جيىن بارىسىندا ەلدەگى بيزنەس سالاسىنداعى ماڭىزدى ماسەلەلەر تالقىلانىپ, ولاردى شەشۋگە قاتىستى ناقتى ۇسىنىستار ايتىلدى. سونداي-اق «اتامەكەن» ۇكپ مەن دەپۋتاتتىق كورپۋس اراسىنداعى ارىپتەستىكتى دامىتۋدىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى ايقىندالدى.
ءىس-شارانى جۇرگىزگەن ءماجىلىس توراعاسى ن.نىعماتۋلين كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن بەس جىلدا ماڭىزدى زاڭداردىڭ قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى.
«اتامەكەن» ۇلتتىق پالاتاسى قۇرىلىپ قانا قويماي, بەس جىلدىڭ ىشىندە ۇلكەن ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. بۇل ەڭ الدىمەن, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قامقورلىعىنىڭ, قولداۋىنىڭ جانە كورەگەن ساياساتىنىڭ ناتيجەسى. سونىمەن بىرگە «اتامەكەن» پالاتاسى باسشىلارىنىڭ, قىزمەتكەرلەرىنىڭ دە ەڭبەگىنىڭ جەمىسى دەپ ايتۋعا بولادى. سونىڭ ناتيجەسىندە «اتامەكەن» ءوزىنىڭ ەلىمىز ءۇشىن, حالقىمىز ءۇشىن پايدالى, قاجەتتى ۇيىم ەكەنىن دالەلدەدى. ەڭ باستىسى – قازاقستانداعى بارلىق كاسىپكەرلەردىڭ سەنىمدى تىرەگىنە اينالدى», دەدى ن.نىعماتۋلين.
ءماجىلىس توراعاسى وتىرىس بارىسىندا ەلباسىنىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن ورىنداۋدا دەپۋتاتتار «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزەتىنىن, بۇگىنگى كۇنى بۇل ماسەلە وزەكتى بولىپ تابىلاتىنىن, باستامالاردىڭ ازاماتتارىمىزدىڭ ءومىرىن جاقسارتۋعا باعىتتالعانىن جانە ءبىر سالاسى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى.
ءماجىلىس توراعاسى دەپۋتاتتىق كورپۋس, پارتيا فراكتسيالارى جانە «اتامەكەن» اراسىنداعى كونسترۋكتيۆتى ارىپتەستىكتىڭ ماڭىزىن اتاپ كورسەتتى. ءوزارا ءتيىمدى بايلانىستىڭ ورناۋىنا 2015 جىلى قابىلدانعان كاسىپكەرلىك كودەكسى سەپتىگىن تيگىزىپ, اتالعان قۇجاتقا العاش رەت كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەيتىن بارلىق قۇقىقتىق نورمالار بىرىكتىرىلدى. دەپۋتاتتار مەن «اتامەكەن» پالاتاسى بىرلەسىپ ازىرلەگەن سالىق كودەكسى, «جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» كودەكس جانە كەدەن كودەكسى ەلدەگى بيزنەس احۋالدىڭ جاقسارۋىنا اسەر ەتتى.
«مەملەكەت باسشىسى ەكى اپتا بۇرىن كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭعا قول قويدى. وسى ورايدا, پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا دەپۋتاتتىق كورپۋستىڭ «اتامەكەن» پالاتاسىمەن بىرلەسە وتىرىپ ازىرلەگەن زاڭ جوباسى مەملەكەتتىك باقىلاۋ قىزمەتىن 30 پايىزعا دەيىن ازايتۋعا جاعداي جاساعانىنا كۋا بولدىق», دەدى ن.نىعماتۋلين.
ءماجىلىس توراعاسى ارىپتەستىكتىڭ ناتيجەسىندە ەلدەگى كاسىپكەرلىك سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر انىقتالعانىنا دا توقتالدى. ولاردىڭ قاتارىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنە بەرىلەتىن نەسيەنىڭ قولجەتىمسىزدىگى, كادرلار بىلىكتىلىگىنىڭ تومەندىگى مەن سىرتقى نارىققا شىعۋ بار.
«اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋ ارقىلى ەلباسىنىڭ 2050 جىلعا قاراي ەلدىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس ۇلەسى 50% -دان كەم بولماۋى جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا قول جەتكىزە الامىز», دەدى ن.نىعماتۋلين.
ءسوز سوڭىندا ءماجىلىس توراعاسى بەلسەندى ازاماتتىق ۇستانىمى مەن دەپۋتاتتىق كورپۋسپەن ىنتىماقتاستىققا دايىندىعى ءۇشىن «اتامەكەن» ۇكپ باسشىلىعىنا العىسىن ايتىپ, وتاندىق بيزنەستى دامىتۋ مەن قولداۋ باعىتىنداعى جۇمىستارىنا ساتتىلىك تىلەدى.
بۇدان كەيىن ءسوز العان «اتامەكەن» ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى قىزمەت اتقارعان ۋاقىتتان باستاپ ءوزىن بيزنەس پەن بيلىك ورگاندارى ءۇشىن بارلىق دەڭگەيدە ءتيىمدى ديالوگ الاڭى رەتىندە تانىتقانىن اتاپ ءوتتى.
«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى وسى باعىتتا پارلامەنت جانە ۇكىمەتپەن ءتيىمدى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ كۇن سايىنعى قولداۋى كاسىپكەرلىككە قولايلى جاعداي قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ەلدە بيزنەسكە دەگەن كوزقاراس تۇزەلىپ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قارىم-قاتىناسى وزگەردى. ەڭ باستىسى – كاسىپكەرلەردىڭ بيلىككە سەنىمى وياندى. قازىرگى تاڭدا ءوزارا بايلانىس جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. بۇل – ەل ءۇشىن ءتيىمدى», دەدى ت.ق ۇلىباەۆ.
سونىمەن قاتار «اتامەكەن» پالاتاسىنىڭ باسشىسى شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە نەسيە بەرۋ جۇيەسىن قايتا قوسۋ شارالارىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى سالاعا نەسيە بولىنبەسە, كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋى مۇمكىن ەمەس.
ء«ىرى بانكتەرگە ساۋىقتىرۋ جۇرگىزدىك. بۇعان شامامەن 3 تريلليون تەڭگە سالىندى. الايدا نەسيەلەۋ ماسەلەسى ازىرگە تولىققاندى شەشىلگەن جوق. ويتكەنى بانكتەر ۇزاق مەرزىمگە قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن قاراستىرماعان ءارى ولاردا مۇنداي مۇمكىندىك بولا بەرمەيدى. ال شەتەلدىك نەسيەلەۋدى قولدانباعانىمىزعا ءبىراز ۋاقىت ءوتتى. ۇزاق مەرزىمگە قاراجات الۋدىڭ ەكى جولى بار. ءبىرىنشىسى – حالىقتىڭ دەپوزيتى. بۇل ماسەلەدە دەپوزيتتەردىڭ جارتىسى دوللارمەن ساقتالعانىن, ۇلتتىق ۆاليۋتاعا سەنىمدى ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن ەسكەرۋ كەرەك. ەكىنشىسى – زاڭدى تۇلعالاردىڭ, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ دەپوزيتى. بۇل دەپوزيت شامامەن 6 تريلليون تەڭگەگە جەتەدى. ولاردىڭ ءبارى قىسقا مەرزىمدى جانە ەكونوميكانى مودەرنيزاتسيالاۋدىڭ نەگىزگى قور جيناقتاۋىنا جارامايدى», دەدى ت.ق ۇلىباەۆ.
ۇلتتىق پالاتا باسشىسى دەپوزيتتەردىڭ پايىزىنان دا پايدا تاۋىپ وتىرعان كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورداعى قارجى ساياساتىنىڭ تيىمدىلىگىنە كۇمانمەن قارايتىنىن جەتكىزدى. ت.ق ۇلىباەۆ تۇراقتى قورى بار كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ قارجىلىق جاعدايىن تەكسەرۋدى, دەپوزيتتەرىن ۇزاق مەرزىمدى وتىمدىلىك رەتىندە قولدانۋ مۇمكىندىگىن زەرتتەۋدى ۇسىندى.
سونىمەن قاتار ۇلتتىق پالاتا مەن «سامۇرىق-قازىنا» قورى ۇكىمەت جانىنان جوبالىق كەڭسە قۇرۋ جوسپاردا بار ەكەنىن مالىمدەدى. اتالعان كەڭسە ەكونوميكانى مودەرنيزاتسيالاۋدىڭ جۇيەلى ماسەلەلەرىمەن اينالىسادى.
«قازىرگى تاڭدا جۇمىستى ۇيلەستىرۋ ماسەلەلەرىمەن اينالىسىپ جاتىرمىز. ۇكىمەتكە ۇسىنىس بەرەمىز. كوپتەگەن كومپانيانىڭ قىزمەتتەرى ۇقساس. مىسالى, «قازاگرونىڭ» ەنشىلەس 5 كومپانياسى بار, بىراق ولار ءبىر عانا قىزمەت اتقارادى», دەدى ت.ق ۇلىباەۆ.
ۇلتتىق پالاتا تورالقا توراعاسى اگروونەركاسىپ كەشەنىنە نەسيە بەرۋدەگى ماسەلەلەرگە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كوممەرتسيالىق بانكتەر اگروونەركاسىپ كەشەنى ءۇشىن امالدىڭ جوقتىعىنان نەسيە بەرەتىن كورىنەدى. ت.ق ۇلىباەۆ وسى ورايدا «باستاۋ» جوباسىنىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. اتالعان جوبا ارقىلى جۇمىسسىز جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار جەكە كاسىپتەرىن اشا الدى.
وتىرىس بارىسىندا بيزنەس كليماتتى جاقسارتۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى «اتامەكەن» عىلىمي-وندىرىستىك كاسىپورنىنىڭ باسقارما توراعاسى ابىلاي مىرزاحمەتوۆ, ادامي كاپيتالدىڭ دامۋى جانە بيزنەستىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى ەلدار جۇماعازيەۆ پەن رۋستام ءجۇرسىنوۆ باياندادى.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
