پالاتا وتىرىسىندا الدىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر كونستيتۋتسيالىق زاڭدارىنا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر تالقىلاندى.
ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ تانىستىرعان قۇجات سايلاۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋگە, ونىڭ ىشىندە جاڭا ينستيتۋتتار ەنگىزۋ, قۇقىقتىق ولقىلىقتار مەن قايشىلىقتاردى جويۋ ارقىلى جەتىلدىرۋگە ارنالعان. زاڭ جوباسىن ازىرلەۋدىڭ ماقساتى نەگىز قۇراۋشى سايلاۋ قاعيداتتارىنىڭ ساقتالۋىن ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
– زاڭ جوباسىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارىن سايلاۋدا قولدانىلاتىن سايلاۋ جۇيەسىن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىن سايلاۋ تارتىبىندە قولدانۋ ۇسىنىلادى. ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىن سايلاۋدى وڭتايلاندىرۋعا بايلانىستى اۋداندىق سايلاۋ كوميسسيالارىن جويۋ كوزدەلىپ وتىر. ولاردىڭ فۋنكتسيالارى مەن وكىلەتتىلىكتەرى اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنا بەرىلەدى. ولاردىڭ ەكى مۇشەسى وزدەرىنىڭ وكىلەتتىلىكتەرىن تۇراقتى كاسىبي نەگىزدە جۇزەگە اسىرادى. جەكە تۇلعالار تۋرالى مەملەكەتتىك دەرەكتەر بازاسىن ينتەگراتسيالاۋ ارقىلى سايلاۋشىلاردىڭ تىزىمدەرىن قۇراستىرۋ ءتارتىبىن قايتا قاراۋدا ۇسىنىلادى. بۇل رەسپۋبليكالىق ەلەكتروندى سايلاۋشىلار ءتىزىمىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى ادىلەت ءمينيسترى.
زاڭ جوباسى ارقىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا مەملەكەتتىك ەلتاڭباداعى «قازاقستان» جازۋىن لاتىن ارىپتەرىمەن جازۋدى كوزدەيتىن تۇزەتۋ ەنگىزىلەدى.
تالقىلاۋ بارىسىندا زاڭ جوباسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. وندا قولدانىستاعى لاۋازىمعا سايلاۋ جانە لاۋازىمنان بوساتۋدىڭ قولدانىستاعى ءتارتىبىن ساقتاۋ ماقساتىندا اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىن توتە سايلاۋ ەنگىزۋگە قاتىستى ەرەجەلەردى الىپ تاستاۋ كوزدەلىپ وتىر.
وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە سايلاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەكى وقىلىمدا قارالدى.
بيۋدجەت كودەكسىنە ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر سايلاۋشىلار مەن سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرىن جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن وقىتۋ مۇمكىندىگىن بەرەدى.
اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر سايلاۋعا قاتىساتىن ۇمىتكەرلەردىڭ, ساياسي پارتيالاردىڭ ۇگىت-ناسيحات ماتەريالدارىن جاريالاۋ نەمەسە ەفيرگە شىعارۋ ءتارتىبىنىڭ بۇزىلۋىنا, سونداي-اق سايلاۋعا بايلانىستى قوعامدىق پىكىر سۇراۋ شارتتارىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپتىلىق بەلگىلەۋگە باعىتتالعان.
پارتيالىق ءتىزىم بويىنشا سايلاناتىن ءماسليحات دەپۋتاتتارىن تەپە-تەڭدىك سايلاۋ جۇيەسىنىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋ تۋرالى», «ساياسي پارتيالار تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتى تۋرالى» زاڭدارعا تۇزەتۋلەر توپتاماسى ەنگىزىلەدى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە سايلاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى سەنات وتىرىسىندا قارالىپ, ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى.
زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا كوميتەتتىڭ ەسكەرتپەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىن لاۋازىمعا سايلاۋ جانە لاۋازىمنان بوساتۋدىڭ قولدانىستاعى ءتارتىبىن ساقتاۋدى كوزدەيتىن قولدانىلىپ جۇرگەن ءتارتىپتى ساقتاۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. رەگلامەنتكە سايكەس قۇجات سەناتورلاردىڭ تۇزەتۋلەرىمەن ماجىلىسكە جىبەرىلدى.
زاڭناماعا ساقتاندىرۋ جانە ساقتاندىرۋ قىزمەتى, باعالى قاعازدار نارىعى ماسەلەلەرى بويىنشا تۇزەتۋلەر دە ماجىلىسكە جىبەرىلدى.
ۇلتتىق بانك توراعاسى دانيار اقىشەۆ تانىستىرعان قۇجاتتاعى تۇزەتۋلەر كولىك قۇرالدارى يەلەرىنىڭ مىندەتتى ساقتاندىرۋ جونىندەگى ازاماتتىق-قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىگىنە قاتىستى كەلىسىم-شارتتار بويىنشا ساقتاندىرۋ قۇپياسىن, ونىڭ ىشىندە زاڭمەن قورعالاتىن قۇپيانى قۇرايتىن اقپاراتتى پروكۋروردىڭ سانكتسياسىنسىز ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنا الۋ قۇقىعىن بەرۋگە; اكتۋاري بىرلەستىكتەرىنىڭ, ساقتاندىرۋ (قايتا ساقتاندىرۋ) ۇيىمدارىنىڭ, ساقتاندىرۋ ومبۋدسمەنىنىڭ قۇقىقتىق ەرەجەلەرىن ناقتىلاۋ جانە قىزمەتىن رەتتەۋ مەن تالاپتارىن رەتتەۋگە جانە ت.ب. ماسەلەلەرگە قاتىستى بولىپ وتىر.
جالپى وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداما جاساعان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءمادينا ابىلقاسىموۆا قۇجاتتىڭ ەلباسى تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋعا جانە ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق شارتتاردى ورىنداۋ ماقساتىندا ازىرلەگەندىگىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا بيىلعى جولداۋىندا بالا كەزدەن بولعان ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەرگە كۇتىم جاسايتىن ادامداردى الەۋمەتتىك قولداۋدى, سونداي-اق «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىندا» جالاقىسى از ازاماتتاردىڭ سالىق جۇكتەمەسىن ازايتۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسىندا 18 جاستان اسقان بالا كەزىنەن ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەككە كۇتىم جاسايتىن ادامدارعا ارنالعان جاڭا جاردەماقىنى 2018 جىلدىڭ 1-شىلدەسىنەن باستاپ ەنگىزۋ قاراستىرىلعان.
– بۇل جاردەماقىنى 14 مىڭعا جۋىق وتباسى الادى, ال ونىڭ كولەمى 29 699 تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل جاردەماقى بالا كەزىنەن ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەككە قاراپ وتىرعاندارعا بەرىلەدى جانە ولاردىڭ كۇتىم جاساعان كەزەڭدەرى زەينەتكە شىققاندا ەڭبەك ءوتىلى بولىپ ەسەپتەلەدى, – دەدى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى.
جالپى, ەلىمىزدە بالا كەزدەن ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەرگە بەرىلەتىن مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقىنىڭ كولەمى 54 306 تەڭگەنى قۇرايدى. ال ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەر جەكە وڭالتۋ باعدارلامالارى شەڭبەرىندە مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك كورسەتكىشتەرگە سايكەس قاجەتتى قۇرالدارمەن جانە قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
سونداي-اق «ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋگە تەك قانا مەملەكەتتىڭ ەمەس, سونىمەن قاتار ازاماتتاردىڭ, وتباسى مۇشەلەرىنىڭ, جەكە سەكتوردىڭ جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ بىردەي قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىكتەر بەرەدى. وسى ماقساتتا الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان جاڭا بىلىكتىلىك تالاپتارى, مەديتسينالىق جانە مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ ستاندارتتى ەرەجەلەرى تالاپ ەتىلەدى.
بۇدان باسقا, ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەت الۋشىلار جانە ولارعا كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك قىزمەتتەر تۋرالى دەربەس اقپاراتتى قامتيتىن الەۋمەتتىك پورتال قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل تابيعي قوزعالىستى, تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇرامىن وزگەرتۋدى جانە ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتەتىن مامانداردى ەسكەرە وتىرىپ جۇيەلى تۇردە جاڭارتىلادى.
– زاڭ جوباسى, سونداي-اق «مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا جۇمىسقا ورنالاسۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنىڭ شارتتارىن وزگەرتۋ جاعدايىندا الەۋمەتتىك كەلىسىمشارتتىڭ مەرزىمىن ۇزارتۋعا قاتىستى وزگەرتۋلەردى قاراستىرادى. بۇل ءىس جۇزىندە الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت مەرزىمى ۇزارتىلۋى مۇمكىن وبەكتيۆتى جاعدايلاردى بەلگىلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى جانە از قامتىلعان ازاماتتاردىڭ كەلىسىمشارت بويىنشا ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى, – دەدى م.ابىلقاسىموۆا.
بۇعان قوسا قۇجات 2017 جىلعى 13 ماۋسىمنان كەيىن اسكەري قىزمەتتەن بوساتىلعان ادامدارعا اسكەري تىركەۋگە نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تىركەلگەنگە دەيىن, تەمىر جول, اۆتوموبيل جانە ىشكى سۋ كولىگىمەن مەملەكەت ەسەبىنەن ءجۇرۋ قۇقىعىن بەرۋ تۋرالى تۇزەتۋلەردى دە رەتتەيدى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
