاڭا مۇمكىندىكتەردى ايقىنداۋعا با­عىتتالىپ وتىر. ءوزارا ساۋدا كولەمى 2008 جىلى 3 ميلليارد دوللاردان اسىپ تۇسكەن ەدى. 2009 جىلى جاھاندىق ەكونوميكالىق داعدارىس سالدارى­نان بۇل تسيفر 1,7 ميلليارد دوللارعا دەيىن تومەندەدى. 2010 جىلى ەكى ەل اراسىنداعى ساۋ­دا قارىم-قاتىناسىندا قايتا جاندانۋ  ۇدە­رىسى ور­نى­عىپ, ساۋدا كولەمى 3,2 ميلليارد دول­لار­دى قۇرادى. ال ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 8 ايىندا 2,7 ميلليارد دوللار بولدى. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىش 4 ميلليارد دوللارعا جۋىقتايدى دەپ كۇتىپ وتىر­مىز. الداعى ۋاقىتتا ونىڭ دەڭ­گەيىن 10 ميلليارد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋدى ورتاق ماقسات رەتىندە ايقىندادىق. ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى  ءار­تاراپتاندىرۋدىڭ مول الەۋەتى بار. وسىنى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءبىز تۇرىك كاسىپكەرلەرىنىڭ قازاقستاندا قازىرگى كۇنى بەلسەندى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءىرى ينفراقۇرى­لىمدىق جوبالارعا, سونىڭ ىشىندە بوگەندەر قۇرىلىسىنا, جولدار مەن كوپىرلەر سالۋعا, تازالاۋ قوندىرعى­لا­رىن ورناتۋعا, قۋات ءون­دىرۋ ستانسا­لا­رىن سالۋعا, كەمە جاساۋعا, قازاق­ستان مەن قىتاي شەكارالارىنداعى لو­گيستيكالىق ورتالىقتار قۇرىلىسىنا قاتىسۋىنا ىنتا تانىتۋدامىز. – تۇركيانىڭ جەتەكشى قۇرىلىس كوم­پانيالارى استانانى سالۋ ىسىنە بەل­سەنە قا­تىستى. سوندىقتان ازيا­نىڭ ەڭ سول­تۇس­تىگىندە پايدا بولعان جاڭا قالا تەك قازاق­ستان­دىقتاردىڭ عانا ەمەس, تۇرىك قۇرى­لىس­شى­لارى­نىڭ دا ورتاق ماقتانىشى. ونىڭ ءۇس­تىنە استانا مەن انكارا – باۋىر­لاس قا­لالار. بۇل جاعدايلار ەكى جاقتى قا­رىم-قاتىناسقا قالاي اسەر ەتۋدە؟ – ءبىزدىڭ قازاقستانعا سالعان ينۆەس­تي­تسيا­لارىمىزدىڭ جالپى كولەمى 2 ميلليارد دول­لار­عا جۋىقتاسا, ول نەگىزىنەن مۇناي, قۇرى­لىس, قوناق ءۇي جانە بانك ىستەرى, ازىق-ت ۇلىك, حيميا, ءدارى-دارمەك وندىرىستەرىنە قاراي باعىتتالعان. قۇرىلىستاعى مەردىگەرلىك ماسەلەلەر تۇر­عىسىنان قاراعاندا دا تۇركيا ءۇشىن قازاق­ستان ماڭىزدى ارىپتەس ەل بولىپ تابىلادى. تۇركيانىڭ قۇرىلىس كومپا­نيا­لارى قازاق­ستان­دا ساپاسى جوعارى, باعاسى قولايلى قۇ­رى­لىستار سالۋدى ءجۇ­زەگە اسىرىپ كەلەدى. ولاردىڭ سالىنۋ مەر­زىمى جونىندە دە كوپ شاعىمدار جوق. تۇرىك مەردىگەرلەرىنىڭ  كۇشى­مەن قازاق­ستان­دا 15 ميلليارد دوللاردىڭ قۇرىلىس جوبالارى جۇزەگە اسقاندىعىن اي­تۋعا بولادى. بۇل قۇرىلىستاردىڭ ەلەۋلى بولىگى قازاق­ستان دامۋىنىڭ سيمۆولىنا اينا­لىپ وتىرعان استانا قالاسىندا سالىن­دى. سوندىقتان استانا ءبىز ءۇشىن دە ماق­تا­نىش بولىپ تابىلادى. استانا مەن انكارانىڭ باۋىرلاس قالالارعا اينالۋى ەكى ەل اراسىنداعى الەۋمەتتىك جانە مادە­ني ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتا تۇسەتىندىگىنە سەنىم ۇلكەن. – پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ باستاماشىلىعىمەن قۇرىلعان اوسشك ۇيى­مىنا توراعالىقتى قا­زاقستان ءتۇر­كياعا رەسمي تۇردە تاپ­سىر­دى. وسىعان وراي ەكى ەلدىڭ ءوزارا ارە­كەتتەستىگى كوپ جاق­تى دەڭگەيدە, حا­لىقارالىق ارەنادا قالاي قالىپ­تا­سىپ كەلە جاتقانى تۋرالى ايتا كەتسەڭىز؟ – ءيا, ءبىز 2010 جىلدىڭ ماۋسىم ايىن­دا نەگىزىن نۇرسۇلتان نازارباەۆ قالاعان اوسشك-گە توراعالىقتى قازاقستاننان قابىلداپ الدىق. ءبىز قازىر ازيادا قا­لىپ­تاسقان قاۋىپ­سىزدىك تۋرالى وسى جاڭا تۇسىنىك اياسىندا جۇمىسىمىزدى ودان ءارى ورىستەتىپ, اوسشك-ءنىڭ حالىقارالىق ارە­نادا ۇلكەن ماڭىزعا يە بولۋىن قام­تا­ماسىز ەتۋ جولىندا جۇمىس ىستەپ جاتىر­مىز. ءبىز اوسشك كەڭىستىگىندە ءتيىمدى ءۇن­قاتىسۋ تەتىگىنىڭ قالىپتاسۋىنا وتە ۇلكەن ءمان بەرۋدەمىز. وسىعان وراي اوسشك-ءنىڭ قىزمەتى مەن تيىمدىلىگىن نىعايتۋ ءۇشىن قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىققا ۇلكەن كۇش-جىگەر جۇمساۋدامىز. قازاقستان مەن تۇركيا تۇركى الەمى اياسىن­داعى ىنتىماقتاستىقتا دا ما­ڭىز­دى ءرول وينايدى. بۇل ماسەلە جونىندەگى قارىم-قاتى­ناسىمىز بارىنشا ىلگەرى دەڭگەيدە دەپ ەسەپتەيمىن. سونداي-اق يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى, ەقىۇ  سەكىلدى ۇيىمدار اياسىندا دا ءوز ىنتى­ماق­تاستىعىمىزدى ودان ءارى بەكىتىپ كەلەمىز. – قازاقستان مەن تۇركيا حالىق­تا­رىن مادەنيەت پەن ءداستۇر ورتاق­تاس­تى­عى دا بىرىكتىرە تۇسەدى. ءسىز جالپى الەم­دىك مادەني مۇ­رالارعا تۇركى حا­لىق­تارىنىڭ قوسقان ۇلەسىن قالاي با­عالايسىز؟ الەمدە تۇركى ءما­دەنيەتىنىڭ تانىمالدىعىن ارتتىرا ءتۇسۋ ءۇشىن قانداي جۇمىستار جۇرگىزىلۋى قاجەت؟ – تۇركى الەمى مىڭجىلدىقتار بويى ەۋر­ازيالىق كەڭىستىكتەگى ءارتۇرلى مادە­نيەت­تەرمەن ءوزارا ارەكەتتەستىك ارقىلى دامىپ كەلدى. ءبىر جاعىنان العاندا, ءبىزدىڭ اتا-بابالارى­مىزدىڭ قالىپتاستىرعان ءور­­كەنيەتى باسقا وركەنيەتتەرگە جاڭا كوكجيەكتەر اشىپ بەرسە, ەكىنشى جا­عى­نان العاندا, ول وركەنيەتتەردىڭ جەتىستىكتەرىن پايدالانۋ ارقىلى ءوز ءتاجى­ريبەسىن دا­مىت­تى. ءححى عاسىردا تۇرىك الەمى بۇل تاريحي ۇدەرىستى ودان ءارى جال­عاستىرا وتى­رىپ, وڭىرلىك ىنتى­ماق­تاستىقپەن قاتار بۇكىل ادامزات قاۋى­مىنا ورتاق جاھاندىق قۇندىلىقتاردى يگەرۋ مەن وعان ۇلەس قوسۋعا جاقسى دايىندىقپەن كەلىپ وتىر. وسىنىڭ اياسىندا ءبىز 1992 جىلى قۇرىل­عان تۇركسوي قىزمەتىنە ۇلكەن ماڭىز بەرەمىز. ونىڭ ءساتتى جۇمىستارىن, سولاردىڭ قاتارىندا قازىرگى ءىس ءۇس­تىن­دەگى باس حاتشى دۇيسەن قاسەيىنوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇزەگە اسۋ ۇستىندەگى ىستەردى قولداپ, وسى ىستەردىڭ ءورىس الۋىن  ءجىتى باقىلاپ وتىرمىز. ەكىنشى جاقتان العاندا, تۇركى تىلدەرى, مادەنيەتتەرى مەن تاريحىن زەرتتەۋ سالا­سىن­دا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتى­ماق­تاستى­عى كەڭەسى اياسىندا, سونىڭ ىشىندە ەڭ الدىمەن تۇركى اكادەمياسىندا ءجۇ­زە­گە اسىپ جاتقان باستاماشىلدىق ىستەر مەن جوبالارعا قولداۋ ءبىلدىرىپ وتىرا­مىز. ارينە, بۇل ماسەلە جونىندەگى جۇ­مىس­تار ءالى ءوزىنىڭ باستاپقى ساتىسىندا عانا. بولاشاقتا وسى ىستەر دامي كەلە تۇركى مادەنيەتىنىڭ الەمگە تانىمالدى­لى­عىن ارتتىرا تۇسەدى دەپ ەسەپتەيمىن. – ءسىز تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ينتە­گراتسيالانۋىنا نۇرسۇلتان نا­زار­باەۆتىڭ قوسقان ۇلەسىن ۇنەمى جو­عا­رى باعالاپ كەلەسىز. ءتىپتى ءبىزدىڭ ەلبا­سىمىزدى تەك  قازاق­ستاننىڭ عانا ەمەس, بويىندا تۇركى قانى بار بارلىق حالىقتاردىڭ كوشباسشىسى رەتىندە اتاعانىڭىزدى دا جاقسى بىلەمىز. ءسىز نازارباەۆ مىرزامەن ءجيى حابارلاسىپ تۇراسىز با؟ ونىڭ ساياسي قايراتكەرلىگىنە ءتان باستى سيپاتتامالار جايىندا قىس­قاشا ايتا كەتسەڭىز. – مەن نازارباەۆ مىرزانى تۇركى الەمىنىڭ كوشباسشىسى دەپ ەسەپتەيمىن. پرەزيدەنت نازارباەۆ قازاقستاننىڭ وتكەن 20 جىلى ىشىندەگى كەزەڭدە ەلدىڭ دا­مۋى­نا وتە ۇلكەن ۇلەس قوستى. ول ءوز ەلىنىڭ دامۋىنا ساي كەلەتىن ەڭ ءبىر ءتيىمدى مودەلدى جاسادى جانە سونى جۇزەگە اسىرا ءبىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە قازاق­ستان دامۋى جونىنەن بۇكىل وڭىرگە جار­قىن مىسال بولا الاتىن ۇلگىلى ەلگە اي­نال­دى. نازارباەۆتىڭ كوشباسشىلىق قاسيەتى بۇگىنگى كۇنى تەك قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىمەن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار بۇل ەلدىڭ حالىقارالىق ارەنادا قول جەتكىزگەن زور تابىستارىمەن دە ايقىندالىپ وتىر. تۇركيا مەن قازاقستان قارىم-قاتىنا­سى­نىڭ قازىرگى قول جەتكىزىلگەن دەڭگەيىنە, ءسوز جوق, نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتە زور ۇلەس قوستى.  – اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

اڭگىمەلەسكەندەر يرينا بەكتياروۆا, لەيلا اگامالوۆا, ارنايى «ەگەمەن قازاقستان»  گازەتى ءۇشىن.

سوڭعى جاڭالىقتار